«Ο εμπαθής γενναίος ή θα σκοτώσει ή θα σκοτωθεί.
Ο ήρεμος γενναίος θα διατηρεί πάντα τη ζωή του.»
Πρόκειται για την κινέζικη πυγμαχία, και αποτελεί αγωνιστικό μέρος του παραδοσιακού Wu Shu,
καθώς πρόκειται για πραγματική μάχη πλήρους επαφής.
Το «Sanda» (στα κινεζικά σημαίνει «ελεύθερη μάχη») ή «San Shou» («ελεύθερο χέρι») αποτελεί
σύγχρονη μορφή του παραδοσιακού Lei Tai («πυγμαχία σε ανυψωμένη π
αλαίστρα» στα κινεζικά) το οποίο
εντάσσεται στα πλαίσια του Wu Shu.
Οι πρώτοι αγώνες Lei Tai εμφανίζονται στην Κίνα την περίοδο της δυναστείας Σονγκ (Song)
(10ος -13ος αι.), αν και οι απαρχές του χρονολογούνται πολύ παλιότερα από την περίοδο της δυναστείας
Κιν (Qin) (3ος π.Χ. αι.). Ήταν αγώνες πυγμαχίας που γίνονταν πάνω σε μια ανυψωμένη εξέδρα μπροστά
σε κοινό. Οι αγωνιζόμενοι κατείχαν πλήρως όλες τις γνώσεις και τεχνικές του Wu Shu, ενώ συχνά κατά τον
αγώνα χρησιμοποιούσαν και όπλα Wu Shu. Ήταν αυτοσχέδιοι αγώνες που ξεκινούσαν με την πρόκληση
κάποιου που ήθελε να κυριαρχήσει σε μια περιοχή. Στεκόταν σε μια ανυψωμένη εξέδρα ενός χωριού και
προκαλούσε όποιον ήθελε να αγωνιστεί μαζί του. Στην πρόκληση αναποκρίνονταν τότε όσοι εξασκούνταν
στις πολεμικές τέχνες και ήθελαν να αποδείξουν πως η τέχνη τους ήταν ανώτερη από των υπολοίπων.
Οι αγώνες ήταν πολλοί σκληροί και οδηγούσαν στον σοβαρό τραυματισμό των αγωνιζομένων. Πολλές
φορές οι αγωνιζόμενοι υπέγραφαν και συμβόλαιο ότι θα αγωνιστούν μέχρι θανάτου. Νικητής
αναγορευόταν ο καλύτερος μαχητής της περιοχής και το στιλ της πολεμικής τέχνης του θεωρούνταν το
καλύτερο, γι’ αυτό και πολύ συχνά ύστερα από τη νίκη του ίδρυε και σχολή εκπαίδευσης.
Οι σκληροί αγώνες Lei Tai συνεχίστηκαν ως τις αρχές του 20ού αι., όταν θεωρήθηκε απαραίτητο
να οριστούν κανόνες προκειμένου να προστατεύονται οι αγωνιζόμενοι από σοβαρά χτυπήματα ή το
θάνατο, καθώς οι αγώνες, παρά τις αντιρρήσεις πολλών παραδοσιακών δασκάλων των πολεμικών τεχνών
ότι θα έπρεπε να αποφεύγονται αυτοί οι αγώνες, είχαν πολλούς οπαδούς.
Σύγχρονη μορφή του Lei Tai αποτελεί το Sanda ή San Shou. Πρόκειται για αγώνες ελεύθερης
μάχης μεταξύ δύο αθλητών, στους οποίους συμμετέχουν προχωρημένοι ασκούμενοι του Wu Shu. Για να
συμμετέχει κάποιος σε αγώνα Sanda, θα πρέπει να έχει εκπαιδευτεί στις βασικές τεχνικές, στάσεις και
φόρμες του Wu Shu. Στο σύγχρονο Sanda όμως έχουν ενσωματωθεί και τεχνικές από άλλες μορφές
πυγμαχίας, όπως διάφορα χτυπήματα με τα χέρια, λαβές, ανατροπές του αντιπάλου κ.ά., αν και υπάρχουν
αυστηροί περιορισμοί, προκειμένου να διατηρηθεί ο αθλητικός χαρακτήρας του αποτρέποντας τους
σοβαρούς τραυματισμούς των αθλητών.
Για το σκοπό αυτό οι αθλητές είναι υποχρεωμένοι να φορούν γάντια πυγμαχίας, προστατευτική
μασέλα, θώρακα και προστατευτικό κράνος για το κεφάλι, ενώ απαγορεύονται από τους κανονισμούς τα
χτυπήματα στα ευαίσθητα σημεία του σώματος.
Πολλές σχολές πολεμικών τεχνών στην Κίνα έχουν εντάξει πλέον το Sanda στο επίσημο
εκπαιδευτικό τους πρόγραμμα, ενώ αγώνες διοργανώνονται από επίσημους φορείς τόσο στην Κίνα όσο
και σε παγκόσμιο επίπεδο.