27/08/2026
หลายครั้งที่เรารู้สึกเหนื่อยกับออฟฟิศ…ไม่ใช่เพราะงาน แต่เพราะ “บรรยากาศ” ที่ทำให้เราคิดว่าเราเป็นฝ่ายผิดอยู่ตลอด
นี่แหละคือ Gaslighting หนึ่งในรูปแบบของ
“Toxic Workplace” ที่องค์กรระดับโลกเริ่มพูดถึงมากขึ้น
งานวิจัยจาก Harvard Business Review ชี้ว่า คนทำงานที่เจอสภาพแวดล้อมแบบนี้มีแนวโน้ม burnout สูงขึ้นกว่า 2 เท่า และงานของ Gallup ยังพบว่า 3 ใน 4 ของพนักงานที่ลาออก มักให้เหตุผลว่า “เจอหัวหน้างานหรือเพื่อนร่วมงานที่บั่นทอน” ไม่ใช่แค่ภาระงานที่มากเกินไป
1. Gaslighting คืออะไรในเวอร์ชันออฟฟิศ?🕯️
ต้นคำว่า Gaslight มาจากหนังปี 1938 ที่ตัวละครชายทำให้ภรรยาสงสัยสติของตัวเอง
ในออฟฟิศ มันคือการบิดเบือนความจริงจนเราคิดว่า “เราเข้าใจผิด” เช่น หัวหน้าพูดว่าไม่เคยสั่งงาน ทั้งที่มีอีเมลยืนยัน หรือเพื่อนร่วมงานบอกว่า “เธอคิดมากไปเอง” ทั้งที่ปัญหานั้นมีอยู่จริง
2. พิษเงียบที่บ่อนเซาะความมั่นใจ 😶🌫️
อันตรายของมันไม่ใช่แค่ทำให้เจ็บใจ แต่คือการกัดเซาะความมั่นใจอย่างเงียบ ๆ
นักจิตวิทยาองค์กรมองว่า Gaslighting คือการโจมตีแบบแนบเนียน มันไม่ได้มาด้วยการด่าตรง ๆ แต่ใช้วิธีทำให้เราสงสัยตัวเองแทน
ผลที่ตามมาคือ…
✔️ เริ่มไม่มั่นใจในตัวเอง : ทั้งที่เคยตัดสินใจได้ดี แต่กลับลังเลทุกครั้ง
✔️ เลิกพยายามแก้ไข : เพราะคิดว่า “ทำยังไงก็ผิดอยู่ดี”
✔️ ทีมเงียบลงเรื่อย ๆ : คนเก่ง ๆ หยุดเสนอความเห็น เพราะกลัวถูกบิดเบือน
และนี่แหละคือเหตุผลที่องค์กรที่เต็มไปด้วย gaslighting มักสูญเสียทั้ง ความคิดสร้างสรรค์ และ ความกล้าเสี่ยงลอง ไปอย่างรวดเร็ว
3. จะรู้ได้ไงว่าเราโดนอยู่? 🔍
ถ้าเจอบ่อย ๆ ว่าสิ่งที่เราทำถูกตั้งคำถามจนไม่มั่นใจ ความสำเร็จถูกลดค่า แต่ความผิดเล็กน้อยกลับถูกขยายใหญ่ จนเรากลายเป็นคนโทษตัวเอง และไม่กล้าเปล่งเสียงเพราะกลัว “คิดไปเอง” …นั่นอาจเป็นสัญญาณชัดว่า เรากำลังอยู่ท่ามกลาง Gaslight workplace.
4. วิธีตั้งเกราะป้องกัน 🛡️
✅ ใช้ข้อมูลสู้การบิดเบือน – เก็บหลักฐานทุกครั้ง ไม่ใช่เพื่อตอบโต้ แต่เพื่อย้ำกับตัวเองว่า “เราไม่ได้คิดไปเอง”
✅ หาพันธมิตร – Gallup พบว่าคนที่มีเพื่อนสนิทในที่ทำงานจะมี engagement สูงกว่า 7 เท่า เพราะเสียงยืนยันจากเพื่อนช่วยหักล้าง gaslight ได้
✅ สร้าง boundary – หยุดวงจรสนทนาที่ทำให้เราถูกกด เช่นบอกว่า “ขอเวลาตรวจสอบก่อน”
✅ เสริม Psychological Immunity – นักจิตวิทยาเรียกสิ่งนี้ว่า Psychological Immunity หรือภูมิคุ้มกันทางใจ คือการเชื่อมั่นในคุณค่าของตัวเองพอ จนไม่ปล่อยให้คำพูดบิดเบือนเข้ามากำหนดว่าเราเป็นใคร
#สรุปแล้ว 🐻
Gaslight มักทำให้คนทำงานรู้สึกว่าตัวเอง “คิดมากไป” ทั้งที่จริง ๆ แล้วมันคือวิธีควบคุมของบางคน เพื่อให้เราเงียบและไม่กล้าโต้แย้ง
การปกป้องใจตัวเองจึงไม่ใช่เรื่องเห็นแก่ตัว แต่คือการรักษาความมั่นใจและศักยภาพในการทำงานไม่ให้หายไปกับบรรยากาศพิษ ๆ
แล้วคุณล่ะ เคยเจอโมเมนต์แบบนี้ในที่ทำงานไหมครับ? 🤔
