23/05/2026
🫀🚑 „Nie każdy pacjent jest martwy, trudne decyzje…”
Decyzja o zakończeniu resuscytacji krążeniowo-oddechowej należy do najtrudniejszych decyzji podejmowanych przez kierownika ZRM. Szczególnie wtedy, gdy zatrzymanie krążenia wystąpiło w przebiegu:
▪️ zatorowości płucnej,
▪️ zatrucia,
▪️ hipotermii,
▪️ lub gdy pacjent posiada wszczepiony stymulator serca.
Dlaczego właśnie te sytuacje budzą największe wątpliwości? 🤔
➡️ W masywnej zatorowości płucnej przyczyną NZK jest mechaniczna przeszkoda w krążeniu płucnym. Jeśli uda się ją odwrócić np. poprzez leczenie trombolityczne, możliwy jest późny powrót spontanicznego krążenia (ROSC).
Dlatego po podaniu leków fibrynolitycznych (brak standardowo w ZRM typu P) zaleca się rozważenie przedłużonej resuscytacji do 60–90 minut.
➡️ W zatruciach wiele substancji może odwracalnie hamować czynność układu krążenia i ośrodkowego układu nerwowego. Pacjent może sprawiać wrażenie „niemożliwego do uratowania”, mimo że przyczynę można potencjalnie odwrócić odpowiednią terapią lub odtrutką.
➡️ Hipotermia znacząco spowalnia metabolizm komórkowy i zmniejsza zapotrzebowanie tkanek na tlen. Znane są przypadki pacjentów z bardzo głęboką hipotermią, u których uzyskano ROSC po długotrwałej resuscytacji. Stąd znane powiedzenie:
❄️ „Nikt nie jest martwy, dopóki nie jest ciepły i martwy”.
➡️ Dodatkową trudność stanowią pacjenci z wszczepionym stymulatorem serca. Urządzenie może nadal generować artefakty lub impulsy elektryczne mimo braku skutecznej mechanicznej pracy serca. Obecność rytmu stymulowanego na monitorze nie oznacza automatycznie skutecznego krążenia. Dlatego kluczowa pozostaje ocena kliniczna pacjenta i potwierdzenie mechanicznej aktywności serca i w tej sytuacji m.in. doskonale sprawdzi się badanie za pomocą aparatu USG, jeśli oczywiście mamy doświadczenie oraz jest dostępne na miejscu zdarzenia.
Każda decyzja o zakończeniu RKO powinna uwzględniać:
✔️ potencjalnie odwracalne przyczyny NZK,
✔️ czas trwania resuscytacji,
✔️ zastosowane leczenie,
✔️ rytm zatrzymania krążenia,
✔️ warunki kliniczne pacjenta,
✔️ oraz możliwości terapeutyczne dostępne na miejscu zdarzenia.
Medycyna ratunkowa nie zawsze daje jednoznaczne odpowiedzi. Czasami największym wyzwaniem nie jest samo prowadzenie RKO, ale podjęcie decyzji, kiedy można ją zakończyć.