Ο ΚΑΤΩ ΠΥΡΓΟΣ ΤΗΛΛΥΡΙΑΣ
Ο Κάτω Πύργος είναι το κεφαλοχώρι της Τηλλυρίας, με 1500 περίπου κατοίκους. Είναι χτισμένος στην πιο μεγάλη και όμορφη κοιλάδα της περιοχής, κατά μήκος μιας απαράμιλλης κρυστάλλινης παραλίας.
Η Κοινότητά μας, ανήκει στην επαρχία Λευκωσίας, και σήμερα απέχει απ’ αυτήν περίπου εκατόν έντεκα χιλιόμετρα, σχεδόν μιάμιση περίπου ώρα. Η ίδια απόσταση απέχει κι από την Πάφο.
Ενώ η Πόλη Χρυσοχούς απέχει πενήντα λεπτά.
Ο Πύργος Τηλλυρίας διακρίνεται για το ωραίο κλίμα του στο οποίο ευδοκιμούν σχεδόν τα πάντα. Φημίζεται για τα ροδάκινα του, και παράγει επίσης λεμόνια, πορτοκάλια, μανταρίνια κι ένα σωρό άλλα φρούτα και λαχανικά. Είναι ακόμα γνωστό το χωριό μας για τα σύκα του, τόσο τα φρέσκα όσο και τα παστά. Μια άλλη παραδοσιακή ασχολία των κατοίκων είναι τα κάρβουνα, τα οποία είναι αναμφίβολα τα πιο γνωστά σ’ όλη την Κύπρο.
Κατά τους Καλοκαιρινούς μήνες πολλοί ξένοι τουρίστες , έρχονται να περάσουν εδώ τις διακοπές τους και να απολαύσουν την πεντακάθαρη θάλασσά μας, τον βουνίσιο αλλά και θαλασσινό ταυτόχρονα αέρα, το ολόφρεσκο ψάρι και την πατροπαράδοτη φιλοξενία των κατοίκων. Για τις ανάγκες των τουριστών υπάρχουν αρκετές σύγχρονες και άρτια εξοπλισμένες ξενοδοχειακές μονάδες κατά μήκος της παραλίας που μπορούν να φιλοξενήσουν αρκετούς ξένους επισκέπτες κατά την διάρκεια των διακοπών τους, όπως το «Pyrgos Bay», το «Pyrgiana», το «Tylos Beach» και το «Ifigeneia». Επίσης κατά τους Καλοκαιρινούς μήνες, Ιούλιο και Αύγουστο το Κοινοτικό Συμβούλιο Κάτω Πύργου διοργανώνει μουσικοχορευτικές βραδιές με πλούσιο πρόγραμμα, στην Πλατεία και στο Αλιευτικό Καταφύγιο του χωριού μας για όλο τον κόσμο.
Στο χωριό λειτουργεί Γυμνάσιο-Λύκειο, το οποίο ξεκίνησε τη λειτουργία του από το 1975 με εκατόν εικοσιπέντε μαθητές. Τα πρώτα χρόνια συστεγαζόταν με το Δημοτικό Σχολείο. Το 1979 όμως απόκτησε το δικό του κτίριο, πάνω στο κύμα, το οποίο ανακαινίστηκε πέρσι. Σήμερα φοιτούν εκεί περίπου ογδονταοχτώ παιδιά.
Ιστοσελίδα Γυμνασίου-Λυκείου: http://www.schools.ac.cy/gym-pyr-paf/index1.htm
Το Δημοτικό Σχολείο του Κάτω Πύργου ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1923. Ενώ παλαιότερα οι μαθητές που φοιτούσαν σ’ αυτό ήταν πέραν των εκατόν πενήντα, σήμερα φοιτούν περίπου ογδόντα μαθητές. Το σημερινό σύγχρονο κτίριο του, χτίστηκε το 1973 και βρίσκεται στο κέντρο του χωριού. Επίσης λειτουργεί και το Νηπιαγωγείο, το οποίο ανεγέρθηκε νέο πριν περίπου τρία χρόνια, όπου σήμερα φοιτούν περίπου τριάντα παιδιά, ηλικίας από τριών εως έξι χρονών.
Καρδιά της Κοινότητά μας, είναι η πλατεία του χωριού, στην οποία είναι φυτεμένος ένας υπεραιωνόβιος υψικάρηνος Δρυς. Είναι το επιβλητικό στολίδι και το καμάρι της περιοχή μας. Είναι 110 χρονών, φυτεύτηκε το 1898 και έχει ύψος 20 μέτρα και περιφέρεια
425 εκατοστόμετρα.
Ο Κάτω Πύργος από το 2008 είναι και η μεγαλύτερη σε πληθυσμό Κοινότητα της νεοσυσταθείσας Μητρόπολης Κύκκου και Τηλλυρίας. Η εκλογή και η ενθρόνιση του Επισκόπου Νικηφόρου, Ηγουμένου της ιστορικής Ιεράς Μονής Κύκκου, σε Μητροπολίτη Κύκκου και Τηλλυρίας, έδωσε μεγάλη χαρά σε όλους τους κατοίκους τόσο του χωριού μας όσο και της ευρύτερης περιοχής Κύκκου και Τηλλυρίας. Ήδη ο Πανιερότατος βρίσκεται σε στενή συνεργασία με τις αρχές της Κοινότητάς μας και ομολογουμένως είναι συμπαραστάτης σε όλες τις πτυχές της ζωής μας. Ήδη το πνευματικό και κατηχητικό έργο της Μητρόπολης, μας έχει αγκαλιάσει αλλά προσβλέπουμε και στο μέλλον στην υλοποίηση πολλών ακόμα οραμάτων του Μητροπολίτη μας, πολλά από τα οποία ήδη εξαγγέλθηκαν. Στο κέντρο της Κοινότητάς μας πρόκειται να ανεγείρει και τα κεντρικά Γραφεία της Ιεράς Μητροπόλεως Κύκκου και Τηλλυρίας.
Στο χωριό μας επίσης υπάρχουν δύο ιεροί ναοί. Ο παλαιός ναός αφιερωμένος στην Αγία Ειρήνη ενώ ο νέος ναός μας, ο οποίος ανακαινίστηκε και ανοικοδομήθηκε ακριβώς δίπλα από την Αγία Ειρήνη, είναι αφιερωμένος στους ισαποστόλους Κωνσταντίνο και Ελένη. Παρεκκλήσια της περιοχής είναι ο Προφήτης Ηλίας και η Παναγία η Γαλόκτιστη. Τα δύο αυτά ξωκλήσια είναι χτισμένα σ’ ένα όμορφο φυσικό περιβάλλον μεταξύ Κάτω και Πάνω Πύργου. Η Παναγία η Γαλόκτιστη, σύμφωνα με την παράδοση είναι χτισμένη με γάλα και απ’ αυτό αντλεί και την ονομασία της. Ακόμα και όταν ανακαινίστηκε πριν από μερικά χρόνια χρησιμοποιήθηκε γάλα αντί νερό στις εργασίες. Στο ναό θησαυριζόταν και η πανάρχαια, θαυματουργή εικόνα της Παναγίας του 13ου αιώνα, που είναι αντίγραφο της εικόνας της Παναγίας του Κύκκου. Σήμερα η εικόνα για λόγους ασφαλείας, βρίσκεται στο ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, στο κέντρο του χωριού.
Όσα και να πει κανείς, θα είναι λίγα για να περιγράψει μια Κοινότητα τόσο πλούσια σε ιστορία, παράδοση και φυσικές ομορφιές. Η φιλόξενη πρόσκληση προς όλους είναι να επισκεφθούν τον Κάτω Πύργο Τηλλυρίας και να απολαύσουν την μοναδική και σπάνια μαγεία συνδυασμού θάλασσας και βουνού αλλά και την αμίμητη, εγκάρδια φιλοξενία των κατοίκων.
