14/04/2025
STRESS GÂY T.Í.C.H.M.Ỡ - CÚ LỪA SINH LÝ HỌC PHỔ BIẾN NHẤT TRONG NGÀNH S.Ứ.C.K.H.Ỏ.E HIỆN NAY!
—
#1. VỀ MẶT SINH LÝ - CORTISOL LÀ GÌ?
a). C.o.r.t.i.s.o.l là hormone g.l.u.c.o.c.o.r.t.i.c.o.i.d được tiết ra bởi tuyến thượng thận khi cơ thể chịu stress (thể chất hoặc tâm lý).
b). Vai trò chính:
- Tăng đường huyết (gluconeogenesis).
- Phân giải mô c.ơ & m.ỡ để cung cấp năng lượng.
- Chống viêm, điều hoà miễn dịch.
- Tái phân bố m.ỡ trong một số điều kiện kéo dài.
Nhưng c.o.r.t.i.s.o.l KHÔNG tự t.í.c.h..m.ỡ. Nó không thể tự tạo ra năng lượng thừa.
Và nếu bạn không nạp calo thặng dư - nó không có gì để “chuyển thành m.ỡ”.
—
#2. VẬY TẠI SAO NGƯỜI STRESS DỄ M.Ậ.P?
Câu trả lời - Stress không trực tiếp gây t.í.c.h.m.ỡ , mà tạo điều kiện để chính bạn tự PHÁ VỠ hệ thống kiểm soát năng lượng thông qua 03 cơ chế gián tiếp về thay đổi hành vi phổ biến:
a). Mất kiểm soát ăn uống.
- C.o.r.t.i.s.o.l tăng → d.o.p.a.m.i.n.e reward tăng → dễ thèm ngọt, béo, mặn…
- Ăn theo cảm xúc → ăn mà khó đói.
- Không tracking → tưởng ăn ít nhưng thực chất rất nhiều (nhiều calo).
b). Ngủ kém, rối loạn hormone đói/no.
- Giảm l.e.p.t.i.n, tăng g.h.r.e.l.i.n.
- Không cảm nhận rõ no, hoặc luôn thèm đồ “comfort food”.
c). Giảm NEAT & calo out.
- Stress khiến bạn lười di chuyển, ít vận động ngoài giờ tập.
- Tổng TDEE giảm → thâm hụt không còn nữa.
T.í.c.h.m.ỡ vẫn là vì CALO IN > CALO OUT, còn stress là trạng thái tinh thần, thứ có thể đánh sập hệ thống tự kiểm soát HÀNH VI của bạn.
—
#3. CÁC LẬP LUẬN SAI LỆCH THÔNG TIN.
a). Cortisol làm chậm trao đổi chất → béo dù ăn ít?
- Sai - Giảm BMR vì stress chỉ ~2.5 - 5%, ví dụ BMR bạn là 1500 thì nó chỉ gây ảnh hưởng tầm 37,5 - 75 calo ,con số này chả thấm vào đâu và cũng không đủ tạo dư năng lượng nếu bạn vẫn ăn kiểm soát.
- Sự thật - Stress khiến bạn ăn lệch, ăn vặt, ăn theo cảm xúc mà không tính vào tổng calo.
b). Stress mạn tính gây rối loạn h.o.r.m.o.n.e → tăng m.ỡ.n.ộ.i.t.ạ.n.g?
- Một phần đúng - C.o.r.t.i.s.o.l có thể khiến cơ thể ưu tiên t.í.c.h.m.ỡ ở vùng bụng trong điều kiện mạn tính.
- Nhưng điều kiện phải có calo thừa + thời gian kéo dài + hành vi ăn uống hỗn loạn. Còn nếu không có calo thừa thì dù Stress có X100 lần cũng chả thể tăng m.ỡ.n.ộ.i.t.ạ.n.g được
—
#4. THỰC TẾ
- Rất nhiều người stress cực độ (ngủ 3 tiếng, làm 14 tiếng/ngày) vẫn gầy, teo cơ.
- Nhiều người stress mạn tính nhiều năm vẫn giữ được bodyfat ~15–18%, khỏe mạnh, tập luyện đều.
→ Vậy nếu “c.o.r.t.i.s.o.l = b.é.o thì tại sao họ không b.é.o? Hay họ là người ngoài hành tinh, nên các nguyên tắc về C.o.r.t.i.s.o.l không đúng với họ?
Vì tích mỡ hay không thì nguyên tắc về Calo In - Calo Out vẫn là nền tảng quyết định tất cả.
—
TỔNG KẾT CHUYÊN MÔN
- Stress không trực tiếp tạo ra mỡ -> Stress gây tích mỡ là sai.
- C.o.r.t.i.s.o.l cao # mỡ tự sinh ra -> C.o.r.t.i.s.o.l gây tăng mỡ là sai.
Chốt: C.o.r.t.i.s.o.l không khiến bạn béo m.
Nguồn:ProcoachingVN
