23/08/2026
Dlaczego ludzie zaczynają źle traktować innych?
Gdy w organizacji dochodzi do mobbingu lub innych naruszeń, często jako pierwsze pojawia się pytanie: „Co jest nie tak z tym człowiekiem?”. Czy mobbuje, ponieważ jest narcyzem? Czy poniża innych, ponieważ ma osobowość psychopatyczną? Czy zastrasza, bo nie radzi sobie z emocjami? Takie wyjaśnienia są proste, przekonujące, nieskomplikowane i… bardzo wygodne. Pozwalają wskazać „złego człowieka” i uznać, że wraz z jego odejściem zniknie również problem, ale…. czy rzeczywiście większość osób dopuszczających się naruszeń ma poważne zaburzenia osobowości?
Dlaczego ktoś, kto przez wiele miesięcy czy lat nie krzywdził innych, a w określonym miejscu zaczyna ich upokarzać, izolować albo zastraszać? Dlaczego przy jednym przełożonym zachowuje się właściwie, a przy innym przekracza kolejne granice? Dlaczego w jednym zespole potrafi współpracować, a w drugim zaczyna walczyć o pozycję za wszelką cenę? Dlaczego zachowania, które kiedyś budziły sprzeciw, po pewnym czasie przestają robić na kimkolwiek wrażenie? Dlaczego współpracownicy milczą, chociaż widzą krzywdę? Dlaczego przełożeni nie reagują, choć problem narasta? Dlaczego człowiek zaczyna wierzyć, że poniżanie jest „motywowaniem”, zastraszanie „stawianiem wymagań”, a izolowanie pracownika „dbaniem o dobro zespołu”?
Czy naprawdę wszystko można wyjaśnić jego charakterem? Może znaczenie ma również to, czego się od niego oczekuje, za co jest nagradzany i z czego jest rozliczany? Może ważne jest to, jakie zachowania obserwuje wokół siebie i na jakie zachowania inni przestają reagować? Może człowiek wybiera spośród tych sposobów działania, które zna, których się nauczył i które wcześniej okazywały się skuteczne? Może granice nie zostają przekroczone od razu, tylko stopniowo……a może można by wymieniać jeszcze wiele aspektów…
Nie chodzi o to, aby całkowicie pomijać osobowość człowieka ani zwalniać go z odpowiedzialności. Chodzi o to, aby nie kończyć diagnozy na stwierdzeniu: „On już taki jest”. Może najważniejsze pytanie nie brzmi: „Co jest nie tak z tym człowiekiem?”. Może powinniśmy zapytać: „Co takiego dzieje się wokół ludzi, że zaczynają zachowywać się w sposób, którego wcześniej sami nie uznaliby za właściwy?”…….i właśnie od tego pytania warto rozpocząć rozmowę o rzeczywistych przyczynach mobbingu i innych naruszeń.