30/08/2024
Laatst was ik uiteten met een vriendin….. en wat zij toen vertelde raakte mij…
Op een zonnige middag, zat ze met vriendinnen op een terras, ze besloten om samen iets leuks te doen, een uitje. Gaat iedereen mee? Werd er geopperd. Ja, was ieder zijn reactie en ze proosten. Ze hadden het er vaak over gehad in de groepsapp., en ze voelde zich onderdeel van de plannen. Totdat ze op een dag, zonder enige waarschuwing, een bericht kreeg: "We zijn al gegaan, sorry dat je dit op het laatste moment hoort." Het was een bericht dat kwam als een donderslag bij heldere hemel.
Ze was verward. Was er iets gebeurd dat ze had gemist? Waarom was ze niet uitgenodigd? De verwarring sloeg al snel om in verdriet en vervolgens in boosheid. Het voelde alsof de grond onder haar voeten was weggezakt. De vriendinnen waar ze voor haar gevoel op had vertrouwd, hadden zonder uitleg besloten dat ze er ineens niet meer bij hoorde.
Dit voorval raakte me diep, niet alleen omdat het mijn vriendin is, maar vooral omdat één van mijn belangrijkste waarden, vertrouwen, in het geding kwam. Vertrouwen is voor mij de basis van elke relatie, of dat nu met vrienden, familie of collega's is. Wanneer dat vertrouwen wordt geschonden, raakt het me op een fundamenteel niveau.
Ook ikzelf heb die situatie meegemaakt, lang geleden toen mijn relatie overging en ja, wie moet je dan uitnodigen als vrienden als er een feestje is of we gaan een weekend weg. In sommige gevallen werd ik niet meer uitgenodigd. Wellicht heeft iedereen in zijn leven weleens zo’n situatie meegemaakt.
De onzekerheid die dan volgt. Ik vroeg mij constant af wat ik verkeerd had gedaan, of ik iets had gemist, en of ik überhaupt nog wel deel uitmaakte van de groep. Het gevoel dat ik er soms wel bij hoorde, maar op andere momenten ineens niet, zorgde voor een innerlijke worsteling die me lang heeft achtervolgd.
Wat is de ervaring op het werk?
Deze ervaring zette mij de afgelopen weken weer aan het denken. Als het gevoel van buitensluiting in een vriendinnengroep zo'n impact had, hoe zou dit dan voelen voor iemand die dit ervaart in een werkomgeving/ in zijn team? Op het werk is vertrouwen net zo cruciaal als in persoonlijke relaties.
Wanneer iemand zich in een team niet veilig voelt om zichzelf te zijn, om fouten te maken of om zich uit te spreken, kan dit leiden tot grote onzekerheid, stress, en uiteindelijk een verminderde betrokkenheid.
Dit wordt ook wel psychologische veiligheid genoemd en betekent dat collega’s zich veilig voelen om zich uit te spreken zonder angst voor negatieve gevolgen. Het is de zekerheid dat je gehoord wordt, dat je ideeën en gevoelens ertoe doen, en dat je fouten mag maken zonder veroordeeld te worden.
En wat kan er gebeuren als die veiligheid ontbreekt? Net zoals met vrienden kan dit leiden tot: verminderd zelfvertrouwen, eenzaamheid en verminderde motivatie en uiteindelijk tot stress en/of zelfs een burn-out.
Wat kun je doen wanneer je zelf het gevoel hebt buitengesloten te worden. Het is normaal om je gekwetst, boos of onzeker te voelen als je wordt buitengesloten.
• Geef jezelf de ruimte om deze gevoelens te erkennen en te begrijpen waar ze vandaan komen.
• Wees open over je gevoelens met de betrokkenen.
• Wees duidelijk over je behoeften en grenzen.
• Praat met andere over je ervaringen.
• Reflecteer ook op je eigen gedrag.
• Zorg goed voor jezelf, vooral als je je kwetsbaar voelt.
• Als de situatie niet verbetert, overweeg dan of dit de juiste omgeving voor je is, of het nu gaat om een vriendengroep of een werkteam.
En als je merkt dat een collega zich buitengesloten voelt, wat kun je dan doen?
• Vraag hoe het met ze gaat.
• Moedig het team aan om open en eerlijk te zijn over gevoelens en ervaringen.
• Zorg ervoor dat iedereen betrokken is bij het plannen van teamactiviteiten en beslissingen.
• Regelmatige feedbackrondes kunnen helpen om te achterhalen of iemand zich buitengesloten voelt.
• Een cultuur waarin iedereen zich gewaardeerd en veilig voelt, begint bij leiderschap.
Uitsluiting, of het nu in een vriendengroep of in je team met collega’s gebeurt, kan diepe wonden veroorzaken.
Laten we er samen voor zorgen dat iedereen zich welkom voelt, dat iedereen gehoord wordt, en dat we werken in een omgeving waarin vertrouwen centraal staat. Alleen dan kunnen we echt floreren, als vrienden én als collega's.
