PerioTeam, Wólczańska 265, Łódź (2026)

09/09/2026

„WĘDZIDEŁKO PENETRUJĄCE” u Twojego pacjenta. Kiedy kierować na zabieg?

Wędzidełko brodawkowe penetrujące -typ IV wg Placeka - wymaga świadomej oceny periodontologicznej i właściwego zaplanowania momentu zabiegu.
🔎 Sprawdź pull syndrome - anemizacja, pociąganie lub ruch brodawki podczas unoszenia wargi powinny zwrócić Twoją uwagę.
🦷 Oceń diastemę i etap rozwoju uzębienia. Nie spiesz się z zabiegiem - przy wskazaniu związanym z diastemą frenektomię należy odroczyć co najmniej do wyrznięcia stałych siekaczy bocznych. Dalszy timing warto skoordynować z planem leczenia ortodontycznego.
✂️ Przy przyczepie penetrującym nie chodzi wyłącznie o powierzchowne przecięcie wędzidełka. Frenektomia powinna uwolnić jego patologiczny, głęboki przyczep.

⚠️ Jakie mogą być negatywne konsekwencje utrzymania penetrującego przyczepu wędzidełka?
• utrwalanie diastemy pośrodkowej
• zwiekszone napięcie tkanek i ryzyko recesji
• utrudniona higiena i zwiększona retencja płytki bakteryjnej

Na zdjęciu: wędzidełko penetrujące przed zabiegiem oraz gojenie 2 tygodnie po frenektomii laserowej.

💡 PerioTip: Kwalifikacja do zabiegu to nie tylko decyzja „czy?”, ale również „kiedy?” i „w jakim zakresie

🦷 A co z diastemą?
Frenektomia wykonana we właściwym momencie rozwoju uzębienia może sprzyjać zmniejszeniu, a w wybranych przypadkach nawet samoistnemu zamknięciu diastemy. Często jednak zabieg stanowi element leczenia ortodontycznego. U pacjentów dorosłych zamknięcie utrwalonej diastemy zazwyczaj wymaga już skoordynowanego postępowania ortodontycznego.

💬 A jakie są Wasze doświadczenia? Obserwowaliście samoistne zmniejszenie diastemy po frenektomii bez leczenia ortodontycznego?

06/09/2026

TEN DETAL MOŻE SABOTOWAĆ TWOJE LECZENIE STANU ZAPALNEGO 🔎

W ostatnich postach mówiłyśmy o dwóch rzeczach: stanie zapalnym towarzyszącym recesjom oraz o wypełnieniach znajdujących się na odsłoniętych powierzchniach korzeni. Dzisiaj łączymy te dwa tematy.

Jeżeli mimo higienizacji, instruktażu i starań pacjenta stan zapalny szybko nawraca, a podczas sondowania obserwujesz krwawienie – przyjrzyj się także wypełnieniom znajdującym się w tej okolicy.

Czy ich powierzchnia jest gładka?
Czy prawidłowo przechodzi w powierzchnię zęba?
Czy nie ma przekonturowania lub nawisu? 🔎

Nawis tworzy niewielki „schodek” przy dziąśle – miejsce retencyjne, pod którym łatwo gromadzi się biofilm bakteryjny. Pacjent może naprawdę starać się dobrze oczyszczać tę okolicę, ale nie zawsze jest w stanie skutecznie dotrzeć pod taki nawis. Biofilm pozostaje, a stan zapalny może być podtrzymywany lub szybko nawracać.
🎥 Na filmie widzimy badanie granic wypełnień sondą periodontologiczną, która wyraźnie zaczepia się o ich pobrzeża. W tej samej okolicy obserwujemy zapalenie dziąsła oraz miękką płytkę bakteryjną zalegającą pod nawisami.

CO MOŻESZ ZROBIĆ? 🦷
→ Oceń nie tylko tkanki, ale również kontur wypełnień w okolicy objętej stanem zapalnym.
→ Jeśli widzisz nawis lub przekonturowanie, wypełnienie powinno zostać skorygowane i maksymalnie wygładzone, tak aby jego powierzchnia możliwie płynnie przechodziła w powierzchnię zęba i umożliwiała skuteczną kontrolę biofilmu.
→ Jeśli jesteś higienistką i zauważysz taki problem podczas higienizacji lub badania – zwróć na niego uwagę lekarzowi prowadzącemu. To ważny element pracy zespołowej. 🤝
→ Następnie ponownie oceń odpowiedź tkanek i zdolność pacjenta do utrzymania higieny tej okolicy.
Szczególną sytuacją jest wypełnienie znajdujące się na odsłoniętej powierzchni korzenia zęba z recesją. Tutaj sposób dalszego postępowania z materiałem zależy również od planowanego leczenia periodontologicznego - o tym mówiłyśmy szerzej w poprzednim poście.

Nie chodzi więc o to, aby każde wypełnienie przy recesji od razu usuwać. Chodzi o to, żeby zauważyć detal, który może utrudniać kontrolę biofilmu i podtrzymywać zapalenie.
Bo czasem, żeby skuteczniej leczyć stan zapalny, trzeba spojrzeć nie tylko na dziąsło. Trzeba spojrzeć również na to, co znajduje się tuż obok niego. 🔎

To właśnie jest czujność periodontologiczna.

01/09/2026

Recesja + stan zapalny. Co możesz zrobić, zanim pacjent trafi do periodontologa? 🔎
Pacjent trafia na Twój fotel z zaawansowanymi recesjami dolnych siekaczy. Odsłonięte i nadwrażliwe korzenie, bardzo wąska strefa tkanek skeratynizowanych, płytka bakteryjna, kamień, obrzęk, krwawienie i tkliwość.
W tym przypadku recesje NIE powstały w wyniku zapalenia. U pacjentki po leczeniu ortodontycznym korzenie siekaczy znalazły się doprzedsionkowo, poza kopertą kostną, przy bardzo cienkim fenotypie tkanek.
Są to recesje o etiologii niezapalnej

Zapalenie dołączyło się wtórnie.

Pacjentowi z tak zaawansowaną recesją często trudno jest skutecznie oczyszczać odsłonięte powierzchnie korzeni. Nadwrażliwość, ból i krwawienie dodatkowo zniechęcają do szczotkowania. Biofilmu przybywa, zapalenie narasta, a higiena staje się jeszcze trudniejsza.

Czy pierwszym krokiem jest więc po prostu skierowanie do periodontologa?

Nie. 😊

Konsultacja będzie potrzebna, ale zanim do niej dojdzie, higienistka lub lekarz stomatolog mogą zrobić dla tego pacjenta naprawdę dużo.

1. OPANUJ STAN ZAPALNY 🦷
Usuń dokładnie złogi twarde i biofilm. Pracując możliwie atraumatycznie skalerem ultradźwiękowym, dokładnie oczyść powierzchnie korzeni, a następnie delikatnie je wypoleruj gumkami.
Przy odsłoniętych powierzchniach korzeni nie stosuj konwencjonalnego piaskowania proszkiem na bazie wodorowęglanu sodu. Jeśli air-polishing jest potrzebny, rozważ zastosowanie niskoabrazyjnego proszku, np. glicyny lub erytrytolu.

2. ZMNIEJSZ NADWRAŻLIWOŚĆ I POPRAW KOMFORT PACJENTA 🌿
Możesz zastosować profesjonalny preparat desensytyzujący lub preparat fluorkowy, a terapię pacjent może kontynuować w domu.
W zależności od sytuacji można zlecić pacjentowi m.in.:
→ preparaty i żele fluorkowe,
→ pasty zawierające argininę i węglan wapnia,
→ preparaty zawierające CPP-ACP, czyli kompleks dostarczający biodostępnych jonów wapnia i fosforanowych.

Jeżeli szczotkowanie przestaje boleć, pacjent zaczyna skuteczniej oczyszczać korzenie - a to jest już element leczenia. 🎯

3. NAUCZ PACJENTA OCZYSZCZAĆ TĘ KONKRETNĄ OKOLICĘ 🪥
Nie wystarczy powiedzieć: „proszę lepiej szczotkować”.
Przy tak dużej różnicy poziomów brzegu dziąsła zwykła szczoteczka może nie docierać skutecznie do całej powierzchni odsłoniętych korzeni.
Dlatego:
→ omów i dobierz szczoteczki międzyzębowe/nić,
→ SZCZOTECZKA JEDNOPĘCZKOWA !!- pokaż pacjentowi, jak precyzyjnie oczyszczać nią odsłonięte powierzchnie korzeni,
→ skoryguj technikę, czas, częstotliwość i siłę szczotkowania.
Przy nasilonym zapaleniu można dodatkowo rozważyć krótkotrwałe miejscowe zastosowanie żelu z chlorheksydyną 1 x dziennie wieczorem - jako wsparcie, a nie zamiennik mechanicznej kontroli biofilmu.

4. SKIERUJ DO PERIODONTOLOGA
W tym przypadku celem leczenia chirurgicznego nie będzie wyłącznie pokrycie odsłoniętych korzeni.
Przy tak cienkim fenotypie i minimalnej strefie tkanek skeratynizowanych bardzo ważna będzie również augmentacja tkanek miękkich - zwiększenie ich grubości i stworzenie stabilniejszej strefy tkanek przyczepionych wokół zębów z recesjami.

I właśnie tutaj zaczyna się współpraca. 🤝

Bo leczenie pacjenta z recesją nie zaczyna się od przeszczepu.
Najczęściej zaczyna się już na fotelu higienistki albo lekarza stomatologa, który na co dzień opiekuje sie pacjentem. ❤️

To właśnie jest czujność periodontologiczna. 🔎

30/08/2026

A jeśli na odsłoniętym korzeniu jest już kompozyt? 🦷

To jedno z pytań, które pojawiło się po naszych ostatnich postach dotyczących leczenia recesji dziąsłowych.
Jeżeli planujemy chirurgiczne pokrycie recesji z wykorzystaniem przeszczepu tkanki łącznej (CTG), materiał kompozytowy znajdujący się na powierzchni korzenia w obszarze planowanego pokrycia powinien zostać usunięty. Prawidłowe warunki gojenia i tworzenia przyczepu tkanek miękkich wymagają odpowiednio przygotowanej biologicznej powierzchni korzenia -nie powierzchni materiału odtwórczego. 🔬

To również jeden z powodów, dla których decyzję o „zabezpieczeniu” odsłoniętego korzenia kompozytem warto podejmować z dużą rozwagą. Adhezja do zębiny korzeniowej jest bardziej wymagająca niż do szkliwa, a utrata szczelności brzeżnej może sprzyjać retencji biofilmu, przebarwieniom brzeżnym czy rozwojowi próchnicy wtórnej. Ponadto istnieje duże ryzyko powstania niekorzystnych dla przyzębia nawisów wypełnień [o tym już pisałyśmy -link w komentarzu]
Na prezentowanym przypadku właśnie z taką sytuacją mieliśmy do czynienia. Przed zabiegiem CTG +CAF konieczne było całkowite usunięcie wypełnienia kompozytowego, które dodatkowo utraciło już szczelność i zostało podminowane przez próchnicę.

Co zatem warto rozważyć, zanim odbudujemy odsłoniętą powierzchnię korzenia? 🤔
1️⃣ Czy kompozyt jest w ogóle konieczny?
Niewielka recesja i nadwrażliwość nie zawsze są wskazaniem do odbudowy. Czasami wystarczające może być nieinwazyjne leczenie nadwrażliwości zębiny- do tego tematu jeszcze wrócimy. 👀
2️⃣ Jeśli decydujemy się na kompozyt – wykonajmy go możliwie perfekcyjnie.
Pamiętajmy jednak, że jest to jedynie maskowanie recesji, a w wielu sytuacjach rozwiązanie tymczasowe- szczególnie przy braku odpowiedniej strefy dziąsła przyczepionego. Kompozyt nie leczy recesji i nie odtwarza utraconych tkanek przyzębia. Jeśli już decydujemy się na takie rozwiązanie, szczelność, prawidłowy profil, brak nawisów!!! i bardzo dobre wypolerowanie powierzchni mają szczególne znaczenie w obszarze bezpośrednio sąsiadującym z tkankami przyzębia.
3️⃣ Poinformujmy pacjenta, co ta decyzja oznacza na przyszłość.
Jeśli później zdecyduje się na chirurgiczne pokrycie recesji i odtworzenie tkanek miękkich, materiał znajdujący się na powierzchni korzenia w obszarze planowanego pokrycia może wymagać usunięcia.

Nie każda odsłonięta powierzchnia korzenia wymaga więc natychmiastowego „wypełnienia”. Najpierw diagnoza, określenie problemu i celu leczenia -dopiero później wybór procedury. 🦷🔎

26/08/2026

🦷 ....a recesja prawdziwa u dziecka ???.... czyli kiedy korzeń naprawdę zostaje odsłonięty

O recesjach rzekomych już było [link w komentarzu]. Ale u dzieci możemy spotkać również recesję prawdziwą - czyli rzeczywiste przemieszczenie brzegu dziąsła i odsłonięcie powierzchni korzenia zęba.
Na szczęście nie jest to częsty problem i zdecydowanie nie jest to sytuacja, w której zabieg chirurgiczny wykonujemy rutynowo. Jeśli jednak recesja już występuje, szczególnie w okolicy dolnych siekaczy, warto bardzo dokładnie przyjrzeć się jej przyczynom. 🔍

Dlaczego właśnie dolne siekacze? To często jedno z najtrudniejszych periodontologicznie miejsc: cienki fenotyp tkanek miękkich, cienki morfotyp kości, niewielka strefa dziąsła zrogowaciałego, płytki przedsionek, wysoko położone przyczepy mięśniowe, a czasem również niekorzystne ustawienie zębów w stosunku do ich kostnej „koperty”.

U rosnącego pacjenta nie zawsze chcemy i możemy od razu wykonywać docelowy zabieg pokrywania recesji. Przed nami mogą być jeszcze lata wzrostu, dojrzewania tkanek i leczenie ortodontyczne, które może poprawić położenie zębów w obrębie ich kostnej koperty.
Jedną z możliwości w bardzo konkretnych wskazaniach jest wtedy zabieg Kazanjiana -nieco zapomniana dziś technika westibuloplastyki, która w odpowiednio zakwalifikowanych przypadkach potrafi dać naprawdę bardzo dobry efekt. 👌

Kiedy możemy o niej pomyśleć u dziecka/nastolatka?
🔹 recesja już istnieje lub postępuje
🔹 przedsionek jest bardzo płytki
🔹 przyczepy mięśniowe i śluzówkowe położone są wysoko( dokoronowo)
🔹 pull-syndrome jest dodatni
🔹 strefa dziąsła zrogowaciałego/przyczepionego jest bardzo wąska
🔹 anatomia tej okolicy utrudnia prawidłową higienę
🔹 warunki zgryzowe i położenie dolnych siekaczy wymaga również oceny ortodontycznej

Co uzyskujemy?
Pogłębiamy przedsionek, przesuwamy przyczepy tkanek bardziej dowierzchołkowo, zmniejszamy ich pociąganie i tworzymy spokojniejsze warunki dla brzegu dziąsłowego. 🌱

To ważne: Kazanjian NIE jest zabiegiem profilaktycznym ani klasycznym zabiegiem pokrywania recesji. Nie wykonujemy go „na wszelki wypadek”.

U młodego pacjenta jego rolą jest poprawa istniejących, niekorzystnych warunków anatomicznych i umożliwienie lepszej kontroli już obecnej recesji w kolejnych latach wzrostu oraz ewentualnego leczenia ortodontycznego.

Można powiedzieć, że trochę… kupujemy sobie czas. ⏳ Czas na wzrost dziecka, dojrzewanie tkanek, ewentualną poprawę ustawienia zębów w obrębie kostnej koperty i późniejszą ocenę, czy docelowy zabieg mukogingiwalny będzie w ogóle potrzebny.
Zabieg Kazanjiana jest bardziej rozległy niż sama plastyka wędzidełka, ale jednocześnie pozostaje zachowawczy w stosunku do kości i nie wymaga pobierania tkanki z podniebienia.

📷 Na zdjęciu ten sam młody pacjent przed zabiegiem i po wygojeniu. Spójrzcie nie tylko na samą recesję. Zwróćcie uwagę przede wszystkim na zmianę głębokości przedsionka, położenie przyczepów tkanek i warunki, jakie udało się stworzyć wokół dolnych siekaczy.
U nastolatka nie zawsze naszym celem jest od razu „pokryć recesję”. Czasami ważniejsze jest stworzenie tkankom dobrych warunków i bezpieczne przeprowadzenie młodego pacjenta przez kolejne lata wzrostu i np.leczenia orto.

💡 CLINICAL PEARL
Zabieg Kazanjiana nie jest zabiegiem profilaktycznym. Myślimy o nim u wybranych młodych pacjentów z już istniejącą recesją, szczególnie gdy towarzyszą jej płytki przedsionek, niekorzystne przyczepy tkanek i dodatni pull-syndrome.

Celem nie jest „pokrycie recesji za wszelką cenę”, ale poprawa warunków śluzówkowo-dziąsłowych i stworzenie tkankom bezpieczniejszych warunków na okres wzrostu oraz ewentualnego leczenia ortodontycznego.

24/08/2026

Recesja już powstała. I co dalej?

W poprzednim poście pisałyśmy o recesjach dziąseł, które mogą pojawić się przed, w trakcie lub po leczeniu ortodontycznym. I pojawiło się bardzo ważne pytanie:

„No dobrze… ale co zrobić, kiedy recesja już jest?”

Na szczęście w wielu przypadkach periodontologia daje nam możliwość nie tylko zatrzymania problemu, ale również odbudowy utraconych tkanek i poprawy ich jakości.
Jednym z najczęściej wykorzystywanych rozwiązań jest przeszczep tkanki łącznej (CTG).
W zależności od sytuacji klinicznej zabieg może pozwolić na:
🔹 pokrycie odsłoniętej powierzchni korzenia,
🔹 zwiększenie grubości tkanek miękkich,
🔹 poprawę fenotypu dziąsła,
🔹 zwiększenie stabilności tkanek,
🔹 poprawę estetyki i zmniejszenie dolegliwości związanych z odsłonięciem korzenia ( np. nadwrażliwości)

Na zdjęciach pokazujemy kilka różnych sytuacji klinicznych po leczeniu ortodontycznym, w których zastosowanie przeszczepu tkanki łącznej pozwoliło odbudować i wzmocnić tkanki w obszarze recesji.
Warto jednak pamiętać: nie każda recesja wymaga zabiegu i nie każdą leczymy tak samo.

Najpierw pytamy: dlaczego powstała?

Dopiero później decydujemy, czy potrzebne jest leczenie chirurgiczne, kiedy najlepiej je przeprowadzić i jaki efekt chcemy osiągnąć.

PerioTeam
Periodontologia w praktyce – od przyczyny do rozwiązania.

03/08/2026

Recesje dziąseł po leczeniu ortodontycznym – powikłanie czy przewidywalne ryzyko?

Leczenie ortodontyczne pozwala osiągnąć doskonałe efekty estetyczne i funkcjonalne, jednak nie jest całkowicie pozbawione ryzyka. Jednym z najczęściej powikłań są recesje dziąseł.

Recesje dziąseł maja etiologię wieloczynnikową:
✔️ cienki fenotyp przyzębia,
✔️ istniejące dehiscencje kostne,
✔️ niewłaściwa higiena jamy ustnej i zapalenie przyzębia,
✔️ortodontyczne przemieszczanie zębów poza granice wyrostka zębodołowego,
✔️ nadmierne siły ortodontyczne.

Warto pamiętać, że samo leczenie ortodontyczne rzadko jest jedyną przyczyną recesji. Najczęściej stanowi jeden z elementów złożonego procesu, w którym kluczową rolę odgrywa prawidłowa kwalifikacja pacjenta i współpraca ortodonty z periodontologiem.

Dlatego przed rozpoczęciem leczenia ortodontycznego należy ocenić:
🔹 fenotyp tkanek miękkich,
🔹 ilość dziąsła przyczepionego,
🔹 obecność istniejących recesji,
🔹 położenie korzeni względem blaszki kostnej przedsionkowej/językowej.

W wybranych przypadkach zabiegi periodontologiczne przed lub po leczeniu ortodontycznym mogą znacząco zmniejszyć ryzyko powikłań i poprawić długoterminową stabilność efektów.

16/07/2026

Czy warto ukrywać klamry protezy za wszelką cenę? "Płaci" za to przyzębie.....

Pacjenci bardzo często pytają:

"Czy można wykonać protezę częściową bez widocznych metalowych klamer?"

Oczywiście, że można.

Jednym z rozwiązań są akrylowe peloty retencyjne (potocznie nazywane „skrzydełkami”), które zamiast obejmować ząb metalową klamrą, przylegają do tkanek miękkich w okolicy zęba filarowego.

Estetycznie takie rozwiązanie bywa atrakcyjne dla pacjenta.
Jednak z punktu widzenia periodontologii nie zawsze jest biologicznie korzystne.

Na zdjęciach pokazujemy sytuację przed zdjęciem protezy oraz bezpośrednio po jej usunięciu. W miejscu przewlekłego kontaktu peloty z dziąsłem widoczne są cechy przewlekłego urazu tkanek miękkich – recesja dziąsła, stan zapalny oraz deformacja brzegu dziąsłowego wokół zęba filarowego.

Dziąsło nie jest tkanką przystosowaną do długotrwałego przenoszenia obciążeń mechanicznych.

Akrylowa pelota retencyjna uzyskuje utrzymanie protezy poprzez kontakt z tkankami miękkimi, wywierając przewlekły nacisk na dziąsło brzeżne i błonę śluzową. W przeciwieństwie do prawidłowo zaprojektowanych elementów retencyjnych opartych na zębach, długotrwałe obciążanie tkanek miękkich może prowadzić do ich uszkodzenia, utrudniać utrzymanie higieny, sprzyjać retencji płytki bakteryjnej oraz pogarszać stan przyzębia.

Dlatego współczesna protetyka traktuje tego typu konstrukcje przede wszystkim jako rozwiązanie tymczasowe – stosowane na okres gojenia lub oczekiwania na leczenie docelowe.

Problem pojawia się wtedy, gdy rozwiązanie planowane na kilka tygodni staje się uzupełnieniem użytkowanym przez wiele miesięcy, a nawet lat.

Każdy przypadek wymaga oczywiście indywidualnej analizy i nie zawsze możliwe jest zastosowanie klasycznych elementów retencyjnych. Warto jednak, aby decyzja o wyborze konstrukcji była podejmowana świadomie – z uwzględnieniem nie tylko estetyki, ale również długoterminowego zdrowia tkanek przyzębia.

Bo w periodontologii estetyka zawsze zaczyna się od zdrowych dziąseł.

🦷 Czy spotkaliście się z podobnymi zmianami u pacjentów użytkujących protezy częściowe z akrylowymi pelotami retencyjnymi?

04/07/2026

Ciemna zmiana na dziąśle? Czerniak? 😱 Czasem przyczyna jest bardziej prozaiczna 🦷

Pan Andrzej, 47 lat, zgłosił się zaniepokojony zmianą kolorystyki dziąsła przy dolnym kle.
W rodzinie występowały zmiany nowotworowe, dlatego pacjent bardzo obawiał się, czy ciemniejsze zabarwienie dziąsła nie jest zmianą typu czerniak jamy ustnej.

I to jest bardzo ważny moment diagnostyczny.
Każdą nową, nietypową, ciemną zmianę na błonie śluzowej jamy ustnej należy potraktować uważnie. Nie wolno jej zbagatelizować. Ale jednocześnie - nie każda zmiana barwnikowa dziąsła oznacza nowotwór.
W tym przypadku problem okazał się na szczęście bardziej prozaiczny.
Był nim kamień poddziąsłowy. 🦷
Prześwitujący przez cienkie dziąsło , ciemny kamień poddziąsłowy dawał obraz zmiany kolorystyki, który mógł imitować zmianę pigmentacyjną.

Co było kluczowe?
🔎 Sonda periodontologiczna.
W okolicy zęba 33, na powierzchni przedsionkowej, stwierdzono głęboką kieszonkę - około 6 mm. Podczas sondowania wyczuwalna była wyraźna chropowatość powierzchni korzenia i charakterystyczne „haczenie”, typowe dla obecności złogu poddziąsłowego.
W takiej sytuacji bardzo pomocna jest sonda WHO zakończona kuleczką - pozwala delikatnie ocenić głębokość kieszonki, obecność nierówności, złogów i stan powierzchni korzenia.
Następnie wykonano skaling głęboki.
Po oczyszczeniu tej okolicy ta sama sonda pozwoliła ocenić, czy powierzchnia korzenia jest już wystarczająco gładka, śliska i czy nie wymaga dalszego opracowania. 🦷

Efekt?
Zmiana, która niepokoiła pacjenta, ustąpiła po usunięciu kamienia poddziąsłowego. ✅
Warto pamiętać:
🔹 kamień poddziąsłowy może prześwitywać przez cienkie dziąsło,
🔹 może dawać wrażenie zmiany barwnikowej,
🔹 może imitować ciemniejsze przebarwienie błony śluzowej,
🔹 głęboka kieszonka i chropowatość korzenia są ważną wskazówką diagnostyczną,
🔹 po skalingu warto ponownie ocenić powierzchnię korzenia sondą.

Na koniec kieszonkę można przepłukać 0,2% roztworem chlorheksydyny oraz koniecznie ocenić pozostałe okolice jamy ustnej pod kątem zapalnej choroby przyzębia.
I tutaj pojawia się najważniejszy wniosek z tego przypadku.

To, co pacjent zauważył jako „ciemną zmianę na dziąśle”, okazało się kamieniem poddziąsłowym. Ale właśnie ten niepokój stał się powodem wizyty u periodontologa i pozwolił ujawnić szerszy problem: chorobę zapalną przyzębia, pogłębione kieszonki przy innych zębach i złogi poddziasłowe oraz potrzebę leczenia periodontologicznego.

Czasem więc objaw, który dla pacjenta wygląda jak zmiana barwnikowa albo nawet nowotworowa, prowadzi nas do zupełnie innego rozpoznania.
Nie każda ciemna zmiana na dziąśle to czerniak, guz czy nowotwór. 😱
Ale każda taka zmiana wymaga spokojnej diagnostyki.

A czasem „ciemny punkt” na dziąśle okazuje się początkiem bardzo ważnej rozmowy o stanie przyzębia. 🦷

28/06/2026

🦷 Recesja czy „recesja rzekoma”? Dolne siekacze u dzieci i nastolatków

Do periodontologa często trafiają dzieci i nastolatkowie kierowani z powodu „recesji” przy dolnych siekaczach.
Najczęściej niepokój budzi okolica powierzchni przedsionkowych siekaczy dolnych - szczególnie wtedy, gdy brzeg dziąsła wydaje się obniżony, korona zęba wygląda na dłuższą, przedsionek jest płytki albo widoczne jest wysoko przyczepione wędzidełko wargi dolnej.
Ale pierwsze pytanie powinno brzmieć:
Czy to naprawdę jest recesja? 👀

Prawdziwa recesja dziąsła oznacza, że brzeg dziąsła znajduje się dowierzchołkowo względem granicy szkliwno-cementowej, czyli CEJ, a powierzchnia korzenia jest odsłonięta.
Czyli klinicznie szukamy odpowiedzi na pytanie:
🔹 czy widzimy CEJ?
🔹 czy możemy ją wysondować i potwierdzić klinicznie?
🔹 czy rzeczywiście doszło do odsłonięcia korzenia?
🔹 czy występuje utrata przyczepu ?
Jeśli nie ma odsłoniętej granicy szkliwno-cementowej, a jedynie widzimy nierówną linię dziąsła, „dłuższą” koronę kliniczną albo różnicę poziomu brzegu dziąsła między sąsiednimi zębami - może to być obraz tzw. recesji rzekomej.
W obrazie klinicznym dolnych siekaczy bardzo łatwo o nadrozpoznawalność recesji. Często jeden ząb - zwykle ustawiony bardziej doprzedsionkowo, poza optymalnym konturem łuku - sprawia wrażenie zęba „z recesją”. Tymczasem sąsiednie siekacze, ustawione bardziej dojęzykowo, mogą mieć nadal częściowo przykrytą koronę anatomiczną, ponieważ proces biernego wyrzynania nie został jeszcze całkowicie zakończony.

W praktyce oznacza to, że obserwujemy nie tyle rzeczywistą utratę przyczepu i odsłonięcie korzenia, ile różnicę poziomu brzegu dziąsła wynikającą z odmiennego ustawienia zębów w łuku oraz z różnego stopnia ekspozycji korony anatomicznej.
Dlatego oceniając dolne siekacze u dzieci i nastolatków, warto pamiętać, że „recesja” może być jedynie obrazem pozornym. Kluczowe znaczenie ma wtedy nie tylko położenie brzegu dziąsła, ale przede wszystkim ocena CEJ, obecności lub braku odsłonięcia korzenia, a także ustawienia zęba i korzenia w obrębie wyrostka zębodołowego.

I właśnie tutaj bardzo ważna jest współpraca periodontologiczno-ortodontyczna. 🦷
U dzieci i nastolatków problem często nie leży w samym dziąśle, ale w niekorzystnym ustawieniu zęba i korzenia w kości.
Dotyczy to szczególnie dolnych siekaczy:
🔹 ustawionych w stłoczeniu,
🔹 wychylonych lub wysuniętych doprzedsionkowo,
🔹 „wypchniętych” poza optymalny kontur łuku,
🔹 z korzeniem położonym bardzo blisko cienkiej blaszki przedsionkowej kości.

W takich sytuacjach zadaniem ortodonty nie jest wyłącznie ustawienie korony zęba w łuku. Równie ważne jest takie prowadzenie leczenia, aby zoptymalizować pozycję korzenia w kości, nie pogłębiać dehiscencji kostnych, nie generować dodatkowych urazów tkanek miękkich i stworzyć stabilniejsze warunki dla brzegu dziąsła.
W diagnostyce warto ocenić:

🔹 położenie CEJ,
🔹 rzeczywistą ekspozycję korzenia,
🔹 szerokość dziąsła zrogowaciałego,
🔹 fenotyp dziąsła,
🔹 poziom higieny i obecność zapalenia,
🔹 urazowe szczotkowanie,
🔹 stłoczenia i pozycję zęba w łuku,
🔹 wychylenie/proklinację siekacza,
🔹 położenie korzenia w obrębie wyrostka zębodołowego,
🔹 głębokość przedsionka,
🔹 przyczep wędzidełka i dodatni test pociągania.

W praktyce coraz rzadziej myślimy schematem:
„jest niskie wędzidełko — trzeba podciąć”
albo
„jest płytki przedsionek — trzeba od razu pogłębiać przedsionek”.

Znacznie ważniejsze jest pytanie:
- czy dany czynnik rzeczywiście powoduje pociąganie brzegu dziąsła, utrudnia higienę, sprzyja zapaleniu albo progresji recesji?
Jeśli nie — bardzo często najlepszym postępowaniem jest:

✅ obserwacja,
✅ instruktaż higieny,
✅ eliminacja zapalenia,
✅ kontrola urazowego szczotkowania,
✅ ocena i ewentualna korekta ustawienia zęba ortodontycznie.

Jeśli tak - czyli mamy prawdziwą recesję, progresję, minimalną strefę tkanki zrogowaciałej, dodatni pull syndrome, płytki przedsionek utrudniający higienę albo niekorzystne położenie korzenia - wtedy leczenie chirurgiczne można rozważać indywidualnie.

Kluczowe przesłanie?

Nie leczymy samego wyglądu dziąsła.
Leczymy przyczynę. 🎯

PerioTeam

09/09/2026

06/09/2026

01/09/2026

30/08/2026

26/08/2026

24/08/2026

03/08/2026

16/07/2026

04/07/2026

28/06/2026

Adres

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Skróty

Udostępnij

Kategoria

Prośba o usunięcie wpisu