11/02/2026
Niestety nasi obserwatorzy i goście strony nie podzielili się swoimi preferencjami dotyczącymi nazwy gry dla projektu w Polsce.
Gra ta była znana jako Czoromaj, Świnka lub Browar w Polsce oraz Świnka, Browar, Kozioł, Gyniac-wowki czy Masła na Białorusi. Polskie dzieci i młodzież grały według tych samych zasad, co ich białoruscy rówieśnicy.
Stale aktualizujemy listę narodów, które grały w grę z wykorzystaniem drewnianych kijów i piłki na okrągłym boisku z wykopanymi na obwodzie dołkami. Gra typu Czoromaj jest znana wśród 19 współczesnych narodów Europy, z których 10 to Słowianie.
Może zainteresuje Was fakt, że pierwszy polski opis zasad tej gry pochodzi już z 1831 r. Opis gry Czoromaj opublikowano w pracach polskich autorów: Łukasza Gołębiowskiego w 1831 roku, Oskara Kolberga – 1867, Karola Kozłowskiego – 1869, Adolfa Pleszczyńskiego – 1889, Edmunda Cenara – 1901, Zygmunta Glogera – 1912, Eugeniusza Piaseckiego – 1916, Walerjana Sikorskiego – 1923, Józefa Chałasińskiego – 1938.
Różne wersje i zasady gry w oparciu o białoruski materiał opisały: Mitrofan Downar-Zapolski – 1891, Nikolaj Nikiforowski – 1897, Paweł Demidowicz – 1898, Paweł Szejn – 1902, Uładysłaŭ Kazłoŭščyk – 1928, a także Jakow Wilkin – 1969, Franciszek Sielicki – 1983, Aleś Łozka – 1996.
Z najnowszych publikacji polecamy książkę dr. Krzysztofa Piecha pt. „Tradycyjne zabawy i gry południowego Podlasia” (Filia AWF J. Piłsudskiego w Białej Podlaskiej, 2019). Co ciekawe, wywiad przeprowadzony przez dr. Piecha w 2024 r. z informatorem urodzonym w 1951 zawierał informacje o grze w Guce. Gra ta opiera się na takich samych zasadach jak Czoromaj.
Gra była popularna na Białorusi i w Polsce jeszcze w czasach międzywojennych. Ostatnie świadectwa jej uprawiania na Białorusi datuje się na lata 50. XX wieku, natomiast w Polsce – na lata 60.
Dlatego wierzymy, że wciąż istnieje niewielka szansa na odnalezienie ciągłości tradycji i wpisanie tego sportu na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
Przyjaciele z Warmii, Mazur i Ostródy – czas zacząć przygotowania do wiosennych rozgrywek! Wiosna tuż za rogiem.
