15/09/2021
วิ่งแล้วฟินจ้า 🏃
เพื่อน ๆ เคยรู้สึกมีความสุข สดชื่น หรือแบบว่า “อารมณ์ดี๊ดี” เวลาได้ออกกำลังกายนาน ๆ หรือวิ่งไกล ๆ บ้างไหมครับ ถ้ารู้สึกว่ามีอาการฟิน ๆ แบบนี้ล่ะก็แสดงว่าเพื่อน ๆ กำลังได้รับรู้ถึงอาการที่เรียกว่า “Runner’s High” อาการแบบนี้จะเกิดก็ต่อเมื่อเพื่อน ๆ ได้ออกกำลังกายต่อเนื่องเป็นเวลานาน ๆ จนกระตุ้นให้ร่างกายเกิดกลไกหลั่งสารออกมา 2 ตัวคือ Endorphins กับ Endocannabinoids ครับ เดี๋ยววันนี้เราลองไปทำความรู้จักกับกลไกของร่างกายในการออกกำลังกายที่ทำให้เกิด Runner’s High กันครับ
หลักการที่ว่าการออกกำลังกายทำให้อารมณ์ดีเพราะมีการหลั่ง Endorphin จริง ๆ แล้วเป็นเพียงสมมติฐานอยู่เป็นเวลานานครับ เนื่องจากเทคโนโลยีสมัยก่อนไม่สามารถรู้ได้ว่ามีการเคลื่อนที่ของ Endorphin ในสมองได้ล่ะครับ แต่เมื่อไม่นานมานี้เองที่ได้ตรวจพบ Endorphins ในสมองหลังการออกกำลังกายเป็นเวลานาน แต่ช้าก่อนครับไม่ใช่ว่าการออกกำลังกายนาน ๆ ๆ แล้วอารมณ์จะ”ดี๊ดี”เสมอไปนะครับ หลักของการหลั่ง Endorphin คือ “Hard…But not too hard” ครับ นั่นคือ..ต้องออกกำลังกายจนถึงในระดับที่ร่างกายรู้สึกถึงความลำบาก (Discomfort) ดังนั้นวิ่งชิว ๆ ดูนกชมไม้อาจไม่ได้ฟินเพราะ Endorphins นะคร้าบบ แต่ก็ไม่ใช่ออกกำลังหนัก หักโหมจนถึงขั้นเอาเป็นเอาตายนะครับเพราะถ้าร่างกายไม่ไหวขนาดนี้ Endorphins ที่ร่างกายผลิตก็ไม่น่าจะเอาอยู่
(eCBs)
Cannabinoid ตัวนี้มาจาก Cannabis หรือกัญชา นี่ล่ะครับ เพราะเมื่อออกกำลังกายมาก ๆ ร่างกายเราจะสังเคราะห์สารในกลุ่มเดียวกับสารที่ได้จากการเสพกัญชานี่ล่ะครับ ‘eCBs’ นั้นเกิดจากร่างกายเกิดภาวะ Stress สังเกตได้จากอาการหายใจเร็วขึ้น หัวใจเต้นเร็วขึ้น และเหงื่อออกครับ มีงานวิจัยการวิ่งที่ระดับ 70-85 เปอร์เซ็นต์ ของระดับ Maximum Heart Rate เป็นระดับที่เหมาะสม ..อาจกล่าวได้ว่ากลไลของ Endorphins กับ Endocannabinoids มาด้วยกันล่ะครับ นอกจากนั้นยังพบอีกนะครับว่าความเครียดเบา ๆ เช่น ภาวะกระวนกระวายเล็ก ๆ น้อย ๆ ก่อนวิ่งจะช่วยเกิดการผลิต eCBs ได้ดีขึ้น ตรงกันข้าม…ความเครียดเรื้อรังจะไปลดการผลิตล่ะครับ งานวิจัยยังพบอีกครับว่า ระดับ eCBs ในตอนเช้าจะมากกว่าตอนกลางคืนถึง 3 เท่า!!!
#ทำไมร่างกายเราถึงมีกลไกแบบนี้??
มีการศึกษาพบว่าบรรพบุรุษมนุษย์เราเป็นนักล่ามาก่อน (เรามีสายเลือดนักล่า) การใช้ชีวิตของนักล่าต้องเดินทางมากกว่า 5–16 กิโลเมตรต่อวันเพื่อล่าสัตว์เป็นอาหารครับ เมื่อต้องเดินทางเป็นระยะทางไกล ๆ ความมหัศจรรย์ของธรรมชาติจึงรังสรรค์กลไกความฟินเหล่านี้ขึ้นมาไงล่ะ นักวิจัยจึงแนะนำให้เราออกกำลังกายเป็นประจำเพราะยีนของบรรพบุรุษนักล่ายังอยู่ในตัวเราทุกคนครับ (อันนี้แอดมินไม่ได้หมายถึงพวกชอบออกล่าเหยื่อตอนกลางคืน แล้วจะมาอ้างว่าบรรพบุรุษเป็นนักล่านะคร้าบบบบบ)
#วิ่งไหนดี
