19/04/2026
පංචතූර්ය වාදනය👉
ශ්රී ලාංකේය සංස්කෘතියේ සහ බෞද්ධ චාරිත්ර විධිවල නොමැකෙන සලකුණක් වන පංචතූර්ය වාදනය යනු වාද්ය භාණ්ඩ වර්ග පහක එකතුවකි. මෙහි ඉතිහාසය සහ විකාශනය දෙස බැලීමේදී එය ඈත අතීතයේ සිටම රාජ්ය ගෞරවය සහ ආගමික භක්තිය ප්රකාශ කිරීමේ මාධ්යයක් ලෙස පැවතී ඇත.
පංචතූර්ය වාදනයේ විකාශනය
පංචතූර්ය පිළිබඳ මුල්ම සාක්ෂි මහා වංශය, දීපවංශය වැනි වංශකතාවලින් මෙන්ම පුරාණ සෙල්ලිපිවලින්ද හමුවේ. විශේෂයෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ සිටම රජුගේ පැමිණීම හෝ ආගමික පෙරහැරවල් නිවේදනය කිරීම සඳහා මෙම වාද්ය වෘන්දය භාවිතා කර තිබේ.
පංචතූර්ය වාදනය ප්රධාන කොටස් දෙකකට බෙදා දැක්විය හැකිය:
1. පූජා පංචතූර්ය: විහාරස්ථානවල බුද්ධ පූජාව සහ තේවාවන් සඳහා යොදාගැනේ.
2. මංගල පංචතූර්ය: රාජ්ය උත්සව, මංගල අවස්ථා සහ සුබ කටයුතු සඳහා යොදාගැනේ.
පංචතූර්ය සඳහා අයත් වන වාද්ය භාණ්ඩ 5
මෙම වර්ගීකරණය සිදු කර ඇත්තේ එම භාණ්ඩවල ස්වභාවය සහ ශබ්දය නිපදවන ආකාරය අනුවය.
පංචතූර්ය භාණ්ඩ වර්ගීකරණය
👉ආතත- අතින් පමණක් වාදනය කරන භාණ්ඩ (ගැටබෙරය, යක් බෙරය, රබාන, උඩැක්කිය)
👉විතත- අතින් හා කඩිප්පුවකින් වාදනය කරන භාණ්ඩ (දවුල)
👉විතතාතත- කඩිප්පුවෙන් වාදනය කරන භාණ්ඩ (තම්මැට්ටම)
👉ඝන- ලෝහ හෝ ලී වැනි ඝන ද්රව්යවලින් තැනූ ශබ්දය නිපදවන භාණ්ඩ (තාලම්පොට)
👉 සුෂිර- සුළඟ ආධාරයෙන් (පිඹීමෙන්) වාදනය කරන භාණ්ඩ (හොරණෑව,හක් ගෙඩිය)
ඓතිහාසික වැදගත්කම
• දන්ත ධාතු සම්ප්රදාය: දන්ත ධාතූන් වහන්සේ ලංකාවට වැඩම කරවූ දා සිට ඒ හා සම්බන්ධ සියලු තේවාවන් සඳහා පංචතූර්ය වාදනය අනිවාර්ය අංගයක් විය.
• මහනුවර යුගය: පංචතූර්ය වාදනය වඩාත් සංවිධානාත්මක ශිල්ප ක්රමයක් ලෙස වර්ධනය වූයේ මහනුවර යුගයේදීය. ශ්රී දළදා මාළිගාවේ ඇසළ පෙරහැර මෙහි උච්චතම අවස්ථාව නිරූපණය කරයි.
• සමාජීය භූමිකාව: අතීතයේදී මෙම වාද්ය ශිල්පීන් වෙනුවෙන් රජවරුන් විසින් "නිින්දගම්" පවා පිරිනමා ඇති අතර, මෙය පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට රැකගෙන ආ ගෞරවනීය වෘත්තියක් විය.
An indelible mark of Sri Lankan culture and Buddhist rituals, the Panchaturya is a collection of five types of musical instruments. Looking at its history and evolution, it has existed since ancient times as a means of expressing state honor and religious devotion.
Evolution of the Panchaturya
The earliest evidence of the Panchaturya is found in chronicles such as the Mahavamsa and the Deepavamsa, as well as ancient inscriptions. This musical instrument has been used to announce the arrival of the king or religious processions, especially since the Anuradhapura period.
The Panchaturya can be divided into two main parts:
1. Pooja Panchaturya: Used for Buddha Pooja and Thevavas in temples.
2. Mangala Panchaturya: Used for state ceremonies, weddings and auspicious occasions.
The 5 musical instruments that belong to the Panchaturya
This classification is made according to the nature of the instruments and the way they produce sound.
Classification of Panchaturya Instruments 👉Atatha- Instruments played only by hand (Gataberaya, Yakberaya, Rabana, Udakkiya) 👉Vithatha- Instruments played by hand and a mallet (Dawula) 👉Vithathatatha- Instruments played by a mallet (Thammattama) 👉Ghana- Instruments made of solid materials such as metal or wood that produce sound (Talampota) 👉 Sushira- Instruments played with the help of wind (blow) (Horn, Hak Gedia)
Historical Significance
• The tradition of the Tooth Relic: Since the arrival of the Tooth Relic in Sri Lanka, the Panchaturya has been an integral part of all the Thevas associated with it.
• Kandyan Period: The Panchaturya developed into a more organized craft during the Kandyan Period. The Esala Perahera of the Sri Dalada Maligawa represents its peak.
• Social Role: In the past, kings even bestowed "Nindagam" on these musicians, and this was a respected profession that was preserved from generation to generation.
#දේශීයබෙරවාදනය #දේශීයසංගීතය
