24/03/2026
DLACZEGO DZIECI NAŚLADUJĄ DOROSŁYCH?
Chcemy czy nie podstawowym mechanizmem uczenia się dziecka, pozwalającym na zdobywanie wiedzy o świecie, normach społecznych, języku, rozwiązywaniu problemów i budowaniu relacji jest naśladowanie dorosłych, którzy są dla dziecka drogowskazem.
Młodzi ludzie chłoną wzorce z najbliższego otoczenia (rodziców, nauczycieli, trenera, rówieśników) w celu przystosowania się do kultury i społeczeństwa. To naturalny proces, dzięki któremu rozwijają kompetencje społeczne i poznawcze, kopiując gesty, słowa i strategie radzenia sobie.
✅ Kluczowe powody naśladowania:
• Nauka przez obserwację (uczenie się społeczne): Dzieci nie rodzą się z wiedzą o świecie, ale chłoną ją, obserwując i naśladując dorosłych, którzy są dla nich głównymi autorytetami.
• Rozwój umiejętności: Naśladowanie umożliwia opanowanie nowych umiejętności, od prostych gestów po bardziej złożone zachowania, co jest kluczowe dla rozwoju motorycznego i społecznego.
• Zrozumienie i radzenie sobie z emocjami: Dzieci uczą się, jak reagować na emocje i trudne sytuacje, widząc, jak robią to dorośli (np. uspokajanie się, szukanie pomocy).
• Przystosowanie do społeczeństwa: Jest to sposób na zrozumienie zasad funkcjonowania rodziny i społeczeństwa, by wiedzieć, jak się w nim odnaleźć.
• Budowanie poczucia własnej wartości: Obserwacja reakcji dorosłych na własne emocje wpływa na to, czy dziecko nauczy się je akceptować czy tłumić, co kształtuje jego samoocenę.
✅ Wpływ wzorców:
• Dzieci nie rozróżniają od razu zachowań dobrych od złych, powielając to, co widzą.
• Naśladują zarówno pozytywne, jak i negatywne wzorce, dlatego rola dorosłego jako wzoru jest ogromna.
• Dzięki naśladowaniu budują swoje hierarchie wartości i strategie postępowania na całe życie, dlatego ważne jest, by dorosły był świadomy swojego wpływu
🤔 𝐂𝐳𝐲 𝐭𝐨 𝐩𝐫𝐚𝐰𝐝𝐚, ż𝐞 𝐝𝐳𝐢𝐞𝐜𝐢 𝐬ą 𝐣𝐚𝐤 𝐠ą𝐛𝐤𝐢 𝐢 𝐜𝐡ł𝐨𝐧ą 𝐰𝐬𝐳𝐲𝐬𝐭𝐤𝐨, 𝐜𝐨 𝐰𝐢𝐝𝐳ą? 𝐖 𝐣𝐚𝐤𝐢𝐦 𝐰𝐢𝐞𝐤𝐮 𝐳𝐚𝐜𝐳𝐲𝐧𝐚𝐣ą 𝐳𝐚𝐮𝐰𝐚ż𝐚ć, 𝐜𝐨 𝐢𝐜𝐡 𝐨𝐭𝐚𝐜𝐳𝐚, 𝐚𝐛𝐲 𝐫𝐨𝐳𝐩𝐨𝐜𝐳ąć 𝐧𝐚ś𝐥𝐚𝐝𝐨𝐰𝐚𝐧𝐢𝐞?
Wiadomo, że naśladownictwo zaczyna się wkrótce po urodzeniu. Są noworodki, które kopiują ruchy twarzy, takie jak pokazywanie języka. Jednak cały ten proces dojrzewa około 1 roku życia.
Sześciomiesięczne dzieci rozumieją już celowe zachowanie. Co to znaczy? Oznacza to na przykład, że kiedy zobaczą, że mama lub tata podchodzą, by wziąć je na ręce, zaczynają czuć się dobrze. One już rozumieją, co jest przyjemne i nieprzyjemne w ich codziennej rutynie.
Od 19 do 24 miesięcy dzieci zaczynają kopiować wiele rzeczy z tego, co widzą u innych. Naśladują swoich rodziców, starszych braci, a także to, co widzą w telewizji.
Robią to, aby się uczyć, ale także, aby czuć się równym z innymi, czuć się częścią grupy społecznej.
✅ 𝐂𝐡𝐜𝐞𝐬𝐳 𝐛𝐲ć 𝐝𝐥𝐚 𝐝𝐳𝐢𝐞𝐜𝐤𝐚 𝐰𝐳𝐨𝐫𝐞𝐦 𝐝𝐨 𝐧𝐚ś𝐥𝐚𝐝𝐨𝐰𝐚𝐧𝐢𝐚 - 𝐳𝐰𝐫óć 𝐮𝐰𝐚𝐠ę 𝐧𝐚 𝐭𝐞 𝟔 𝐫𝐳𝐞𝐜𝐳𝐲, 𝐤𝐭ó𝐫𝐞 𝐝𝐨𝐭𝐲𝐜𝐳ą 𝐰 𝐬𝐳𝐜𝐳𝐞𝐠ó𝐥𝐧𝐨ś𝐜𝐢 𝐫𝐨𝐝𝐳𝐢𝐜ó𝐰, 𝐚𝐥𝐞 𝐭𝐚𝐤ż𝐞 𝐧𝐚𝐬 𝐭𝐫𝐞𝐧𝐞𝐫ó𝐰.
1️⃣ Przepraszaj.
Od najmłodszych lat uczymy nasze dzieci słowa "przepraszam”, ale sami często nie stosujemy go w praktyce w stosunku do naszych pociech. Niektórzy dorośli mają trudność z przyznawaniem się do błędów, inni są zdania, że przepraszanie to okazywanie słabości. Obawiają się utraty autorytetu lub szacunku ze strony dziecka.
A przecież słowo przepraszanie jest oznaką naszej dojrzałości. Wyjaśnij dziecku, dlaczego niewłaściwie się zachowałeś (może jesteś przemęczony lub zestresowany), przeproś i zapewnij, że następnym razem postarasz się zapanować nad sobą. To świetna lekcja dla dziecka jak powinno przepraszać, gdy też zrobi coś źle.
2️⃣ Mów prawdę.
Chcemy, by nasze dziecko było prawdomówne i szczere, więc musimy dać mu właściwy przykład. To nie zawsze jest proste, bo czasem łatwiej wymyślić jakieś "niewinne kłamstewko”, by zatuszować niewygodny fakt czy przyznać się do błędu.
To jednak ważna nauka dla twojego dziecka: im szybciej zorientuje się, że mówienie prawdy (nawet jeśli coś przeskrobało), nic się nie zmienia w waszej relacji, tym bardziej będzie szczere, gdy dorośnie.
3️⃣ Zwróć uwagę na swoje zachowania względem innych ludzi.
To jak traktujesz innych jest dla dziecka przykładem tego, jak wyglądają relacje między ludzkie. Dlatego zwróć uwagę, jak często i w jaki sposób okazujesz uczucia, bo dzieci przywiązują wagę do drobnych gestów, np. całusów (mama i tata), objęć, miłych słów.
Pomyśl, jak odnosisz się do innych, co mówisz, jak reagujesz na co dzień. jednym słowem czy na pewno dajesz dziecku dobry przykład do naśladowania.
4️⃣ Nie ukrywaj emocji.
Czasem mamy przeświadczenie, że jako osoby dorosłe powinniśmy potrafić panować nad naszymi emocjami, a nawet je skrywać. Jak jednak twoje dziecko nauczy się radzenia sobie z uczuciami, skoro nie widzi, jak ty to robisz?
Złość, strach, smutek to trudne, ale zupełnie normalne emocje, których nie powinniśmy się wstydzić. Jeśli np. popłaczesz się przy swoim dziecku, dajesz mu w ten sposób sygnał: to reakcja na smutek czy złość, może pojawić się jak każda inna emocja i najważniejsze to umieć sobie z nią poradzić.
5️⃣ Pokaż jak radzisz sobie z problemami.
Oczywiście, że chcemy dać naszym dzieciom beztroskie i sielankowe dzieciństwo, ale gdy coś dzieje się niedobrego w naszym życiu, one i tak to wyczują.
Bądź szczery – dziecko powinno wiedzieć, że każdy ma swoje lepsze i gorsze dni, a pojawiające się problemy trzeba rozwiązywać. Nie chodzi o to, by obarczać dziecko nimi i angażować je w sprawy dorosłych, ale może być to dla niego wspaniała nauka, gdy widzi, jak podejmujesz trudną decyzję, stawiasz czoła wyzwaniom, radzisz sobie z porażkami.
7️⃣ Traktuj siebie i innych z szacunkiem.
Nasze dziecko przygląda się temu, w jaki sposób traktujemy innych, dlatego warto dać mu przykład. Bądź życzliwy na co dzień. Możesz dać dziecku przykład, ustępując starszej pani miejsca w autobusie, przepuszczając kobietę w ciąży w sklepowej kolejce, oferując pomoc chorej sąsiadce. W ten sposób najłatwiej twoje dziecko zorientuje się, czym jest życzliwość.
Ale nie zapominaj też o szacunku do samego siebie. Nie krytykuj siebie ("Ale jestem beznadziejny”, "Znów nie udało mi się schudnąć”), dbaj o siebie, wypowiadaj jasno, klarownie, a zarazem zdecydowanie swoje zdanie.
Pielęgnuj swoją pewność i wiarę w siebie. Jeśli Ty będziesz umiał zatroszczyć się o siebie i swoje potrzeby, twoje dziecko też się tego od ciebie nauczy.
🖌️ M. Libich
