«Աշխատանքային ռեզերվներ» մարզական հասարակական կազմակերպությունը հիմնադրվել է 1943 թվականին: Այն ԽՍՀՄ տարածքում գործող համամիութենական կազմակերպություն էր, որը զբաղվում էր պրոֆտեխուսումնական հաստատություններում սովորողների ֆիզդաստիարակությամբ: ՀՀ անկախությունից հետո կազմակերպությունը շարունակել է իր գործունեությունը` վերածվելով սպորտային լուրջ կենտրոնի: «Աշխատանքային ռեզերվներ» մարզական հասարակական
կազմակերպության կազմում գործում են Երևանի` Օլիմպիական հերթափոխի բռնցքամարտի, Օլիմպիական հերթափոխի ըմբշամարտի մարզադպրոցները, Գյումրու մասնաճյուղի մենապայքարային մարզաձևերի մարզադպրոցը (բռնցքամարտ և ըմբշամարտ) և Վանաձորի մասնաճյուղի (հանդբոլ, ըմբշամարտ, սեղանի թենիս և ուժ-բազկամարտ) մարզական բաժանմունքները: Խորհրդային տարիներից սկսած կազմակերպության մարզադպրոցները պատրաստել են մեծատաղանդ մարզիկներ, որոնք Աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններում նվաճել են բազում տիտղոսներ և մեդալներ: 1956թ. Մելբուռնի օլիմպիական խաղերի չեմպիոն հռչակվեց Վլադիմիր Ենգիբարյանը: Նա մինչ այսօր օլիմպիական խաղերի չեմպիոն դարձած միակ հայ բռնցքամարտիկն է: Վլադիմիր Ենգիբարյանը նաև ԽՍՀՄ (1955, 1956, 1958) և Եվրոպայի եռակի չեմպիոն է (1953, 1957, 1959): Հայաստանի Հանրապետության բռնցքամարտի պատմության էջերում իր ուրույն ձեռագիրն է թողել նաև անվանի բռնցքամարտիկ, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1989), աշխարհի չեմպիոն (1989), աշխարհի գավաթակիր (1985), Եվրոպայի եռակի չեմպիոն (1985, 1989, 1991), «Բարի կամք»-ի հաղթող (1986, 1990), ԽՍՀՄ վեցակի չեմպիոն, ԽՍՀՄ ժողովուրդների սպարտակիադայի կրկնակի չեմպիոն (1979, 1983), 20-րդ դարի ԽՍՀՄ տարածքի լավագույն բռնցքամարտիկ Իսրայել Հակոբկոխյանը: Կազմակերպության սաներից Օլիմպիական խաղերի, Աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիրներ են նաև Դավիթ Թորոսյանը, Մեխակ Ղազարյանը, Արամ Ռամազյանը և ուրիշներ: 2011թ. Հունահռոմեական մարզաձևի երիտասարդների Աշխարհի առաջնությունից ոսկե մեդալով է վերադարձել Ռաֆայել Մանուկյանը, իսկ Եվրոպայի կրտսեր պատանիների առաջնությունից ոսկե մեդալ է նվաճել բռնցքամարտիկ Գառնիկ Պապիկյանը: 2012թ. Եվրոպայի առաջնությանը բրոնզե մեդալակիներ են դարձել ազատ ըմբշամարտ մարզաձևում հանդես եկած Դավիթ Սաֆարյանը և Բռնցքամարտի կրտսեր պատանիների առաջնությանը մասնակցած Մնացական Հարությունյանը: 2013թ. Դավիթ Սաֆարյանը նվաճել է Եվրոպայի և Աշխարհի չեմպիոնի կոչումները և ստացավ Հայաստանի Հանրապետության լավագույն մարզիկի տիտղոսը: Կազմակերպությունը 2001թ-ից ղեկավարում է ՀՀ վաստակավոր մանկավարժ, ՀՀ ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի վաստակավոր աշխատող, ՀՀ վաստակավոր մարզիչ, դոցենտ, ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ Արա Ռաֆայելի Մեհրաբյանը:
________________________________________________
Դպրոցականների հանրապետական մարզական ֆեդերացիան ստեղծվել է 2006թ-ին: Այն գրանցված է ՀՀ Արդարադատության նախարարությունում: Ֆեդերացիայի նպատակներն ու խնդիրներն են.
*Մատաղ սերնդի շրջանում խթանել ֆիզկուլտուրայի և սպորտի զարգացումը ի նպաստ նրա համակողմանի, ներդաշնակ դաստիարակության:
*Դպրոցականների կենցաղում առողջ ապրելակերպի արմատավորումը, հայրենիքի պաշտպանությանը պատրաստ երիտասարդության դաստիարակումը:
*Դպրոցականների ֆիզիկական կարողությունների մոնիտորինգի անցկացումը:
*Խթանել պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների, մարզական կազմակերպությունների կողմից ֆիզկուլտուրայի և սպորտի ուղղությամբ իրականացվող համագործակցված աշխատանքներ:
*Նպաստել ՀՀ դպրոցականների շրջանում ֆիզիկական դաստիարակության ծրագրի խնդիրների իրականացմանը, ֆիզիկական հմտությունների օբյեկտիվ գնահատմանը:
*Ֆիզիկական կուլտուրան և մանկական սպորտն ի սպաս դնել մատաղ սերնդի համակողմանի ու ներդաշնակ զարգացմանը:
*Դպրոցականների կենցաղում արմատավորել առողջ ապրելակերպ, դաստիարակել երիտասարդություն՝ պատրաստ հայրենիքի պաշտպանությանը:
*Կայուն հիմքերի վրա դնել արտադպրոցական ու արտադասարանական աշխատանքները:
2011 թ. Դպրոցականների հանրապետական մարզական ֆեդերացիան դարձել է Միջազգային դպրոցական ֆեդերացիայի լիիրավ անդամ: Ֆեդերացիան օժանդակում է հանրակրթական ուսումնական հաստատություններում և, հատկապես, դպրոցներում ձևավորելու ըստ մարզաձևերի հավաքական թիմեր: Ձևավորված թիմերը իրավունք են ստանում մասնակցելու հանրապետական դպրոցական մրցումներին և առաջնություններին: Ֆեդերացիան զանազան միջոցառումների միջոցով պատանի
մարզիկներին ընդգրկում է օլիմպիական շարժման մեջ և նրանց նախապատրաստում խոշոր միջազգային մեկնարկներին:
Գրեթե բոլոր խաղային մարզաձևերից հանրապետական առաջնության մրցումների հաղթողները նվաճում են ուղեգրեր` մասնակցելու Միջազգային դպրոցական ֆեդերացիայի կողմից կազմակերպվող դպրոցականների աշխարհի առաջնություններին: Հայաստանի դպրոցականներն արդեն իսկ մասնակցել են միջազգային գիմնազիադային, որը կազմակերպվում է 3 տարին մեկ անգամ: Գիմնազիադայի հիմնական մարզաձևերն են՝ լողը, ատլետիկան և գիմնաստիկան: 2012-2014 թթ Հայաստանի դպրոցականները մասնակցություն են ունեցել ատլետիկա, ֆուտ-զալ, վոլեյբոլ, սեղանի թենիս, հանդբոլ մարզաձևերից աշխարհի առաջնություններին: Մեր դպրոցականների մասնակցությունը նշված մարզաձևերից կարելի է համարել հաջողված:
Յուրաքանչյուր տարի 1-6-րդ դասարանի աշակերտների համար ֆեդերացիան կազմակերպում է տարաբնույթ հետաքրքիր սպորտային մասսայական միջոցառումներ: Ամեն տարի կազմակերպվում է «Ազգային Ժողովի գավաթի» խաղարկության մրցումներ, որին մասնակցում են շուրջ 150.000 դպրոցականներ: Իսկ 7-9-րդ դասարանցիների համար կազմակերպվում են «Հուսո մեկնարկներ», «Ուրախ մեկնարկներ», «Նավասարդյան խաղերը» և այլ զվարճալի միջոցառումներ: Ավագ դպրոցների համար արդեն ավանդական են դարձել անկախության տարեդարձին նվիրված «Դպրոցականների հանրապետական մարզական խաղերը»:
Ֆեդերացիան իր ուրույն գործունեությունն է ծավալում օլիմպիական մարզաձևերի զարգացման գործում: Այսպես. արդեն իսկ 2012 թ. հանրապետությունում ֆեդերացիան կազմակերպեց և անց կացրեց լողափնյա վոլեյբոլի հանրապետական առաջնություն:
Ուսումնասիրելով լողափնյա մարզաձևերի յուրահատկություններն ու մատչելիությունը, ֆեդերացիան հանրապետության դպրոցականների համար մշակեց նոր մարզաձևերի ծրագրեր ու կանոնակարգեր և առաջին անգամ Սևան քաղաքում անցկացրեց Հայաստանի Հանրապետության անկախության 23-րդ տարեդարձին նվիրված ՀՀ դպրոցականների «Լողափնյա վոլեյբոլի», «Լողափնյա ֆուտբոլի», «Լողափնյա հանդբոլի» հանրապետական առաջնություններ:
Ֆեդերացիան իր ներկայացուցիչներն ունի գրեթե բոլոր մարզերում, իսկ Գավառում՝ մասնաճյուղ, բայց արդեն իսկ այս տարվանից նախատեսում է մասնաճյուղեր ունենալ հանրապետության բոլոր մարզերում:
