28/05/2021
Ik wil een leerling niet de klas uitsturen. Maar ik heb soms geen andere mogelijkheid.
Je kent het wel, die momenten van ongemak waarin je snel moet kiezen wat te doen. De klas en die leerling wachten op wat jij gaat doen en de spanning stijgt.
Marcel biedt daarvoor een prachtig perspectief in de Q&A van vandaag, maar wat nou als het niet zo gaat? Wat als de uitkomst anders is dan je wenst of verwacht?
‘Wat doe je bijvoorbeeld,’ vraag ik Marcel aan de telefoon, ‘wanneer je het niet eens bent met de opties waar de leerlingen mee komen?’
‘Je mag aangeven,’ reageert Marcel, ’dat de opties voor jou niet acceptabel zijn, zoals er ook opties kunnen komen die voor leerlingen niet acceptabel zijn. Jij bent onderdeel van het gesprek en zoals de stem van de leerlingen gehoord wordt, wordt ook jouw stem gehoord. Het gaat erom dat de leerlingen en jij bespreken wat voor ieder zin heeft en het mag niet ten koste gaan van iets of iemand.’
‘En wat doe je,' vraag ik, ‘als die leerling met wie het niet goed werkt in de klas zegt: 'gooi me er maar uit dan!’
‘Dan,’ zegt Marcel, ‘kun je die leerling teruggeven dat als het je doel is de klas uit te gaan, dit wel wat omslachtig is. De leerling kan dan beter zelf besluiten de klas uit te gaan en gaan doen wat er gedaan moet worden. Die leerling mag daar zelf ook de verantwoordelijkheid voor gaan nemen. Daar is de leraar niet voor nodig. Je laat je als leraar niet verleiden om het over te nemen en je reageert ook niet cynisch, maar open en ontspannen. Dat doe je door je te realiseren dat hij het niet tegen jou heeft maar met het gedrag laat zien dat het niet goed gaat.’
‘Maar wat als het gedrag na die ervaring gewoon doorgaat?’
‘Dán begin je bij de deur!’, zegt Marcel stellig. ‘Het betekent dat je de dag erna ‘aan de deur’ aan de leerling vraagt of het helder is wat de bedoeling is bij het binnengaan. Je maakt de leerling bewust dat er iets gevraagd wordt én dat er een verantwoordelijkheid ligt. Als de leerling daar niet aan kan of wil voldoen, moet hij zelf de verantwoordelijkheid nemen voor de keuze die hij maakt. Niet meer wachten tot het fout gaan ín de klas, maar al aan de deur…
* Heb jij ook zulke vragen of voorbeelden die gaan over pedagogische kwesties of jouw handelen als leraar? Deel ze dan in de reacties of via de mail naar [email protected]. Samen kunnen we van en met elkaar nog meer leren als het gaat over het leraarschap en niemand buitensluiten.
