22/02/2026
မိတ်ဆွေတို့အားလုံး မဂ်လာပါ။
ဒီနေ့မှာတော့ ကျန်းမာရေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ အဲ့ဒါကတော့ "အလေးမခြင်း (Weight Training)" အကြောင်းပါ။ တော်တော်များများက အလေးမတယ်ဆိုတာနဲ့ ကြွက်သားတုံးတွေ ဖောင်းကားနေတဲ့ ကာယဗလသမားတွေ၊ အားကစားသမားတွေအတွက်ပဲလို့ ထင်တတ်ကြပါတယ်။
ဒါပေမယ့် တကယ်တမ်းမှာတော့ အလေးမခြင်းဟာ အသက်အရွယ်၊ ကျား၊မ မရွေး လူတိုင်းလုပ်သင့်တဲ့ ကျန်းမာရေး လေ့ကျင့်ခန်းတစ်ခုပါ။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့မှာ အလေးမခြင်းရဲ့ အရေးပါပုံကို အချက် (၅) ချက်နဲ့ ရှင်းပြချင်ပါတယ်။
၁။ အသက်ကြီးလာတာနဲ့အတူ ပါလာတဲ့ "ကြွက်သားများ ဆုံးရှုံးခြင်း" ကို ကာကွယ်ပေးခြင်း
ကျွန်တော်တို့ အသက် ၃၀ နောက်ပိုင်းမှာ စတင်ပြီး ကြွက်သားထုထည်နဲ့ ကြံ့ခိုင်မှုဟာ တဖြည်းဖြည်း ကျဆင်းလာပါတယ်။ ဒါကို ဆေးပညာအရ Sarcopenia လို့ခေါ်ပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်ဟာ အိုမင်းရင့်ရော်ခြင်းရဲ့ သဘာဝအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလိုဖြစ်ပေမယ့်၊ အလေးမခြင်းက ဒီဖြစ်စဉ်ကို သိသိသာသာ နှေးကွေးသွားစေနိုင်ပါတယ်။
ကြွက်သားတွေ သန်မာနေမှသာ အိမ်မှုကိစ္စလုပ်တာ၊ ဈေးဝယ်အိတ်တွေမ တာ၊ လှေကားတက်တာစတဲ့ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို လွယ်ကူစွာ လုပ်နိုင်မှာဖြစ်ပြီး သက်ကြီးပိုင်းတွေမှာ အဖြစ်များတဲ့ လဲကျတာ၊ အရိုးကျိုးတာတွေကိုပါ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့ အနာဂတ်ကျန်းမာရေးအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတစ်ခုလို့တောင် ပြောလို့ရပါတယ်။
၂။ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ် (Metabolism) ကို မြှင့်တင်ပေးပြီး ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းညှိပေးခြင်း
ကြွက်သားတစ်ရှူးတွေဟာ အဆီတစ်ရှူးတွေထက် ကယ်လိုရီပိုမိုလောင်ကျွမ်းစေပါတယ်။ ဆိုလိုတာက သင့်မှာ ကြွက်သားထုထည် များလေလေ၊ အနားယူနေချိန်မှာတောင် ကယ်လိုရီလောင်ကျွမ်းမှု ပိုများလေလေပါပဲ။ ဒါကို Basal Metabolic Rate (BMR) တိုးတက်ခြင်းလို့ခေါ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချဖို့ကြိုးစားနေသူတွေအတွက် အလေးမခြင်းက ကတ်ကြေးတစ်ချောင်းအသွင်ဆောင်ပါတယ်။ ကယ်လိုရီလျှော့စားတဲ့အခါမျိုးမှာ ကြွက်သားတွေပါ ဆုံးရှုံးတတ်ပေမယ့်၊ အလေးမခြင်းက ကြွက်သားတွေကို ထိန်းသိမ်းပေးပြီး အဆီပိုတွေကိုပါ ချေဖျက်ပေးနိုင်ပါတယ်။
၃။ အရိုးသိပ်သည်းဆ (Bone Density) ကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း
အလေးမခြင်းဟာ ကြွက်သားတွေကိုသာမက အရိုးတွေကိုပါ သန်မာစေပါတယ်။ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တဲ့အခါ ကြွက်သားတွေက အရိုးတွေကို ဆွဲငင်လှုပ်ရှားပေးတဲ့အတွက် အရိုးတွေက ပိုမိုသန်မာလာဖို့ လှုံ့ဆော်ခံရပါတယ်။
ဒါကြောင့် အထူးသဖြင့် သွေးဆုံးပြီးနောက်ပိုင်း အရိုးပါးရောဂါ (Osteoporosis) ဖြစ်နိုင်ခြေများတဲ့ အမျိုးသမီးများအတွက် အလေးမခြင်းက အလွန်အရေးပါပါတယ်။ ပုံမှန် အလေးမခြင်းက အရိုးသိပ်သည်းဆကို မြှင့်တင်ပေးပြီး အရိုးကျိုးလွယ်ခြင်းအန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးပါတယ်။
၄။ နာတာရှည်ရောဂါများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးခြင်း
လေ့လာမှုများစွာအရ ပုံမှန် အလေးမခြင်းဟာ အောက်ပါနာတာရှည်ရောဂါတွေ ဖြစ်နိုင်ခြေကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
· ဆီးချိုရောဂါ အမျိုးအစား (၂) - ကြွက်သားတွေက ဂလူးကို့စ် (သကြားဓာတ်) ကို ပိုမိုစုပ်ယူအသုံးပြုနိုင်တာကြောင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကိ် ထိန်းညှိပေးပါတယ်။
· နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါများ - သွေးပေါင်ချိန်ကို ကျစေပြီး ကောင်းသော ကိုလက်စထရော (HDL) ကို တိုးစေကာ မကောင်းသော ကိုလက်စထရော (LDL) ကို လျှော့ချပေးပါတယ်။
· ခါးနာခြင်း နှင့် အဆစ်အမြစ်ကိုက်ခဲခြင်း - သန်မာတဲ့ ကြွက်သားတွေက အဆစ်အမြစ်တွေကို ထောက်ပံ့ပေးနိုင်တာကြောင့် နာကျင်မှုကို သက်သာစေပြီး အနေအထားမှန်ကန်စေပါတယ်။
၅။ စိတ်ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုခြင်း
ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်တိုင်း ဦးနှောက်ထဲမှာ Endorphins လို့ခေါ်တဲ့ ပျော်ရွှင်မှုဟော်မုန်းတွေ ထွက်လာပါတယ်။ အလေးမခြင်းကလည်း ချွေးထွက်များတဲ့အထိ လုပ်ရတဲ့အတွက် စိတ်ဖိစီးမှု၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှုနဲ့ စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းမှုတွေကို လျော့ပါးစေပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ကိုယ့်ရဲ့ ကြံ့ခိုင်မှု တိုးတက်လာတာကို မြင်ရတဲ့အခါ၊ ကိုယ်တိုင်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိတယ်ဆိုတဲ့ ယုံကြည်မှု (Self-efficacy) နဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အထင်ကြီးလေးစားမှု (Self-esteem) တွေ မြင့်တက်လာစေပါတယ်။ အိပ်စက်ခြင်းကိုလည်း ကောင်းမွန်စေတဲ့အတွက် စိတ်ရောကိုယ်ပါ လန်းဆန်းတက်ကြွလာစေပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင်...
အလေးမခြင်းဟာ ကိုယ်ခန္ဓာကို လှပအောင်တည်ဆောက်တာထက် ကျော်လွန်ပြီး၊ ကျန်းမာပျော်ရွှင်တဲ့ ဘဝတစ်ခုအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် စတင်ဖို့ မစောင့်ပါနဲ့တော့။ အိမ်မှာ ရေသန့်ဗူးလေးတွေနဲ့ စတင်တာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အနီးနားက အားကစားခန်းမှာ သွားရောက်လေ့ကျင့်တာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တစ်ယောက်ရဲ့ အကူအညီနဲ့ စနစ်တကျ စတင်လိုက်ပါ။ ကိုယ့်ရဲ့ အနာဂတ်ကိုယ်တိုင်က ကျေးဇူးတင်လာလိမ့်မယ်ဆိုတာ သေချာပါတယ်။
ဒီအကြောင်းအရာကို ဖတ်ရှုပြီး အကျိုးရှိမယ်လို့ ထင်ရင် မိတ်ဆွေသူငယ်ချင်းတွေကိုလည်း မျှဝေပေးဖို့ မမေ့နဲ့နော်။ ကျန်းမာရေးဗဟုသုတတွေ ထပ်မံမျှဝေပေးသွားမှာမို့ စာမျက်နှာကို Like & Follow လုပ်ထားဖို့လည်း ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။
အားလုံး ကျန်းမာပျော်ရွှင်ကြပါစေ။
