25/04/2026
Bài 1: Pickleball, môn thể thao kỳ lạ nhất thế giới!
(Series về Pickleball)
Ad, từ một người "kỳ thị" môn pick chuyển sang đánh pick mỗi ngày, vậy nên, ad quyết định viết series này......
Mùa hè năm 1965, trên đảo Bainbridge nhỏ bé ở bang Washington, ba người đàn ông đang chán.
Joel Pritchard, nghị sĩ tiểu bang, về nhà sau một tuần làm việc mệt mỏi. Con cái đang lười biếng, không biết làm gì. Ông và người bạn Bill Bell nhìn quanh sân, thấy một bộ cầu lông bỏ không, một quả bóng nhựa đục lỗ của trẻ con, và mấy cái vợt ping pong. Họ hạ lưới cầu lông xuống, vạch đường kẻ tạm, rồi bắt đầu đập bóng qua lại.
Không có luật. Không có tên. Không có kế hoạch.
Cuối tuần đó, người bạn thứ ba, Barney McCallum, tham gia. Ba người bắt đầu nghĩ nghiêm túc hơn về "trò chơi" này. Họ đặt tên là "pickleball", có người nói theo tên con chó của gia đình Pritchard tên Pickles, có người nói theo thuật ngữ "pickle boat" trong chèo thuyền. Đến giờ vẫn chưa ai chắc chắn.
Điều chắc chắn duy nhất là: không ai trong số họ nghĩ rằng 60 năm sau, hơn 100 triệu người trên thế giới sẽ chơi môn thể thao được sinh ra từ sự chán đó.
Năm mươi năm im lặng
Trong suốt nửa thế kỷ sau đó, pickleball tồn tại âm thầm như một bí mật được chia sẻ trong cộng đồng người cao tuổi ở Mỹ. Sân nhỏ, bóng chậm, không đòi hỏi thể lực cao, đây là môn thể thao hoàn hảo cho những người đã không còn đủ sức chơi tennis nhưng vẫn muốn vận động.
Các khu nghỉ hưu ở Mỹ: Florida, Arizona, California, nơi người già tập trung, trở thành "thủ phủ" của pickleball. Nó không xuất hiện trên TV. Không có ngôi sao. Không có nhà tài trợ lớn. Chỉ là những ông bà tóc bạc đập bóng nhựa trên sân bê tông mỗi sáng sớm, rồi ngồi uống cà phê cùng nhau.
Đó là toàn bộ pickleball trong suốt 50 năm.
Rồi... COVID đến...
Tháng 3 năm 2020, thế giới đóng cửa.
Phòng gym khóa. Hồ bơi đóng. Sân tennis bị rào. Người ta bị nhốt trong nhà với nỗi lo lắng, sự nhàm chán, và cơn thèm vận động ngày càng tăng. Những ai có sân sau nhà bắt đầu tìm kiếm thứ gì đó có thể chơi trong không gian nhỏ, với ít người, mà vẫn vui.
Pickleball xuất hiện đúng lúc đó.
Sân chỉ cần 13x6 mét, bằng sân cầu lông. Chơi được với 2–4 người. Học cơ bản trong vài tiếng. Dụng cụ rẻ. Không cần huấn luyện viên.
Người Mỹ bắt đầu kẻ ô trên đường lái xe vào nhà, đặt lưới tạm, và chơi pickleball mỗi buổi chiều. Rồi rủ hàng xóm. Rồi hàng xóm rủ tiếp hàng xóm của họ.
Năm 2019, Mỹ có khoảng 3,5 triệu người chơi pickleball. Năm 2022: 8,9 triệu. Năm 2024: gần 20 triệu, tăng gần 6 lần trong 5 năm. Hiệp hội Thể thao Mỹ công bố đây là môn thể thao phát triển nhanh nhất nước trong ba năm liên tiếp.
Nhưng điều thật sự kỳ lạ không phải là con số. Mà là tại sao, tại sao đúng thời điểm đó, đúng môn đó, chứ không phải thứ khác?
Từ Mỹ, pickleball lan sang châu Âu theo cách không ai hoạch định. Không phải qua các liên đoàn thể thao. Không phải qua chính sách quốc gia. Mà qua những người Mỹ du lịch mang vợt theo hành lý, qua những video TikTok lan truyền, qua những "Mỹ kiều" sống ở nước ngoài nhớ nhà muốn tìm một mảnh của nước Mỹ.
Năm 2023, Tây Ban Nha có 50.000 người chơi. Pháp: 30.000. Đức, Ý, Hà Lan đua nhau xây sân.
Châu Á đến sau nhưng bùng nổ mạnh hơn. Trung Quốc, với bản năng thương mại nhạy bén, nhìn thấy thị trường và lao vào sản xuất dụng cụ. Ấn Độ thành lập giải chuyên nghiệp. Malaysia, Indonesia, Thái Lan bắt đầu xuất hiện trong bảng xếp hạng quốc tế.
Và rồi có Việt Nam.
Năm 2023, pickleball gần như chưa ai ở Việt Nam biết đến. Năm 2024, nó xuất hiện ở khắp nơi, từ các khu đô thị cao cấp ở Sài Gòn đến các con hẻm ở Hà Nội, từ nhóm chat công ty đến hội phụ huynh trường học.
Tốc độ tăng trưởng của Việt Nam năm 2024 được xếp hạng nhanh thứ hai thế giới, chỉ sau Malaysia. Đến 2025, Việt Nam vươn lên dẫn đầu châu Á với 88% dân số nhận biết môn thể thao này, con số chưa quốc gia châu Á nào đạt được.
Những con số kinh doanh nói lên phần còn lại: doanh thu vợt pickleball bán online tăng 689%, sản lượng tăng 795% chỉ trong một năm. Toàn ngành hệ sinh thái pickleball, vợt, bóng, sân, quần áo, huấn luyện, giải đấu, tiệm cận 1.000 tỷ đồng trong năm 2025. Riêng TP.HCM, các chủ sân dự báo 2026 sẽ có thêm 40% sân mới so với năm trước.
Một đất nước 100 triệu người, chưa từng nghe tên môn này vào năm 2022, chỉ mất chưa đầy 3 năm để trở thành cường quốc pickleball châu Á.
Điều gì đã xảy ra?
Câu trả lời không đơn giản chỉ là "trend". Nó sâu hơn thế nhiều. Và để hiểu nó, cần phải hiểu trước một câu hỏi khác: tại sao đã chơi pick là sẽ "bị nghiện"?
Đó là câu chuyện của bài tiếp theo.
- Hoả xa -
Tài liệu tham khảo:
USA Pickleball Association (USAPA) historical records
Sports & Fitness Industry Association (SFIA) Pickleball Report 2024
UPA Asia Survey 2025
Soha.vn, "Việt Nam tốc độ phát triển pickleball nhanh thứ hai thế giới" (12/2024)
