Persian gym

20/06/2018

افرين به روحيه مبارزه و جنگندگي اين تيم❤️💪🙏

29/09/2013

Top 10:
1.Phil Heath
2.Kai Greene
3.Dennis Wolf
4.Shawn Rhoden
5.Dexter Jackson
6.Jay Cutler
7.Roelly Winklaar
8.Big Ramy
9.Branch Warren
10.Lionel Beyeke

29/09/2013

29/09/2013

تفاوتهای بیولوژیک زن و مرد (بدن، روان و هوش)

سید غلامحسین حسینی

انسان‌ در طول‌ تاریخ‌ از ناحیه‌ زیاده‌روی‌ و کم‌انگاری‌ آسیبهای‌ فراوان‌ دیده‌ است‌ و این‌ دو گرایش‌ او را از پیمودن‌ راه‌ تعادل‌ بازداشته‌اند. مسأله‌ شناخت‌ زن‌ و نگرش‌ به‌ ویژگیهای‌ او نیز دستخوش‌ این‌ روند گردیده‌ است‌ و یک‌ سونگریها دربارة‌ زن‌ در شرق‌ و غرب‌ رواج‌ داشته‌ است.
یک‌ نگرش‌ به‌ تحقیر زن‌ می‌پردازد، حقوق‌ انسانی‌ و جایگاه‌ اجتماعی‌ مطلوب‌ را برای‌ او به‌ رسمیت‌ نمی‌شناسد و شناخت‌ ناقصی‌ از ویژگیهای‌ بدنی‌ و روانی‌ او ارائه‌ می‌دهد و نگرش‌ افراطی‌ دیگر بر آن‌ است‌ تا تمایزات‌ طبیعی‌ دو جنس‌ را نادیده‌ انگارد و زن‌ را به‌ فضای‌ مردانه‌ بکشد و رفتار مرد را برای‌ او بهشت‌ آرمانی‌ جلوه‌ دهد و تفاوتهای‌ طبیعی‌ و روانی‌ بین‌ زن‌ و مرد را صرفاً‌ با عواملی‌ چون‌ فرهنگ، محیط، تربیت، شرایط‌ اجتماعی‌ و... توجیه‌ کند و مسائل‌ زیستی‌ و ذاتی‌ را ناچیز و بی‌اهمیت‌ به‌ حساب‌ آورد. این‌ نوشته‌ بر آن‌ است‌ تا روش‌ واقع‌بینانه‌تری‌ را در این‌ زمینه‌ ارائه‌ دهد و از دیدگاه‌ علم، نظرات‌ متخصصان‌ را بازگوید و مسائلی‌ را در سه‌ زمینه‌ روشن‌ سازد.
1. مسائل‌ فیزیولوژیکی‌ و ساختمان‌ بدن.
2. کیان‌ روانی‌ زن‌ و مرد.
3. هوش‌ و استعداد.
امید است‌ این‌ تحقیق‌ زمینه‌های‌ پژوهش‌ ژرف‌تر دربارة‌ زن‌ و مرد را فراهم‌ آورد.

‌ ‌یکم: تفاوتهای‌ بدن‌ زن‌ و مرد
‌ ‌1. دستگاه‌ تولید مثل‌
اساسی‌ترین‌ تفاوت‌ میان‌ زن‌ و مرد، تمایز دستگاه‌ تناسلی‌ آنها از یکدیگر است‌ که‌ خود خاستگاه‌ تفاوتهای‌ بسیار دیگری‌ است‌ و از جنس‌ آدمی، دو نوع‌ متمایز با ویژگیهای‌ جسمی‌ و روانی‌ مختلف‌ پدید می‌آورد. رفتار جنسی‌ زن‌ و مرد و نوع‌ تمایلاتشان، تفاوتهای‌ اساسی‌ دارد و منشأ تفاوت‌ در احکام‌ جنسی‌ میان‌ زن‌ و مرد در شرع‌ اسلام‌ را از جمله‌ باید در همین‌ تفاوتهای‌ طبیعی‌ جست. اگر در احکام‌ تمکین، دفعات‌ مقاربت، جنابت، تعدد زوجات، حرمت‌ مقاربت‌ در دوران‌ قاعدگی‌ زن، منع‌ چند شوهری‌ زن‌ در زمان‌ واحد، تحریم‌ روابط‌ جنسی‌ نامشروع، و... موارد دیگری‌ احیاناً‌ تفاوت‌ در برخی‌ احکام‌ شرعی‌ دیده‌ می‌شود بی‌شک‌ به‌ تفاوتهای‌ جدی‌ طبیعی‌ در بدن‌ و اعصاب‌ و روان‌ آن‌ دو نیز مربوط‌ است. همچنین‌ به‌ احکام‌ بارداری، احکام‌ آمیزش، احکام‌ بلوغ، احکام‌ یائسگی، احکام‌ شیردادن، احکام‌ قاعدگی، احکام‌ مربوط‌ به‌ زایمان، احکام‌ نفقه‌ و وظیفة‌ مرد در تأمین‌ اقتصادی‌ زن‌ و مجبور نبودن‌ زن‌ در تأمین‌ مخارج‌ زندگی، احکام‌ ارث‌ و نیز برخی‌ تفاوتها در حدود و دیات‌ و احکام‌ جهاد و... می‌توان‌ اشاره‌ کرد و برخی‌ از علل‌ تفاوتهائی‌ در بعضی‌ از احکام‌ و حقوق‌ را می‌توان‌ در همین‌ تفاوتهای‌ بیولوژیک‌ و فیزیولوژیک‌ تعقیب‌ کرد. اینک‌ برای‌ روشن‌ شدن‌ اختلافهای‌ تکوینی‌ و طبیعی‌ میان‌ زن‌ و مرد، به‌ شمه‌ای‌ از این‌ تفاوت‌ها اشاره‌ می‌کنیم‌ و نظریات‌ گوناگونی‌ که‌ در جهان‌ علم‌ جدید در خصوص‌ تفاوتهای‌ زن‌ و مرد مطرح‌ است‌ ارائه‌ می‌کنیم:
سلول‌ تخم‌ (اسپرم‌ و تخمک) در دو جنس‌ از نظر شکل()، اندازه()، تعداد()، تحرک‌ و عمر () از هم‌ متمایزند. زن‌ در طور دوران‌ باروری‌ حدود 400 تخمک‌ تولید می‌کند()، حال‌ آن‌ که‌ در هر بار انزالِ‌ مرد 400 میلیون‌ اسپرم‌ وجود دارد.() سلول‌ تخم‌ زن‌ تنها کروموزوم‌ جنسی‌ X (ایکس) دارد، ولی‌ اسپرمها دارای‌ دونوع‌X و Y (ایگرگ)اند و جنسیت‌ جنین‌ بسته‌ به‌ این‌ که‌ کدام‌ یک‌ از اسپرمهای‌ مرد با تخمک‌ لقاح‌ کند، معین‌ می‌شود و زن‌ در پسر یا دختر شدن‌ نطفه‌ نقش‌ چندانی‌ ندارد.() بلوغ‌ جنسی‌ به‌ طور معمول‌ در جنس‌ زن‌ زودتر از مرد رخ‌ می‌دهد،() و صفات‌ ثانویه‌ جنسی‌ در دختران‌ حدود 2 سال‌ زودتر از پسران‌ پدید می‌آید.()
توان‌ باروری‌ مرد بسی‌ بیشتر از زن‌ است() و تا 80 سالگی‌ و پس‌ از آن‌ می‌تواند ادامه‌ یابد،() در حالی‌ که‌ می‌توان‌ باروری‌ زن‌ با یائسگی‌ که‌ در حدود 50 سالگی‌ رخ‌ می‌دهد، پایان‌ می‌یابد.() و بعلاوه‌ عقیمی‌ در زنان‌ بسیار شایعتر از مردان‌ است.() در مراحل‌ مختلف‌ آمیزش‌ جنسی: مرحله‌ تحریک، میل‌ به‌ جنس‌ مخالف، مرحله‌ تهییج‌ و استمرار شهوت، مرحله‌ اوج‌ لذت‌ جنسی‌ و نیز ارضای‌ جنسی‌ و فروکش‌ نمودن‌ شهوت()، میان‌ زن‌ و مرد تفاوتهایی‌ وجود دارد. میل‌ جنسی‌ مرد شدیدتر از زن‌ است() و جنبة‌ شهوانی‌ بیشتری‌ دارد.() زن‌ برای‌آمیزش‌ به‌ عوامل‌ روانی، احساسی، ذهنی‌ و فیزیکی‌ نیازمند است.() توان‌ آمیزش‌ در مرد با انزال‌ پایان‌ می‌یابد ولی‌ در زن‌ می‌تواند بارها تکرار شود.()
در دستگاه‌ تولید مثل‌ زن‌ تحولات‌ هورمونی‌ و نوسان‌ آنها و تأثیر هورمونها بر مغز و دیگر اندامها به‌ ویژه‌ در اعضای‌ تناسلی، پدیده‌هایی‌ چون‌ قاعدگی‌ آبستنی، زایمان، شیردهی‌ و یائسگی‌ را پدید می‌آورد، و بر جسم‌ و روان، کار، رفتار و فعالیت‌ زن‌ تأثیر می‌گذارد.() زن‌ با باردار شدن، احساس‌ تمامیت‌ و کمال‌ می‌کند و حس‌ جاودانگی‌اش‌ ارضأ می‌شود.() بهترین‌ سن‌ برای‌ بارداری‌ 17 تا 25 سالگی‌ است‌ و در 30 سالگی‌ توان‌ باروری‌ زن‌ کاهش‌ می‌یابد() و در طول‌ دوران‌ بارداری‌ تغییرات‌ زیادی‌ در بدن‌ مادر پدید می‌آید.() در حدود 40 تا 50 سالگی‌ با بی‌نظم‌ شدن‌ قاعدگی‌ و قطع‌ آن‌ و پایان‌ کار تخمدانها یائسگی‌ اتفاق‌ می‌افتد که‌ خود از بحرانی‌ترین‌ مراحل‌ زندگی‌ زن‌ است.()

‌ ‌2. نقش‌ هورمونها
هورمون، یک‌ رابط‌ یا پیام‌ رسان‌ شیمیایی‌ است‌ که‌ از غدد درون‌ ریز ترشح‌ می‌شود، در سراسر بدن‌ انتشار می‌یابد و بر سلول‌ خاصی‌ (سلول‌های‌ هدف) تأثیر مشخص‌ بر جای‌ می‌گذارد و اعمال‌ حیاتی‌ بدن‌ را سامان‌ می‌دهد.()
‌ ‌آ. تستوسترون‌
هورمون‌ ویژه‌ جنس‌ نر تستوسترون‌ نام‌ دارد که‌ در سراسر عمر از بیضه‌ها ترشح‌ می‌شود و در دوران‌ بلوغ، میزان‌ آن‌ به‌ سرعت‌ فزونی‌ می‌گیرد و باعث‌ تمایزاتی‌ با زن‌ می‌شود:()
‌ ‌آ/1. تمایز و صفات‌ جنسی‌
در هفته‌های‌ نخستین‌ رشد، جنین‌ دختر و پسر از نظر اندامها بهم‌ شبیه‌اند و از دو ماهگی‌ به‌ بعد، هورمون‌ نر ترشح‌ کرده‌ و تفاوتها آغاز می‌شود.()
رشد سریع‌ قد، بیضه‌ها، آلت، انزال، تمایل‌ به‌ جنس‌ مخالف، روییدن‌ مو در ناحیه‌ زهار، سینه، زیر بغل‌ و صورت، پهن‌ شدن‌ شانه‌ها، رشد ماهیچه‌ها و عضلات‌ و بمی‌ صدا از ترشح‌ هورمونهای‌ مردانه‌ ناشی‌ می‌شود.()
‌ ‌آ/2. تفاوت‌ در قدرت‌ عضلانی‌ و ترکیب‌ استخوانها
قدرت‌ عضلانی‌ زن‌ و مرد نیز بدین‌ علت، متفاوت‌ است‌ و کارکرد بدن‌ زن‌ و مرد را متفاوت‌ می‌کند. تستوسترون‌ اثر سازنده‌ پرقدرتی‌ در تولید پروتئین‌ در سراسر بدن‌ دارد،() رشد بافتهای‌ عضلانی‌ را تحریک‌ می‌کند،() و بر قدرت‌ بدنی‌ مرد می‌افزاید.() تودة‌ عضلانی‌ بدن‌ مرد به‌ طور متوسط‌ 50 درصد بیشتر از بدن‌ زن‌ است،() از این‌ رو مرد برای‌ انجام‌ کارهای‌ سنگین‌ توانایی‌ بیشتری‌ می‌یابد.()
تستوسترون‌ از عوامل‌ رسوب‌ کلسیم‌ در استخوانهاست‌ و بر اندازه‌ و استحکام‌ آنها می‌افزاید، اینکه‌ در مجموع‌ استخوانهای‌ مرد نسبت‌ به‌ زن‌ درشت‌تر و با قوام‌ترند، و لگن‌ مرد شکل‌ قیفی‌ می‌یابد و برای‌ تحمل‌ بارهای‌ سنگین‌ آمادگی‌ بیشتری‌ دارد، از ترشح‌ این‌ هورمون‌ ناشی‌ می‌شود.()
‌ ‌آ/3. پرخاشگری‌
تستوسترون‌ حالات‌ تهاجمی، رقابتی‌ و پرخاشگری‌ را برمی‌انگیزاند،() وجود این‌ هورمون‌ و نوسان‌ آن‌ گاه‌ مردان‌ را آن‌ چنان‌ خشمناک‌ می‌سازد که‌ ممکن‌ است‌ زندگی‌ خود و دیگران‌ را در خطر اندازند.()
‌ ‌آ/4. افزایش‌ گلبولهای‌ قرمز و متابولیسم‌ پایه‌
سطح‌ بالای‌ هموگلوبین‌ و تعداد بیشتر گلبولهای‌ قرمز در خون‌ مردان‌ ناشی‌ از ترشح‌ آندروژنها در جنس‌ مرد است.() تستوسترون‌ حدود 10 تا 15 درصد بر میزان‌ متابولیسم‌ پایه‌ می‌افزاید،() اشتها را برمی‌ انگیزد، و از عوامل‌ فزونی‌ نیازهای‌ غذایی‌ مردان‌ نسبت‌ به‌ زنان‌ به‌ حساب‌ می‌آید.()
‌ ‌آ/5. ضخامت‌ پوست‌
سختی‌ بافت‌ زیر جلدی‌ و پوست‌ سراسر بدن‌ مرد ضخیم‌تر است.()
‌ ‌آ/6. بیماریها و ایمنی‌ بدن‌
میزان‌ کلسترول‌(LDL) در خون‌ مرد بیشتر است() و در فزونی‌ مقدار چربی‌ موجود در گردش‌ خون‌ و نیز رسوب‌ پلاکهای‌ آترواسکلروزی‌ اثر زیادی‌ دارد و از این‌ رو بیماریهای‌ قلبی‌ و سکتة‌ مغزی‌ را در میان‌ مردان‌ افزایش‌ می‌دهد.() و از سویی‌ باعث‌ کاهش‌ پاسخ‌ آنتی‌بادیهاست‌ که‌ خود آسیب‌ پذیری‌ دستگاه‌ ایمنی‌ بدن‌ مرد را می‌نمایاند.()
‌ ‌آ/7. رفتار و روان‌
اعتماد به‌ نفس‌ در مرد، بیشتر است() و نیاز به‌ نوازش‌ و در آغوش‌ کشیده‌ شدن‌ در زنان‌ زیاد است.()
‌ ‌آ/8. مغز
هورمونها به‌ طور مستقیم‌ سلول‌های‌ مغز را تحریک‌ می‌کنند و بین‌ هورمونهای‌ جنسی‌ و مغز، نوعی‌ تعامل‌ برقرار است.() با برداشتن‌ بیضه، به‌ تدریج‌ قدرت‌ ابداع‌ از بین‌ می‌رود و فرد به‌ کار و زندگی، کم‌ اعتنا می‌شود.() تستوسترون‌ در تمرکز فکر اثر دارد، از خستگی‌ می‌کاهد، و ادامه‌ فعالیتها و اجرای‌ کارها را آسان‌ می‌کند.()

‌ ‌ب. استروژن‌
استروژن‌ را می‌توان‌ از هورمونهای‌ ویژه‌ جنس‌ زن‌ دانست() که‌ در طول‌ عادت‌ ماهانه‌ نوسان‌ دارد،() و بیشترین‌ میزان‌ ترشح‌ آن‌ پیش‌ از تخمگذاری‌ است.() استروژن‌ در زندگی‌ زن‌ نقش‌ اساسی‌ و مهم‌ دارد، بیش‌ از 300 بافت‌ مختلف‌ بدن‌ زن‌ برای‌ آن‌ گیره‌ دارد و کمبود آن‌ با تغییرات‌ فیزیکی‌ شدیدی‌ همراه‌ است.() موارد زیر نقشهای‌ عمدة‌ این‌ هورمون‌ را می‌نمایاند:
‌ ‌ب/1. صفات‌ ثانویه‌ جنسی‌ و دستگاه‌ تناسلی‌
ترشح‌ استروژن‌ اندامهای‌ زنانه‌ را تشکیل‌ می‌دهد و رحم، پستانها و اندامهای‌ تناسلی‌ خارجی‌ زن‌ پس‌ از بلوغ‌ بر اثر افزایش‌ ترشح‌ این‌ هورمون‌ رشد می‌کنند.() لگن، پهن‌ و عمق‌ آن‌ کم‌ می‌شود،() چربی‌ زیر پوست‌ افزایش‌ می‌یابد،() و میل‌ به‌ جنس‌ مخالف‌ پدید می‌آید.()
‌ ‌ب/2. آبستنی، زایمان‌ و شیردهی‌
ترشح‌ استروژن‌ به‌ رشد و تکامل‌ غدد آندومتر (لایة‌ داخلی‌ رحم) می‌انجامد که‌ دیواره‌ رحم‌ را برای‌ پذیرش‌ جنین‌ آماده‌ می‌کند. و شیردادن‌ طبیعی‌ با مصرف‌ آن‌ متوقف‌ می‌شود.()
‌ ‌ب/3. استخوانها و مفاصل‌
استروژن‌ با آن‌ که‌ در تحریک‌ رشد استخوانها و عضلات‌ اثر دارد و از رشد زیاد آنها جلوگیری‌ می‌کند. و از این‌ روست‌ که‌ به‌ طور نسبی‌ قد زن‌ از مرد کوتاهتر می‌ماند. کاهش‌ ترشح‌ این‌ هورمون‌ عامل‌ مؤ‌ثری‌ در بروز پوکی‌ استخوان‌ به‌ شمار می‌رود، واز روست‌ که‌ حدود 14 زنان‌ در 60 تا 90 سالگی‌ دچار یک‌ شکستگی‌ در استخوان‌ میشوند.() تحرک‌ و نرمی‌ مفاصل() و نرمی‌ و انعطاف‌پذیری‌ بیشتر بدن‌ زنان‌ را می‌توان‌ ناشی‌ از آن‌ دانست.()
‌ ‌ب/4. قلب‌ و عروق‌
استروژن‌ در کاهش‌ چربی‌ خون‌ مؤ‌ثر است،() و از این‌رو بیماریهای‌ ناشی‌ از تنگی‌ عروق‌ و تصلب‌ شرائین‌ در میان‌ زنان‌ کمتر است.()
‌ ‌ب/5. سیستم‌ ایمنی‌ بدن‌ و بیماریها
استروژن‌ مقاومت‌ طبیعی‌ بدن‌ را در برابر بیماریهای‌ سوخت‌ بالا می‌برد.()
‌ ‌ب/6. حس‌ بویایی، پوست، چربی‌ و...
استروژن‌ بر حساسیت‌ حس‌ بویایی‌ می‌افزاید() و از عوامل‌ رسوب‌ چربی‌ در بدن‌ زنان‌ است() و در نرمی‌ و صافی() و کم‌ مویی() پوست‌ بدن‌ نقش‌ دارد.
‌ ‌ب/7. روان‌ و رفتار
از عوامل‌ اصلی‌ تغییر حالات‌ زنان، نوسان‌ سطح‌ استروژن‌ در خون‌ آنهاست‌ که‌ در رفتار زن‌ اثر می‌گذارد. وقتی‌ ترشح‌ استروژن‌ تنزل‌ می‌یابد، زن‌ بی‌تاب‌ می‌شود و آرامش‌ روانی‌اش‌ بهم‌ می‌خورد.()
‌ ‌ب/8. مغز
پیداست‌ که‌ اثر هورمونها در بدن‌ از طریق‌ تأثیر آنها بر مغز است.() زنانی‌ که‌ از هورمون‌ استروژن‌ برای‌ جلوگیری‌ از بارداری‌ استفاده‌ می‌کنند، علائم‌ خستگی‌ روحی‌ و روانی‌ در آنها بروز می‌یابد، مطالعات‌ نشان‌ می‌دهد که‌ این‌ افسردگی‌ بااختلال‌ در متابولیسم‌ مغز ارتباط‌ دارد.() تأثیر استروژن‌ بر مغز و در نتیجه‌ بروز رفتارهای‌ خاص‌ در انسان‌ و حیوانات‌ مورد تأیید پژوهشگران‌ است.()

‌ ‌ج. پروژسترون‌
این‌ هورمون‌ نیز ویژه‌ جنس‌ زن‌ است.() و در تنظیم‌ دورة‌ جنسی() آماده‌ سازی‌ رحم‌ نقش‌ دارد، ادامه‌ بارداری‌ بدون‌ آن‌ ممکن‌ نیست،() رشد غده‌های‌ شیری‌ پستان‌ ناشی‌ از افزایش‌ ترشح‌ آنست.() و عامل‌ افزایش‌ حرارت‌ پایة‌ بدن‌ زن‌ در زمان‌ تخمک‌ گذاری‌ می‌باشد.() پروژسترون‌ یک‌ هورمون‌ آرام‌ بخش‌ به‌ حساب‌ می‌آید و در ایجاد صلح‌ و آرامش‌ در جنس‌ ماده‌ هنگام‌ بارداری‌ نقش‌ دارد() و از این‌ رو برخی‌ از محققان‌ استفاده‌ از آن‌ را برای‌ کنترل‌ رفتارهای‌ غیرقانونی‌ و تجاوزها مطرح‌ ساخته‌اند.()
پرولاکتین، اکسی‌ توسین، و ریلاکسین‌ نیز از هورمونهایی‌ هستند که‌ در جنس‌ مرد نقش‌ چندان‌ شناخته‌ شده‌ای‌ ندارند، و در جنس‌ زن‌ وظایف‌ مهم‌ برعهده‌ دارند.() پرولاکتین‌ رفتار مادرانه‌ را به‌ وجود می‌آورد() و در شیردهی،() جلوگیری‌ از تخمک‌ گذاری،() نقش‌ دارد. و در پرندگان‌ این‌ هورمون‌ موجب‌ لانه‌ سازی، و خوابیدن‌ روی‌ تخمها می‌گردد() و برخی‌ آن‌ را هورمون‌ محبت‌ مادری‌ نامیده‌اند.()
به‌ این‌ ترتیب‌ می‌توان‌ دریافت‌ که‌ پس‌ از عامل‌ کروموزومی،() هورمونهای‌ جنسی‌ متفاوت‌ در زن‌ و مرد، یک‌ عامل‌ بیولوژیکی‌ تعیین‌ کنندة‌ جنسیت‌ به‌ حساب‌ می‌آید،() و هورمونهای‌ جنسی‌ نر و ماده‌ با هم‌ در تضاد هستند، تزریق‌ هریک‌ از آنها به‌ جنس‌ مخالف، به‌ افول‌ صفات‌ جنسی‌ مربوط‌ به‌ آن‌ می‌انجامد،() و همین‌ خاصیت‌ مورد استفادة‌ کسانی‌ قرار گرفته‌ که‌ با استفاده‌ از هورمونها جنسیت‌ خود را تغییر می‌دهند.

‌ ‌3. طول‌ عمر و مرگ‌
براساس‌ آمارها به‌ طور متوسط‌ زنان‌ 7 سال‌ بیشتر از مردان‌ زندگی‌ می‌کنند،() و در دوران‌ جنینی، نوزادی، کودکی‌ و سالمندی، مرگ‌ جنین‌ مرد بیش‌ از زن‌ است.() با آن‌ که‌ در بسیاری‌ از کشورها تولید نوزاد پسر بر دختر پیشی‌ دارد، در پایان‌ عمر تعداد بیوه‌ زنان‌ بیشتر می‌شود،() و آمار پیرزنهای‌ بالای‌ 100 سال‌ در جهان‌ به‌ 9 برابر پیرمردان‌ می‌رسد.() و بی‌ گمان‌ در شرایط‌ مساوی‌ از نظر امکانات‌ بهداشتی‌ و رفاهی‌ به‌ طور محسوسی‌ زنان‌ بیشتر از مردان‌ عمر می‌کنند.() برای‌ توجیه‌ این‌ پدیده‌ موضوع‌ زیر قابل‌ توجه‌ است:

‌ ‌تفاوت‌ فیزیولوژیکی‌ بدن‌ و اندامها و نیازها
زن‌ و مرد از نظر ساختمان‌ بدنی‌ نقاط‌ تمایز آشکار دارند، سن‌ بلوغ‌ آنها با هم‌ فرق‌ می‌کند،() نیازهای‌ غذایی، ویتامینی‌ و معدنی‌ آنها از هم‌ متفاوت‌ است.() تودة‌ چربی‌ بدن‌ زن‌ بیشتر و بافت‌ عضلانی‌ آنها کمتر است،() متابولیسم‌ پایه‌ زنان‌ حدود 5 درصد کمتر از مردان‌ است،() و در نتیجه‌ آنان‌ با طول‌ عمر مساوی‌ سوخت‌ و ساز کمتری‌ دارند،() مقدار کالری‌ که‌ مرد در طول‌ 70 سال‌ برای‌ اعمال‌ حیاتی‌ خود مصرف‌ می‌کند برای‌ 75 سال‌ زن‌ کافی‌ است. این‌ گونه‌ تفاوتها می‌تواند در راستای‌ توجیه‌ عمر بیشتر زنان‌ مطرح‌ شود. گذشته‌ از این‌ها، مقاومت‌ جسمی‌ و روانی‌ در برابر بیماریهای‌ عفونی() و شرایط‌ نامناسب‌ در جنس‌ زن‌ بیشتر از مرد است،() نقش‌ هورمونهای‌ جنسی‌ را نیز در این‌ میان‌ نمی‌توان‌ نادیده‌ انگاشت.() وجود دستگاه‌ تناسلی‌ متفاوت‌ و ایفای‌ نقش‌ فاعل‌ مرد در آمیزش‌ جنسی‌ که‌ طی‌ آن‌ حدود 150 کیلوکالری‌ انرژی‌ مصرف‌ می‌کند،() و مسائل‌ خاص‌ زنان‌ همچون‌ قاعدگی‌ و یائسگی، همه‌ در این‌ راستا مطرحند.() وجود کروموزوم‌Y در مردان‌ و بیماریهای‌ وابسته‌ به‌ جنس() و نیز دیگر بیماریها که‌ در مردان‌ شیوع‌ بیشتر دارد،() مسائل‌ درمانی‌ و مراقبتهای‌ بهداشتی،() نوع‌ شغل‌ و حوادث() نوید بخش‌ عمر بیشتر برای‌ زنان‌ است. آنان‌ با آن‌که‌ به‌ بعضی‌ از اختلالات‌ همچون‌ پوکی‌ استخوان‌ و رماتیسم‌ و... بیشتر دچار می‌شوند،()ولی‌ بی‌ آنکه‌ از پا در آیند، به‌ زندگی‌ و روند طبیعی‌ عمر ادامه‌ می‌دهند.

‌ ‌4. یافته‌های‌ آزمایشگاهی‌
در یافته‌های‌ آزمایشگاهی‌ تفاوتهای‌ قابل‌ توجهی‌ بین‌ دو جنس‌ در اندازة‌ هورمونهای‌ هیپوفیز، تستهای‌ کلیه، دفع‌ کراتی‌ نین، باز جذب‌ گلوکز و... مشاهده‌ می‌شود:
‌ ‌4/1. ارزشهای‌ خونی‌
محدوده‌ طبیعی‌ گلبولهای‌ قرمز در مردان‌ به‌ طور متوسط‌ 4/5 و در زنان‌ 8/4 میلیون‌ در هر میکرولیتر است.() و به‌ طور کلی‌ مقادیر اجزأ خونی‌ در زنان‌ در گروه‌ سنی‌ باروری‌ 10 درصد کمتر از مردان‌ است.()
‌ ‌4/2. هورمونهای‌ جنسی‌
پیداست‌ که‌ محدودة‌ طبیعی‌ تستوسترون، استرادیول‌ و پروژسترون‌ در زن‌ و مرد فرق‌ می‌کند.()

‌ ‌5. نیازهای‌ غذایی‌
تغذیه‌ کافی‌ و مناسب‌ در سلامت‌ جسمی‌ و روانی‌ انسان‌ نقش‌ مهمی‌ دارد، برای‌ رشد مغز و اندامها لازم‌ است‌ و بر مقاومت‌ بدن‌ در برابر عفونتها و بیماریها می‌افزاید، و از بسیاری‌ بیماریها پیش‌گیری‌ می‌کند. تفاوت‌های‌ جنسی‌ در نیازهای‌ غذایی‌ به‌ گونه‌ زیر است:
‌ ‌1. چربیها
با آن‌ که‌ در ساختمان‌ بدن‌ زن‌ حدود 10 درصد چربی‌ بیشتر از بدن‌ مرد است،() و چاقی‌ مرد با زن‌ تفاوت‌ دارد.() نیاز به‌ اسیدهای‌ چرب‌ ضروری‌ در جنس‌ مرد بیشتر از زن‌ است.()
‌ ‌2. پروتئین‌ها
نیاز به‌ پروتئین‌ در پسران‌ بیش‌ از دختران، و در مردان‌ بیش‌ از زنان‌ است.() مرد برای‌ هر کیلوگرم‌ وزن‌ بدنش‌ به‌ 57/0 گرم‌ پروتئین‌ نیاز دارد، این‌ رقم‌ در زنان‌ به‌ 52/0 گرم‌ می‌رسد.() و در دوران‌ بارداری‌ و شیردهی‌ نیازهای‌ پروتئینی‌ زنان‌ حدود 20 تا 30 گرم‌ در روز افزایش‌ می‌یابد.()
‌ ‌3. انرژی‌
نیاز به‌ انرژی‌ به‌ عواملی‌ چون‌ فعالیت، اثر غذا و... وابسته‌ است، ولی‌ همواره‌ فرد درشت‌ اندام‌ بیشتر از ریزاندام‌ به‌ انرژی‌ نیاز دارد.() نیاز به‌ انرژی‌ در زنان‌ روزانه‌ 1500 و در مردان‌ 2000 کالری‌ برآورد شده‌ است.()
‌ ‌4. ویتامینهای‌ محلول‌ در چربی‌K , E , D , A) )
در حالات‌ عادی‌ به‌ جز موارد اندک‌ نیازهای‌ ویتامینی‌ مردان‌ از زنان‌ بیشتر است،() تنها در دوران‌ بارداری‌ و شیردهی‌ است‌ که‌ نیازهای‌ ویتامینی‌ زنان‌ افزایش‌ می‌یابد.()
‌ ‌5. ویتامینهای‌ محلول‌ در آب‌
از میان‌ این‌ ویتامینها، نیاز مردان‌ به‌ ویتامین‌C ، فولاسین، نیاسین، تیامین‌ (1B)، یبوفلاوین‌ (2(B و پریدوکسین‌ (6(B از زنان‌ بیشتر است.()
‌ ‌6. مواد معدنی‌
حدود 4 درصد وزن‌ بدن‌ را عناصر معدنی‌ تشکیل‌ می‌دهد، کمبود آنها در بدن‌ اختلالاتی‌ پدید می‌آورد، نیاز زن‌ و مرد به‌ برخی‌ از این‌ عناصر مساوی‌ است، و بجز آهن‌ در دیگر عناصر، مردان‌ بیشتر از زنان‌ نیاز دارند.()
‌ ‌7. آب‌
میزان‌ آب‌ موجود در بدن‌ زنان‌ در سنین‌ مختلف‌ (حتی‌ با قد و وزن‌ یکسان) از مردان‌ کمتر است.() نسبت‌ آب‌ به‌ وزن‌ بدن‌ پس‌ از بلوغ‌ در دختران‌ 5 درصد کاهش‌ و در پسران‌ 5 درصد افزایش‌ می‌یابد.() میزان‌ آب‌ بدن‌ در جنس‌ مرد در سن‌ 18 تا 40 سالگی‌ 61 درصد وزن‌ بدن‌ است، در مورد زنان‌ این‌ رقم‌ به‌ 51 درصد می‌رسد. در 40 تا 60 سالگی‌ میزان‌ آب‌ بدن‌ مردان‌ 55 درصد و در بالای‌ 60 سال‌ 52 درصد وزن‌ بدن‌ است. این‌ ارقام‌ به‌ ترتیب‌ در مورد زنان‌ 47 و 46 درصد است.()
‌ ‌8. مغز و اعصاب‌
مغز زن‌ و مرد را می‌توان‌ از هم‌ متمایز دانست‌ و این‌ امر دلایلی‌ دارد از جمله:
‌ ‌8/1. تمایز سلولی‌
از آن‌ جا که‌ کروموزومها در زن‌ و مرد متفاوت‌ است‌ در مرد یک‌ جفت‌ کروموزوم‌XY و در زن‌ یک‌ جفت‌ کروموزوم‌XX وجود دارد (به‌ جز سلول‌های‌ جنسی)، سلول‌های‌ مغز آن‌ دو نیز متفاوتند، سلول‌های‌ مغز زن‌ دارای‌ کروموزوم‌XX و سلولهای‌ مغز مرد دارای‌ کروموزوم‌XY است، مغز مرد، مردانه‌ و مغز زن‌ زنانه‌ است.()
‌ ‌8/2. اندازه‌ و وزن‌
در وزن‌ مغز و اندازه‌ آن‌ انسانها متفاوتند، ولی‌ به‌ طور متوسط‌ وزن‌ مغز زن‌ 110 کمتر از وزن‌ مغز مرد است.() و از آن‌ جا که‌ مغز راهنمای‌ هوش‌ است،() و توجیه‌ آن‌ با در نظر گرفتن‌ جثة‌ کوچک‌تر زن‌ و مقایسه‌ انسان‌ با حیوانات، چندان‌ درست‌ به‌ نظر نمی‌آید، و نیز با توجه‌ به‌ حساسیت‌ و توان‌ بالای‌ سلول‌های‌ مغز، این‌ تفاوت‌ اساسی‌ به‌ نظر می‌رسد. و چه‌ بسا تحقیقات‌ بیشتر با توجه‌ به‌ این‌ نکته‌ حقایق‌ بیشتری‌ را روشن‌ سازد.()
‌ ‌8/3. هیپوتالاموس‌ و هیپوفیز
این‌ دو غده‌ از مهمترین‌ بخشهای‌ دستگاه‌ عصبی‌ مرکزی‌اند، و بسیاری‌ از فعالیتهای‌ زیستی‌ تحت‌ کنترل‌ آنها انجام‌ می‌شود.() در عین‌ حال‌ کارکرد آنها در زن‌ و مرد فرق‌ می‌کند و حساسیتهای‌ متفاوتی‌ را در برابر هورمونهای‌ مردانه‌ و زنانه‌ از خود نشان‌ می‌دهند،() تمایز غدة‌ هیپوتالاموس‌ در زنان‌ و مردان‌ است‌ با توجه‌ به‌ ارتباط‌ آنها با سیستم‌ عصبی‌ مرکزی، به‌ نوعی‌ تفاوت‌ در مغز زن‌ و مرد به‌ حساب‌ می‌آید.()
‌ ‌8/4. نیمکره‌های‌ مغز
در این‌ بخش‌ نیز تفاوتهایی‌ بین‌ زن‌ و مرد قابل‌ توجه‌ است. در پسران‌ یک‌ طرفه‌ شدن‌ کارهای‌ فضایی‌ در 6 سالگی‌ پدید می‌آید، ولی‌ در دختران‌ این‌ کنشها تا 13 سالگی‌ در هر دو نیمکره‌ رشد یکسان‌ دارد، اختلالات‌ زبانی‌ ناشی‌ از آسیب‌ دیدن‌ نیمکرة‌ چپ‌ در مردها شدیدتر است‌ و در مجموع‌ مغز زن‌ از نظر کنش‌ با قرینه‌تر از مغز مرد است.() و برای‌ پردازشهای‌ کلامی‌ آمادگی‌ بیشتر دارد.()
‌ ‌8/5. بیماریها
بیماری‌MS ، آتروفی‌ لوبر، سردردهای‌ میگرنی، بی‌ اشتهایی‌ و یا پر اشتهایی‌ عصبی‌ در میان‌ زنان‌ شیوع‌ بیشتری‌ دارد، و از آن‌ سوی‌ بیماری‌ پارکینسون،ALS ، تیک، مننژیت‌ ویروسی‌ در میان‌ مردان‌ شایعتر است. این‌ تفاوتها نیز به‌ عنوان‌ یک‌ فاکتور در راستای‌ ناهمسانی‌ مغز زن‌ و مرد می‌تواند در نظر گرفته‌ شود.()
‌ ‌8/6. تفاوت‌ کارکردها و استعدادها
برخی‌ حواس‌ در مردان‌ و برخی‌ در زنان‌ قویتر است.() رشد و نمو هریک‌ از دو جنس‌ مکانیسم‌ خاص‌ خود را دارد، حالات‌ روانی‌ در دو جنس‌ فرق‌ می‌کند.() زنان‌ در کارهای‌ دستی‌ و فعالیتهای‌ ظریف‌ هنری‌ چابک‌ ترند، و پسران‌ و مردان‌ در درسهای‌ ریاضی‌ و استدلالی‌ قویترند. از آن‌ جا که‌ این‌ امور به‌ مغز مربوط‌ می‌شود، می‌توان‌ نتیجه‌ گرفت‌ که‌ تفاوت‌ در کارکردها و استعدادها نشان‌ می‌دهد که‌ مغز زن‌ و مرد به‌ طور نسبی‌ از هم‌ متمایز است.()
عوامل‌ دیگری‌ نیز مانند سن‌ رشد، و تکامل‌ دستگاه‌ عصبی() نسبت‌ وزن‌ مغز به‌ نخاع‌ شوکی،() اختلالات‌ روانی،() و اختلاف‌ در کارکرد شیمیایی‌ مغز،() در این‌ زمینه‌ قابل‌ توجه‌ است‌ و بررسیهای‌ بیشتری‌ را می‌طلبد. و در مجموع‌ با توجه‌ به‌ پیچیدگی‌ مغز آدمی‌ داوری‌ دربارة‌ مغز انسان‌ و این‌ که‌ مغز زن‌ و مرد درهمة‌ جهات‌ یکسان‌هستند، عاقلانه‌به‌نظر نمی‌رسد.()
‌ ‌8/7. هوش‌ و استعداد
دربارة‌ رابطه‌ هوش‌ با جنسیت‌ می‌توان‌ مسائلی‌ را مطرح‌ ساخت، از جمله‌ آنها موضوع‌ رشد جسمی‌ و هوش‌ است() که‌ در جنس‌ مرد بیشتر ادامه‌ می‌یابد و طی‌ آن‌ سلول‌های‌ مغز کامل‌تر و پیچیده‌تر می‌گردد. مسأله‌ دیگر قشر مخ‌ است‌ که‌ در هوش‌ و استعداد نقش‌ اساسی‌ دارد،() و از آن‌ جا که‌ برخی‌ از کارکردهای‌ آن‌ در دو جنس‌ متفاوت‌ می‌نماید،() تمایز جنسی‌ در هوش‌ قابل‌ بحث‌ می‌نماید. در بهره‌ هوشی‌ نیز تفاوتهای‌ جنسی‌ دیده‌ می‌شود. ضریب‌ هوشی‌ در حد نوابغ‌ میان‌ پسران‌ 57 درصد و میان‌ دختران‌ 43 درصد است. و براساس‌ مطالعات‌ و برخی‌ آزمونها در ضرایب‌ بالای‌ هوشی‌ درصد پسران‌ افزایش‌ می‌یابد.()
از 56 تحقیقی‌ که‌ در آمریکا صورت‌ گرفته، می‌توان‌ برتری‌ هوشی‌ پسران‌ را مشاهده‌ کرد. در این‌ تحقیقات‌ در 28 مورد پسران‌ بر دختران‌ برتری‌ داشتند، و برتری‌ دختران‌ بر پسران‌ 25 مورد بود.()
در زمینه‌ خلاقیت‌ و نبوغ‌ مطالعات‌ حاکی‌ است‌ که‌ خلاقیت‌ مردان‌ بیش‌ از زنان‌ است، و پسران‌ در فعالیتهای‌ اکتشافی‌ بی‌باک‌تر و کنجکاوترند، و در میان‌ نوابغ‌ رشته‌های‌ مختلف‌ علوم‌ تعداد زنان‌ اندک‌ است.() زنان‌ در حافظه‌ فوری‌ از مردان‌ برترند، و در حافظه‌ غیرفوری‌ مردان‌ بر زنان‌ برتری‌ دارند.()
دربارة‌ تواناییهای‌ کلامی() و عوامل‌ هوشی‌ نیز تفاوتهای‌ ناشی‌ از جنسیت‌ وجود دارد.()
‌ ‌8/8. استخوانها و اسکلت‌
استخوان، داربست‌ قوی‌ و محکم‌ بدن‌ است، شکل‌ آن‌ را حفظ‌ می‌کند، و تکیه‌ گاه‌ آن‌ به‌ حساب‌ می‌آید، محل‌ اتصال‌ رباطها و عضلات‌ است‌ و مانند اهرمی‌ برای‌ آنها عمل‌ می‌کند، از اندامهای‌ بدن‌ (مغز، نخاع، قلب‌ و...) محافظت‌ می‌کند، محل‌ ذخیرة‌ مواد معدنی‌ است‌ و با تولید انواع‌ سلول‌های‌ خونی‌ در بیشتر فعالیتهای‌ حیاتی‌ بدن‌ نقش‌ دارد.() در پزشکی‌ قانونی‌ با بررسی‌ استخوانها می‌توان‌ به‌ زمان‌ مرگ، سن، و جنس‌ فرد پی‌ برد.()
در زمینه‌ تفاوتهای‌ جنسی، در مجموع‌ استخوانهای‌ یک‌ زن‌ بالغ‌ از مرد بالغ‌ کوچکتر است‌ و زن‌ و ستیغها و زوائد کوچکتر و کمتری‌ دارد،() نسبت‌ به‌ طول‌ قطر آنها کمتر است، زمان‌ بهم‌ پیوستگی‌ مراکز استخوان‌ سازی‌ در زنان‌ زودتر روی‌ می‌دهد. و استخوان‌ زنان‌ استحکام‌ استخوان‌ مردان‌ را ندارد.() طول، قطر و وزن‌ استخوانها و قفسة‌ سینه‌ و ستون‌ مهره‌ها، استخوان‌ لگن‌ و سر و گردن‌ زن‌ و مرد متفاوت‌ است.
جمجمه‌ مرد به‌طور مشخص‌ از جمجمه‌ زن‌ متمایز است. جمجمه‌ زن‌ از جمجمة‌ مرد سبک‌تر است، استخوانهای‌ آن‌ نازک‌ترند، حجم‌ آن‌ 10 درصد کمتر است. پیشانی‌ در زن‌ نسبت‌ به‌ مرد بیشتر حالت‌ عمودی‌ دارد، سوراخ‌ کاسة‌ چشم‌ در زنان‌ گردتر است. کناره‌های‌ بالای‌ کاسه‌ چشم‌ در زن‌ تیزتر از مرد است. در زن‌ گلابلا، کمانهای‌ ابرویی‌ و زوائی‌ پستانی‌ برجستگی‌ کمتری‌ دارند، سینوسهای‌ هوایی‌ اطراف‌ بینی‌ دارای‌ حجم‌ کوچکترند، و قسمت‌ صماخی‌ استخوان‌ گیج‌گاهی‌ در زن‌ کوچکتر است‌ و زبری‌ و سختی‌ کمتری‌ دارد، رشد قاعده‌ کاسه‌ سر در زنان‌ 2 سال‌ زودتر از مردان‌ توقف‌ می‌یابد. برآمدگیهای‌ پیشانی‌ و آهیانه‌ای‌ در زن‌ برجسته‌تر است‌ و سقف‌ جمجمه‌ کمی‌ پهن‌تر است‌ و... و در مجموع‌ جمجمه‌ زن‌ پس‌ از بلوغ‌ گرایش‌ به‌ حفظ‌ خصوصیات‌ دوران‌ کودکی‌ دارد.
زنان‌ بالغ‌ توده‌ استخوانی‌ کمتری‌ نسبت‌ به‌ مردان‌ دارند و با افزایش‌ سن، از دست‌ دادن‌ تودة‌ استخوانی‌ در آنان‌ زودتر از مردان‌ شروع‌ می‌شود و شتاب‌ بیشتری‌ نیز دارد.()
‌ ‌9. ورزش‌ و فعالیت‌ بدنی‌
تفاوتهای‌ موجود در انجام‌ اعمال‌ ورزشی‌ بین‌ مردان‌ و زنان‌ ناشی‌ از تفاوت‌ ابعاد و ترکیبات‌ بدن‌ آنهاست. به‌ طور متوسط‌ قد زنان‌ کوتاهتر و وزن‌ آنها سبک‌تر از مردان‌ است، دارای‌ نسوج‌ چربی‌ بیشتر و توده‌ عضلانی‌ کمتری‌ هستند. دستگاه‌ انرژی‌ آنان‌ ظرفیتی‌ کمتر از مردان‌ دارد، قدرت‌ مطلق‌ آنها حدود23 قدرت‌ مردان‌ است. به‌ دلیل‌ کمتر بودن‌ تودة‌ عضلانی‌ بدن، کل‌ ذخائر فسفاژن‌ آنها در مقایسه‌ با مردان‌ کمتر است. و نیز مستعد داشتن‌ سطح‌ اسیدلاکتیک‌ کمتری‌ در خون‌ (پس‌ از تمرینات‌ حداکثر) هستند، مقدار هموگلوبین‌ زنان‌ و همچنین‌ حجم‌ خون‌ آنان‌ کمتر از
مردان‌ است، قلب‌ و شش‌ کوچکتری‌ دارند، و حداکثر اکسیژن‌ مصرفی‌ آنان‌ در مقایسه‌ با مردان‌ در سطح‌ پایین‌تری‌ قرار دارد،() تعداد میتوکندریهای‌ زنان‌ در هر تارچه‌ عضلانی‌ کمتر و اندازة‌ آن‌ کوچکتر است.() این‌ عوامل‌ همراه‌ با بسیاری‌ از عوامل‌ دیگر که‌ به‌ تفاوت‌ فیزیولوژیک‌ زنان‌ نسبت‌ به‌ مردان‌ مربوط‌ می‌شود، تواناییهای‌ ورزشی‌ آنها را تحت‌ تأثیر قرار می‌دهد. این‌ گونه‌ تفاوتهاست‌ که‌ مردان‌ را در فعالیتهای‌ ورزشی‌ در موقعیت‌ برتر قرار می‌دهد و آنان‌ در رکوردهای‌ ورزشی‌ از زنان‌ جلو می‌افتند. شانه‌های‌ پهن‌ و قوی، دستهای‌ بزرگ‌ و بافت‌ عضلانی‌ بیشتر، مردان‌ را در بازیهایی‌ که‌ مستلزم‌ پرتاب‌ و ضربه‌ زدن‌ است‌ ممتاز می‌کند، وضعیت‌ پاها و لگن‌ سبب‌ می‌شود که‌ آنان‌ تندتر از زنان‌ بدوند و از نظر سرعت‌ عمل‌ و هماهنگی‌ حرکات‌ بر زنان‌ پیشی‌گیرند، و در برابر خستگی‌ها مقاوم‌ باشند، و در ورزشهای‌ سنگین‌ موفقیت‌ بهتری‌ به‌ دست‌ آورند.()
‌ ‌10. دستگاه‌ ادراری‌
مجموعه‌ کلیه‌ها، حالبها، مثانه‌ و پیشابراه‌ را دستگاه‌ ادراری‌ گویند، این‌ دستگاه‌ در زن‌ و مرد دارای‌ تفاوتهایی‌ است. طول‌ پیشابراه‌ نقش‌ بخش‌ اسفنجی‌ مجرا در تولید مثل‌ شکل‌ خارجی‌ دستگاه‌ ادراری، و جایگاه‌ مثانه‌ در دو جنس‌ فرق‌ می‌کند، اندازة‌ کلیه‌ در زن‌ کوچکتر از مرد است، و سرعت‌ پالایش‌ گلومرولی‌ در زنان‌ حدود 15 درصد کمتر از مردان‌ است، و باز جذب‌ گلوکز در کلیه‌های‌ مردان‌ بیشتر از زنان‌ صورت‌ می‌گیرد، دفع‌ کرآتی‌نین‌ در مردان‌ بیشتر از زنان‌ است، و نیز شیوع‌ برخی‌ از بیماریها و اختلالات‌ دستگاه‌ ادراری‌ در زن‌ و مرد متفاوت‌ است.() به‌ عنوان‌ نمونه‌ عفونت‌ ادراری‌ در دختران‌ زیادتر از پسران‌ مشاهده‌ می‌شود، و شب‌ ادراری‌ در جنس‌ پسر شیوع‌ بیشتری‌ دارد.()
‌ ‌11. قلب‌ و ریه‌
حجم‌ قفسه‌ سینه‌ زنان‌ کمتر از مردان‌ است، شانه‌های‌ باریکتری‌ دارند، و به‌ تناسب‌ قلب‌ و ششهای‌ آنان‌ به‌ طور نسبی‌ کوچکتر است. و ظرفیت‌ حیاتی‌ زنان‌ در سطح‌ پایین‌تری‌ قرار دارد در مردان، زمان‌ استراحت‌ قلب‌ در هر ضربان، کمتر است، هنگام‌ انقباض‌ بطنها فشار خون‌ بیشتر است، و قلب‌ در موارد فشار یا کارهای‌ بدنی‌ برای‌ فعالیت‌ مجال‌ بیشتری‌ دارد.()
‌ ‌12. ماهیچه‌ها و عضلات‌
بدن‌ مرد به‌طور مشخص‌ از بدن‌ زن‌ عضلانی‌تر است، به‌ گونه‌ای‌ که‌ عضلات‌ یک‌ مرد بالغ‌ 40 درصد بیشتر از زن‌ همسن‌ اوست، و قدرت‌ بدنی‌ یک‌ پسر 18 ساله‌ به‌ طور متوسط‌ 2 برابر نیروی‌ یک‌ دختر 18 ساله‌ است. این‌ تفاوت‌ از دوران‌ جنینی‌ که‌ جنس‌ مرد سریعتر از جنس‌ زن‌ رشد می‌کند شکل‌ می‌گیرد، و تا دوران‌ بلوغ‌ و پس‌ از آن‌ ادامه‌ می‌یابد. و از این‌ روست‌ که‌ مردان‌ در تواناییهای‌ بدنی‌ و جسمانی‌ ماهرتر از زنان‌اند.()
‌ ‌13. حواس‌ پنجگانه‌
حس‌ بینایی‌ مردان‌ از زنان‌ بهتر است،() نسبت‌ نابینایان‌ مادرزادی‌ در جنس‌ نر بیشتر مشاهده‌ می‌شود، در برابر تاری‌ و خیرگی‌ چشم‌ زنان‌ حساس‌تر است‌ و نزدیک‌بینی‌ شدید درمیان‌ مردان‌ شیوع‌ بیشتری‌ دارد.()
برخی‌ از گزارشها از حساس‌تر بودن‌ حسن‌ شنوایی‌ زنان‌ نسبت‌ به‌ مردان‌ حکایت‌ دارد، آنان‌ صداها را بهتر از هم‌ تمیز می‌دهند و در تشخیص‌ محل‌ صدا ماهرترند، با افزایش‌ سن، شنوایی‌ زنان‌ با سرعت‌ کمتری‌ کاهش‌ می‌یابد و درصدی‌ کمتر از آنان‌ در سنین‌ بالا به‌ سمعک‌ نیازمند می‌شوند.
در حس‌ بویایی‌ گزارشها حاکی‌ است‌ که‌ مرد بالغ‌ نسبت‌ به‌ بعضی‌ بوها بی‌تفاوت‌ است، در حالی‌ که‌ زنان‌ نسبت‌ به‌ همان‌ بوها حساسیت‌ نشان‌ می‌دهند، و به‌طور عمومی‌ حسن‌ بویایی‌ در زنان‌ تیزتر از مردان‌ است. برخی‌ نیز حس‌ بویایی‌ مردان‌ را بسیار حساس‌تر از زنان‌ می‌دانند.() از نظر حس‌ چشایی‌ نوزادان‌ دختر به‌ محلولهای‌ شیرین‌ علاقة‌ بیشتری‌ از خود نشان‌ می‌دهند و زنان‌ به‌ مزه‌های‌ ترش‌ حساس‌ترند.()
در حس‌ لامسه‌ می‌توان‌ اظهار داشت‌ که‌ پوست‌ زن‌ از پوست‌ مرد لطیف‌تر است، و نسبت‌ به‌ لمس‌ و درد حساسیت‌ بیشتر دارد، میانگین‌ تحمل‌ فشار برای‌ مردان‌ 7/28 پوند (بر اینچ‌ مربع)، و در زنان‌ 9/15 پوند است. و از این‌ روست‌ که‌ آنان‌ با کمترین‌ ضربه‌ احساس‌ درد می‌کنند، و درکارهای‌ دستی‌ چابک‌ترند.()
‌ ‌14. چربی‌ بدن‌
نوزادان‌ دختر نسبت‌ به‌ نوزادان‌ پسر چربی‌ بیشتر دارند، با شروع‌ بلوغ‌ میزان‌ چربی‌ زیر پوست‌ افزایش‌ می‌یابد، و در بعضی‌ بافتها (کفلها، پستانها) ذخیره‌ می‌شود. پس‌ از بلوغ‌ گاه‌ تا 30درصد وزن‌ بدن‌ زنان‌ را چربی‌ تشکیل‌ می‌دهد که‌ به‌ حدود دو برابر چربی‌ موجود در بدن‌ مردان‌ می‌رسد.()
‌ ‌15. زبان‌
دختران‌ در تقلید آواها از پسران‌ ماهرترند و به‌ طور معمول‌ زودتر از پسران‌ سخن‌ گفتن‌ را می‌آموزند،() از نظر دستوری، کاربرد واژه‌ها و... دختران‌ بر پسران‌ برتری‌ دارند. لکنت‌ زبان‌ در میان‌ پسران‌ بیشتر دیده‌ می‌شود. و تلفظ‌ زنان‌ درست‌تر از مردان‌ است.()
‌ ‌16. صدا
صدای‌ مردان‌ به‌ طور مشخص‌ از صدای‌ زنان‌ بم‌تر است، مردان‌ از سه‌ سطح‌ تقابلی‌ زیر و بمی‌ آهنگی‌ برخوردارند، در حالی‌ که‌ زنان‌ دارای‌ 4 سطح‌اند، و این‌ خود سبب‌ می‌شود که‌ بتوانند به‌ راحتی‌ عواطف‌ گوناگون‌ را ابراز کنند.()
‌ ‌17. پوست‌ و ناخن‌ و مو
تفاوت‌ پوست‌ زن‌ و مرد ناشی‌ از ماهیت‌ زمینه‌ای‌ ساختمان‌ بافت‌ همبندی‌ رشته‌ای‌ زیرجلدی‌ است، همچنین‌ بافت‌ روپوست‌ زنان‌ نازکتر از مردان‌ است‌ و مقاومت‌ کمتری‌ نسبت‌ به‌ برآمدگیها و فرورفتگیهای‌ سطحی‌ از خود نشان‌ می‌دهد.() لطافت، صافی‌ و چرب‌تر بودن‌ پوست‌ زن‌ و نیز حساسیت‌ آن‌ نسبت‌ به‌ لمس‌ و درد، در آمادگی‌ جنسی‌ وی‌ دارای‌ اهمیت‌ است. در بیماریها و عوارض‌ پوستی‌ نیز بین‌ زن‌ و مرد تفاوتهایی‌ دیده‌ می‌شود.()
‌ ‌18. قد و وزن‌ و نسبت‌ اندامها
در اندازه‌ قد و وزن‌ هم‌ عوامل‌ جنس‌ دخالت‌ دارد. در یک‌ جامعه‌ با شرایط‌ نسبی‌ یکسان‌ به‌ طور معمول‌ مرد از زن‌ سنگین‌تر و بلند قدتر است. این‌ تفاوت‌ از دوران‌ جنینی‌ و نوزادی‌ موجود است‌ و تا زمان‌ بلوغ‌ دختران‌ ادامه‌ می‌یابد، در رشد جهشی‌ این‌ دوران‌ طول‌ قد و اندازة‌ وزن‌ دختران‌ افزایش‌ می‌یابد و سپس‌ با فرا رسیدن‌ بلوغ‌ پسران، آنان‌ دوباره‌ جلو می‌افتند.() در زمان‌ بلوغ‌ نسبت‌ پهنای‌ شانه‌ به‌ عرض‌ لگن‌ در پسران‌ بیشتر می‌شود، و در دختران‌ عرض‌ لگن‌ نسبت‌ به‌ شانه‌ افزایش‌ می‌یابد. دختران‌ پاهای‌ کوتاهتری‌ نسبت‌ به‌ پسران‌ دارند.()

‌ ‌دوم: تفاوتهای‌ روانی‌ زن‌ و مرد
‌ ‌آ. ویژگیهای‌ روانی‌
زن‌ و مرد چنانچه‌ از نظر ساخت‌ بدنی‌ از هم‌ متمایزند، تفاوتهای‌ روانی‌ آنان‌ نیز از نظر علم‌ روان‌شناسی‌ در فرهنگهای‌ مختلف‌ به‌ اثبات‌ رسیده‌ است، و این‌ تفاوتها را نمی‌توان‌ تنها زاییدة‌ تربیت‌ و محیط‌ دانست.
توجه‌ به‌ این‌ تفاوتها و شناخت‌ بهتر از هر یک‌ از دو جنس‌ به‌ زندگی‌ سعادتمندانه‌تر آنها می‌انجامد و آدمی‌ را به‌ سوی‌ زیست‌ بایسته‌تر رهنمون‌ می‌گردد. تلقین‌ زیست‌ مردانه‌ به‌ زن‌ نابودن‌ انسانیت‌ و هستی‌ او و پایمالی‌ شرف‌ و امتیازات‌ انحصاری‌ زن‌ است. اثری‌ که‌ به‌ سرگردانی‌ و استثمار زن‌ منجر می‌شود، و روان‌ و جسم‌ او را در وادی‌ هلاکت‌ ساز بی‌هویتی‌ می‌فرساید و استعدادها و تواناییهای‌ بی‌نظیر او را به‌ انحراف‌ می‌کشاند و هستی‌ پایدار و ارجمند زن‌ را متزلزل‌ می‌سازد. برخی‌ از تمایزات‌ عمده‌ روانی‌ دو جنس‌ چنین‌ است:
‌ ‌1. شکل‌گیری‌ هویت‌
خانواده، محیط‌ و فرهنگ‌ در شکل‌گیری‌ هویت‌ نقش‌ دارند، و در آن‌ تفاوتهای‌ جنسی‌ مشاهده‌ می‌شود. تحقیقات‌ حاکی‌ است‌ که‌ شکل‌گیری‌ هویت‌ دختران‌ برای‌ استقلال‌ شخصی‌ نیست. بلکه‌ برای‌ صمیمیت‌ و مراقبت‌ از دیگران‌ نیز هست. در حالی‌ که‌ هویت‌ پسران‌ از اساس‌ برای‌ استقلال‌ و رقابت‌ و فردیت‌ شکل‌ می‌گیرد.()
‌ ‌2. شخصیت‌
شخصیت‌ از مجموعه‌ای‌ سرشتها پدید می‌آید؛ حسادت، کنجکاوی، خیالبافی، اعتماد به‌ نفس‌ عزت‌ نفس، مکانیسم‌های‌ دفاعی‌ و شیوة‌ زندگی‌ از عناصر سازنده‌ شخصیت‌ آدمی‌ است، و در آنها میان‌ زن‌ و مرد تفاوتهایی‌ جلب‌ توجه‌ می‌کند، به‌ عنوان‌ نمونه، زنان‌ از مردان‌ حسودتر و کنجکاوترند. اعتماد به‌ نفس‌ کمتری‌ دارند، خیالبافی‌ و تخیلات‌ در دو جنس‌ فرق‌ می‌کند.()
‌ ‌3. گرایش‌ معنوی‌
گرایش‌ قلبی‌ به‌ دین‌ در میان‌ زنان‌ بیشتر از مردان‌ مشاهده‌ می‌شود. زن‌ مسائل‌ روحی‌ و معنوی‌ را با روان‌ خودسازگارتر می‌یابد.()
‌ ‌4. گرایش‌ به‌ مادیات‌
براساس‌ تحقیقات‌ مردان‌ بیشتر از زنان‌ به‌ امور مادی‌ و اقتصادی‌ و مسائل‌ دنیوی، گرایش‌ دارند.()
‌ ‌5. رشد اخلاقی‌
اندیشه‌ اخلاقی‌ زنان‌ به‌ طور عمده‌ به‌ روابط‌ بین‌ فردی‌ توجه‌ دارد و با احساس‌ مسئولیت‌ نسبت‌ به‌ دیگران‌ همراه‌ است‌ و جنبة‌ از خودگذشتگی‌ دارد. برای‌ مردان‌ خودمختاری‌ و شایستگی‌ مبنای‌ قضاوت‌ اخلاقی‌ است‌ و اخلاق‌ پسران‌ بیشتر بر مبنای‌ عدالت‌ شکل‌ می‌گیرد.()
پسران‌ بیشتر از دختران‌ از سخنان‌ رکیک‌ لذت‌ می‌برند و بیشتر از آنها از قوانین‌ اخلاقی‌ سر می‌پیچند. زنان‌ گرچه‌ احساسی‌ترند ولی‌ در مسائل‌ اخلاقی‌ سخت‌گیرترند.()
‌ ‌6. عواطف‌ و احساسات‌
زن‌ از مرد عاطفی‌تر است‌ و با این‌ سرشت‌ به‌ دنیا می‌آید و زندگی‌ می‌کند() و به‌ ارتباطهای‌ عاطفی‌ علاقه‌ نشان‌ می‌دهد، احساس‌ محبت‌ در دختران‌ بیش‌ از پسران‌ است.() مرد بیشتر بر ارتباطهای‌ فعالیت‌ مدار توجه‌ دارد و دنیای‌ بیرون‌ را هدف‌ قرار می‌دهد و انرژی‌ خود را صرف‌ تسلط‌ آن‌ می‌کند.()
‌ ‌7. هیجان‌
جنس‌ زن‌ هیجانی‌تر از جنس‌ مرد است، و کیفیت‌ هیجان‌ او نیز با مرد فرق‌ می‌کند.()
‌ ‌8. استرس‌ (فشار)
بر اساس‌ تحقیقات‌ 15 درصد مردان‌ از فشار روانی‌ رنج‌ می‌برند، این‌ رقم‌ در مورد زنان‌ به‌ 21 درصد می‌رسد، از نظر واکنش‌ در برابر عوامل‌ فشارزا نیز بین‌ دو جنس‌ تفاوتهایی‌ مشاهده‌ می‌شود.()
‌ ‌9. پرخاشگری‌
به‌ طور قطع‌ جنس‌ نر از ماده‌ پرخاشجوتر است،() در فرهنگهای‌ متفاوت‌ این‌ ویژگی‌ را می‌توان‌ دید و تا سالمندی‌ ستیزه‌جویی‌ در مرد بیشتر از زن‌ مشاهده‌ می‌شود.()
‌ ‌10. وابستگی‌ و استقلال‌
موضوع‌ وابستگی‌ زن‌ به‌ مرد و استقلال‌ خواهی‌ مرد، از نظر وضعیت‌ جسمانی‌ یک‌ امر طبیعی‌ است، روان‌ زن‌ به‌ وابستگی‌ گرایش‌ دارد، از تنهایی‌ می‌ترسد،() و در ارتباط‌ با دیگران‌ کارآمدتر می‌شود. و از آن‌ سوی‌ مرد استقلال‌ طلب‌ است. زمانی‌ که‌ نیازمندی‌ دیگران‌ را به‌ خود در یابد احساس‌ توانمندی‌ می‌کند.()
‌ ‌11. عشق‌
عشق‌ از زیباترین‌ مفاهیم‌ زندگی‌ است‌ و آن‌ را می‌توان‌ به‌ انواعی‌ تقسیم‌ کرد. برای‌ زنان‌ عشق‌ یک‌ ارزش‌ است. در روابط‌ جنسی‌ آنان‌ به‌ آغوش‌ گرم‌ و آکنده‌ از محبت‌ نیاز دارند. پوست‌ آنان‌ از پوست‌ مرد 10 بار حساس‌تر است‌ و با نوازش، نشاط‌ روانی‌ به‌ زن‌ دست‌ می‌دهد. در مرد عشق‌ با ارائه‌ محبت‌ نمود می‌یابد.()
‌ ‌12. درون‌گرایی‌ و برون‌ گرایی‌
به‌طورکلی‌ مرد برون‌گرا و زن‌ درون‌گراست. و این‌ ویژگی‌ از کودکی‌ در جنس‌ زن‌ وجود دارد.()
‌ ‌13. خودکشی‌
بر اساس‌ بیشتر آمارها خودکشی‌ در جنس‌ مرد بیشتر از زن‌ است، و از نظر سن، فصل‌ در خودکشی‌ تفاوتهایی‌ بین‌ دو جنس‌ دیده‌ می‌شود. در زنان‌ اقدام‌ به‌ خودکشی‌ و تمایل‌ به‌ آن‌ بیشتر است. پسران‌ 3 برابر دختران‌ خود را می‌کشند، و دختران‌ 3 بار بیشتر از پسران‌ اقدام‌ به‌ خودکشی‌ می‌کنند.()

‌ ‌ب. مراحل‌ رشد:
در مراحل‌ رشد نیز تفاوتهایی‌ بین‌ دو جنس‌ دیده‌ می‌شود:
‌ ‌1. مرحله‌ کودکی‌
رشد جنس‌ مرد آهسته‌تر از زن‌ است، دختر زودتر از پسر می‌نشیند، می‌خزد، به‌ راه‌ می‌افتد و به‌ سخن‌ می‌آید. پیش‌ از پسران‌ در پوشیدن‌ لباس‌ و دیگر کارها مهارت‌ می‌یابد.() در روابط‌ با دوستان، بازی‌ و نقاشی، فعالیت، ترس‌ و... تفاوتهایی‌ بین‌ دو جنس‌ قابل‌ توجه‌ است. به‌ عنوان‌ نمونه‌ دختران‌ از پسران‌ کم‌ تحرک‌تر و ترسوترند. و روابط‌ دوستانه‌ با همسالانشان‌ پایدارتر است.()
‌ ‌2. دوران‌ نوجوانی‌
این‌ دورة‌ حساس‌ با مسائلی‌ همه‌ چون‌ بحران‌ هویت،بلوغ‌ جنسی‌ همراه‌ است. و در موضوعاتی‌ چون‌ تفکر، هیجان‌ و احساس، آرزو و خیال، علاقه‌ها، خود وارسی، خودآرایی، دوست‌یابی‌ اعتماد به‌ نفس، همرنگی، مشکلات‌ و رفتار اجتماعی، بین‌ دو جنس‌ تفاوتهایی‌ مشاهده‌ می‌شود، به‌ عنوان‌ نمونه‌ دختران‌ زودتر بالغ‌ می‌گردند، احساسات‌ شدیدتر و عمیق‌تر دارند، آرزوهای‌ خاص‌ خود را دارند دختران‌ دارای‌ علایق‌ بیشتر هستند، بیشتر از پسران‌ به‌ ظاهر خود توجه‌ می‌کنند و به‌ خودآرایی‌ می‌پردازند، تواناییهای‌ خود را ناچیز می‌انگارند و به‌ وابستگی‌ رو می‌آورند و تلقین‌ پذیرترند.()
‌ ‌3. مرحله‌ جوانی‌
این‌ مرحله‌ شامل‌ 20 تا 35 سالگی‌ است، و مسائل‌ عمده‌ در آن، شغل، ازدواج، گرایش‌ دینی‌ و زندگی‌ اجتماعی‌ است. و در آنها زن‌ و مرد با هم‌ تفاوتهایی‌ دارند. روحیة‌ رقابت‌ شغلی‌ در زنان‌ کمتر است() در مساله‌ ازدواج‌ توجه‌ جنس‌ مرد به‌ جنبه‌های‌ جسمی‌ رفتار جنسی‌ متمرکز است‌ و به‌ تدریج‌ متوجه‌ دیگر جنبه‌ها می‌شود و در جنس‌ زن‌ به‌ عکس‌ است. گرایش‌ معنوی‌ زنان‌ قویتر و با ثبات‌تر از مردان‌ است.()
‌ ‌4. میانسالی‌
سالهای‌ 35 تا 55 و 60 سالگی‌ را میانسالی‌ نامند. تغییرات‌ جنسی، تواناییهای‌ عقلی، ذهنی‌ و حسی، فشار روانی، روابط‌ با دیگران‌ از مسائل‌ این‌ مرحله‌اند. و در آنها تفاوتهایی‌ قابل‌ توجه‌ بین‌ زن‌ و مرد مشاهده‌ می‌شود. در این‌ دوران‌ زنان‌ با بحران‌ زنانگی‌ (یائسگی) مواجه‌ می‌شوند، توانمندیهای‌ عقلی‌ و ذهنی‌ آنان‌ بیشتر از مردان‌ کاهش‌ می‌یابد. و مرگ‌ و خودکشی‌ در این‌ مرحله‌ میان‌ مردان‌ بیش‌ از زنان‌ است.()
‌ ‌5. مرحله‌ سالمندی‌
این‌ دوران‌ مرحله‌ پایانی‌ عمر است، نیروی‌ جنسی‌ مرد کاهش‌ محسوسی‌ می‌یابد و بحران‌ مردانگی‌ را پدید می‌آورد، بازنشستگی‌ رابطه‌ جنسی‌ و مرگ‌ از مسائل‌ مهم‌ این‌ دوره‌اند و رفتار زن‌ و مرد فرقهایی‌ دارد.()

‌ ‌ج. آسیب‌شناسی‌ روانی‌ و بیماریها
انواع‌ اختلالات‌ روانی‌ میان‌ زنان‌ و مردان‌ مشاهده‌ می‌شود، برخی‌ از آنها در هر دو جنس‌ مشترک‌ است. و شیوع‌ دسته‌ای‌ از آنها در زن‌ و مرد فرق‌ می‌کند.()
اختلالهای‌ ارتباطی‌ (لکنت‌ زبان، واج‌شناسی‌ و...)، اختلالهای‌ فراگیر رشد، عقب‌ماندگی‌ ذهنی، برخی‌ از انواع‌ اختلالهای‌ شخصیت‌ (پارانوئید، خودشیفته، اسکیزوئید...) اسکیزوفرنی، تیک‌ و توره، اختلال‌ حرکات‌ کلیشه‌ای، اختلال‌ سلوک، اختلال‌ کاستی‌ توجه. بیش‌ فعالی، لجبازی‌ و نافرمانی، هراس‌ اجتماعی، اختلال‌ هذیانی، آتش‌ افروزی، بیمارگونه، اختلال‌ ساختگی، اختلالات‌ دفع‌ در میان‌ مردان‌ شیوع‌ بیشتر دارد. اختلالات‌ مربوط‌ به‌ مصرف‌ مواد، مانند الکل، آمفتامین، کافئین، مصرف‌ حشیش‌ مواد توهم‌زا، مواد استنثاقی، مصرف‌ نیکوتین‌ و مواد افیونی‌ نیز در میان‌ مردان‌ بیشتر مشاهده‌ می‌شود. همچنین‌ انواع‌ انحرافات‌ جنسی‌ مانند چشم‌چرانی، آلت‌ نمایی، هم‌ جنس‌بازی، ش