تیم ایران یکی از قدرتمندترین تیمهای آسیایی به شمار میرود که تاکنون سه بار قهرمان جام ملتهای آسیا در سالهای ۱۹۶۸، ۱۹۷۲ و ۱۹۷۶ شدهاست و نیز طی سالهای ۱۹۷۸، ۱۹۹۸، ۲۰۰۶ و ۲۰۱۴ موفق شدهاست ۴ بار در جام جهانی فوتبال حضور یابد.
بهترین گل زن تاریخ فوتبال ایران علی دایی با ۱۰۹ گل زده آقای گل فوتبال ملی جهان است.
فدراسیون بینالمللی تاریخ و آمار فوتبال ناصر حجازی رابه عنوان دومین دروازه بان برتر قر
ن بیستم قاره آسیا معرفی کردهاست.
تاکنون در سالهای ۱۹۹۶، ۱۹۹۹، ۲۰۰۳ و ۲۰۰۴ چهار بازیکن ایرانی موفق به کسب جایزه بهترین بازیکن سال آسیا شدهاند.خداداد عزیزی، علی دایی، مهدی مهدویکیا و علی کریمی چهار بازیکنی هستند که بهترین بازیکن آسیا شدهاند.
سرمربی تیم ملی ایران در حال حاضر کارلوس کیروش میباشد.
درآخرین ردهبندی فیفا (دسامبر ۲۰۱۳) تیم ملی ایران در رتبه ۳۳ جهان و اول آسیا قرار دارد.
تاریخچه:
سالهای نخست: نخستین بازی رسمی تیم ملی فوتبال ایران به تاریخ ۴ شهریور سال ۱۳۲۰ خورشیدی برمیگردد. در این تاریخ ایران برابر تیم افغانستان به میدان رفت.
دهه هشتاد میلادی: دهه هشتاد میلادی کشور ایران درگیر انقلاب و جنگی هشت ساله بود. این سالها دوران رکود فوتبال در ایران نیز بود. در این دهه ایران نتوانست به جام جهانی صعود کند.
دهه نود میلادی: پس از مدتی رکود فوتبال ایران در دههٔ نود میلادی از نو متولد شد. اگر چه ایران نتوانست در دو جام جهانی ۹۰ و ۹۴ شرکت کند، با پیدایش پدیدههای نظیر علی دایی، خداداد عزیزی، کریم باقری و در سالهای آخر این دهه مهدی مهدویکیا، ایران جانی تازه گرفت. در سالهای پایانی این دهه ایران موفق شد دومین حضور خود را در جام جهانی تجربه کند.
حضور در تورنمنتها:
جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین: تیم ملی فوتبال ایران در تاریخ ۲۵ نوامبر سال ۱۹۷۷ موفق شد استرالیا را با نتیجه ۱ - ۰ در حضور ۹۰۰۰۰ هوادار در تهران شکست دهد و به جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین راه یابد. این نخستین حضور ایران در یک جام جهانی بود. ایران بازی نخست خود را در مقابل هلند با نتیجه ۳ - ۰ واگذار کرد، اما در بازی دوم خود برابر اسکاتلند شگفتی آفرید و با گل دانائیفرد به نتیجه تساوی ۱ - ۱ دست یافت. گل اسکاتلند در این بازی نیز از روی اشتباه مدافع ایرانی آندرانیک اسکندریان ثبت شد. بازیکنان ایرانی بازی سوم خود را به رغم نمایش خوبی که ارائه دادند با نتیجه سنگین ۴ - ۱ به پرو واگذار کردند. تنها گل ایران را حسن روشن به ثمر رساند.
جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه: در نوامبر ۱۹۹۷ میلادی، ایران در شرایطی دشوار برای حضور در جام جهانی ۱۹۹۸ به دیدار استرالیا رفت. هر دو بازی با نتیجه تساوی پایان گرفت، اما ایران به لطف قانون گلزده در خانهٔ حریف توانست به جام جهانی راه یابد. بازی برگشت ایران در مقابل استرالیا تا دقایق پایانی ۲ - ۰ به سود میزبان بود اما دو گل کریم باقری و خداداد عزیزی نتیجه را به نفع ایران رقم زد. هواداران فوتبال در ایران از آن بازی با عنوان حماسه ملبورن یاد میکنند. در این تورنمنت ایران به همراه آلمان، یوگسلاوی و آمریکا در یک گروه قرار گرفت. ایران در بازی اول در مقابل یوگسلاوی با نتیجه ۱ - ۰ نتیجه را واگذار کرد. ایران در این بازی نمایش خوبی ارائه کرد و یوگسلاوی تنها از روی ضربه آزاد میهائیلوویچ که درون دروازه نیما نکیسا دروازهبان دوم ایران جای داد، توانست برتری را از آن خود کند.
ایران توانست نخستین پیروزی خود در مسابقات جام جهانی را برابر آمریکا به دست آورد، این بازی با نتیجه ۲ - ۱ به سود ایران خاتمه یافت. گلهای ایران را حمید استیلی و مهدی مهدویکیا به ثمر رساندند. گلی که استیلی با ضربه سر درون دروازه آمریکا قرار داد بعدها گل قرن نامیده شد.
بازی ایران و آلمان در شهر مونپلیه برگزار شد و با نتیجه ۲ - ۰ به سود آلمان خاتمه یافت. گلهای آلمان را الیور بیرهوف در دقیقه ۵۰ و یورگن کلینزمن در دقیقه ۵۸ به ثمر رساندند.
جام جهانی ۲۰۰۲ کره و ژاپن: با توجه به میزبانی کره و ژاپن و با توجه به حضور میزبانان جام جهانی بدون حضور در دور مقدماتی تنها ۵/۲ سهمیه دیگر برای قاره آسیا برای حضور در جام جهانی باقی ماند. تیمها در دور دوم مرحله مقدماتی در دو گروه ۴ تیمی به مصاف یکدیگر رفتند که دو تیم اول مستقیما به جام جهانی صعود میکردند و تیمهای دوم دو گروه با یکدیگر در دو بازی رفت و برگشت بازی کرده و برنده ان دو دیدار باید با تیم پانزدهم قاره اروپا دو دیدار رفت و برگشت را برگزار میکرد تا چهره تیم دیگر صعود کننده مشخص گردد. تیم ایران در دور دوم مرحله مقدماتی جام جهانی ۲۰۰۲ کره و ژاپن در حالی که در بازی آخر میتوانست با پیروزی برابر بحرین مستقیما به جام جهانی صعود کند، ۳ بر ۱ مغلوب این تیم شد و نتوانست به طور مستقیم به این بازیها صعود کند و به بازی پلیآف رفت. در این مرحله ایران به سرمربیگری میروسلاو بلاژویچ با تیم دوم گروه دیگر یعنی امارات به مسابقه پرداخت. و ایران این تیم را در تهران در حضور ۵۰۰۰۰ نفر با نتیجه ۱ - ۰ شکست داد. گل ایران را کریم باقری به ثمر رساند. در دور برگشت نیز ایران بازی را با نتیجه ۳ - ۰ برنده شد. این بازی در حضور ۲۰۰۰۰ تماشاگر اماراتی در ورزشگاه آل نهیان برگزار شد و گلهای ایران را علی دایی، کریم باقری و مهرداد میناوند به ثمر رساندند.
ایران راهی دور بعد شد تا با تیم اروپایی جمهوری ایرلند مصاف دهد. روز ۱۹ آبان سال ۱۳۸۰ ایران در حضور ۳۵۰۰۰ تماشاگر در ورزشگاه دوبلین با نتیجه ۲ - ۰ شکست خورد. بهترین بازیکن این مسابقه دروازهبان تیم ملی فوتبال ایرلند جنوبی شناخته شد او در طول مسابقه توانست دو موقعیت تک به تک را از علی کریمی مهاجم تیم ملی فوتبال ایران بگیرد و ایران را در گلزنی در خانه حریف ناکام گذارد. بازی برگشت روز ۲۴ آبان همان سال در ورزشگاه آزادی برگزار شد. تیم ایرلند ۲ سال بود در مسابقات رسمی شکست نخورده بود، اما ایران موفق شد این تیم را در حضور ۱۰۰۰۰۰ تماشاگر با نتیجه ۱ بر ۰ شکست دهد. گل ایران را یحیی گلمحمدی به ثمر رساند. ایران در مجموع دو بازی با نتیجه ۲ - ۱ شکست خورد و نتوانست به جام جهانی صعود کند. تماشاگران با توجه به عدم گلزنی ایران در ۷۰ دقیقه نخست و از دست دادن موقعیتهای به دست امده از سوی مهاجمان خصوصا علی کریمی، از دقیقه ۷۰ به بعد اعتراض بسیاری نشان دادند. پس از این شکست بلاژویچ برکنار و دستیار وی برانکو ایوانکوویچ جایگزین وی شد.
جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان: ایران با مربیگری برانکو ایوانکوویچ توانست به راحتی به جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان صعود کند و هنوز یک بازی به پایان رقابتهای مقدماتی مانده بود که ایران به این جام جهانی راه یافت. این سومین حضور ایران در جامهای جهانی بود.
مقدماتی: در دور نخست ایران با قطر، لائوس و اردن همگروه شد. تیم ایران ابتدا ۳ - ۱ قطر را برد، سپس لائوس را ۷ - ۰ شکست داد، آنگاه برابر اردن در ورزشگاه آزادی ۱ - ۰ شکست خورد. در دور برگشت بازیها ایران در بازی نخست باید اردن را شکست میداد. فدراسیون توانست وحید هاشمیان را راضی کند تا پس از مدتها به تیم ملی بازگردد. همین بازیکن در بازی با اردن با پاس گلی که در دقیقه ۸۱ به علیرضا واحدی نیکبخت داد زمینهساز شکست اردن در خانه شد. این بازی با نتیجه ۲ - ۰ به پایان رسید و گل دوم را علی دایی در دقیقه ۹۰ ثبت کرد. در بازی بعدی با قطر هاشمیان بار دیگر درخشید و با گلزنی در دقایق ۸ و ۸۹ حضوری مؤثر داشت. نتیجه پایانی این بازی ۳ - ۲ به سود ایران بود. دیگر گل ایران را آرش برهانی در دقیقه ۷۷ درون دروازه قطر جای داد. ایران در بازی آخر بار دیگر لائوس را ۷ - ۰ شکست داد و به عنوان تیم نخست گروه به دور بعدی صعود کرد.
در مرحله بعد ایران با ژاپن، کره شمالی و بحرین در یک گروه قرار گرفت. در دیدار نخست ایران برابر بحرین با نتیجه ۰ - ۰ متوقف شد. بازی دوم بار دیگر با درخشش هاشمیان همراه شد، ایران در این بازی توانست ژاپن را با دو گل این بازیکن ۲ بر ۱ شکست دهد. در بازی سوم مقابل کره شمالی، تیم ملی موفق شد با دو گل میزبان خود را مغلوب کند. گلهای ایران را مهدویکیا در دقیقه ۳۴ و نکونام در دقیقه ۸۰ درون دروازه رقیب جای دادند. بازی برگشت در مقابل کره شمالی با نتیجه ۱ - ۰ و گل دقیقه ۴۵ رحمان رضایی به سود ایران پایان پذیرفت تا تیم ملی در بازی بعدی به مصاف تیم بحرین برود. ایران در صورت تساوی برابر بحرین هم بدون احتساب بازی پایانی برابر ژاپن به جام جهانی صعود میکرد. تیم ایران توانست این بازی را با گل دقیقه ۴۸ محمد نصرتی در آزادی برنده شود و به جام جهانی راه یابد. در بازی آخر این گروه ایران در یک دیدار تشریفاتی برابر میزبانش ژاپن ۲ - ۱ شکست خورد. تنها گل ایران را دایی در دقیقه ۷۸ از روی نقطه پنالتی درون دروازه ژاپن جای داد. بدین ترتیب ایران با ۱۳ امتیاز به عنوان تیم دوم گروه بعد از ژاپن راهی دور نهایی جام جهانی شد.
دوره پایانی: ایران در جام جهانی به همراه پرتغال، آنگولا و مکزیک در گروه D این رقابتها قرار گرفت. ایران پیش از ورود به آلمان نتوانست بازیهای تدارکاتی مناسبی برگزار کند. به همین دلیل تیم ملی به آمادگی کامل نرسید و نتوانست نتایج خوبی در این مسابقات کسب کند.
ایران بازی نخست را ۲۱ خرداد (۱۱ ژوئن) در ورزشگاه نورنبرگ در حضور ۴۱۰۰۰ تماشاگر و برابر مکزیک برگزار کرد. ایران در نیمه اول بازی خوبی به نمایش گذاشت. نیمه دوم مکزیک سه تعویض انجام داد، و ایران دیگر نتوانست کاری از پیش ببرد. در پایان ایران با نتیجه ۳ - ۱ بازی را واگذار کرد. تک گل ایران را گلمحمدی به ثمر رساند. پس از این بازی به شدت از حضور علی دایی در تیم انتقاد شد. این بازیکن در بازی بعد بر روی نیمکت نشست. دایی بعدها گفت برخی بازیکنان به وی پاس نمیدادند.
در بازی دوم برابر پرتغال نیز ایران در نیمه نخست خوب ظاهر شد، اما در نیمه دوم باز هم نمایش ضعیفی ارائه داد و در پایان با نتیجه 2 - ۰ این بازی را نیز باخت. بازی با پرتغال در فرانکفورت روز ۲۷ خرداد و در حضور ۴۸۰۰۰ تماشاگر برگزار شد.
بازی سوم ایران روز ۳۱ خرداد در لایپزیک در حضور ۳۸۰۰۰ تماشاگر مقابل آنگولا انجام شد. در این بازی نیز ایران مقابل حریفی که نخستین حضور خود را در جام جهانی تجربه میکرد با نتیجه ۱ - ۱ متوقف شد. تنها گل ایران را سهراب بختیاریزاده به ثمر رساند. با این تساوی ایران تنها یک امتیاز کسب کرد و از راهیابی به دور بعد بازماند.
نمایش ضعیف ایران انتقادات مردم و مطبوعات را به دنبال داشت. استفاده از علی دایی که در آن زمان ۳۶ ساله بود، عدم استفاده از برخی بازیکنان، ضعف مهاجمان که هیچ گلی به ثمر نرساندند، ضعف جسمانی بازیکنان، فقدان انسجام تیمی و حاشیههای فراوان اطراف تیم ملی برخی از این انتقادات بود.
جام جهانی ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی: ایران برای حضور در جام جهانی ۲۰۱۰ در مسابقات مقدماتی قاره آسیا شرکت کرد. این تیم به همراه کویت، سوریه و امارات متحده عربی در گروه ۵ این رقابتها قرار گرقت و با ۱۲ امتیاز به دور بعدی مسابقات صعود کرد. ایرانیها هر سه بازی دور رفت را با مساوی به پایان رساندند، اما هر سه بازی دور برگشت را با پیروزی خاتمه بخشیدند.
ایران در بازی نخست خود برابر سوریه با نتیجه ۰ - ۰ متوقف شد. این بازی در استادیوم آزادی برگزار شد. پس از آن ایران به مصاف کویت رفت که این بازی نیز در کویت با نتیجه ۲ - ۲ به پایان رسید. گلهای ایران را علیرضا نیکبخت واحدی در دقیقه ۲ و سید جلال حسینی در دقیقه ۵ به ثمر رساند. اما در ادامه نتوانست برتری خود را حفظ کند و با دریافت دو گل در دقایق ۳۸ و ۸۲ که به دلیل اشتباه در خط دفاعی درون دروازه ایران جای گرفت دو امتیاز حساس این بازی را از دست داد. ایران در سومین بازی خود در این گروه روز ۱۷ خرداد سال ۱۳۸۷ در آزادی به دیدار امارات متحده عربی رفت و در این بازی توانست نتیجهٔ ۰-۰ را کسب کند و در بازی برگشت در شهر ابوظبی در ورزشگاه العین توانست این تیم را با یک گل در دقیقهٔ ۹ ببرد.
تیم ایران در تاریخ ۲۵ خرداد به تیم ملی فوتبال سوریه در ورزشگاه العباسیون دمشق رفت و با پیروزی مقتدرانهٔ ۲-۰ توانست صعود خود را به مرحلهٔ بعدی مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی صد در صد کند. در این بازی غلامرضا رضایی در دقیقه ۶۴ و محسن خلیلی در دقیقه ۹۰+۵ گل زدند. محسن خلیلی در این بازی اولین گل ملی خود را به ثمر رساند.
تیم ایران با پیروزی ۲-۰ مقابل تیم ملی فوتبال کویت با ۱۲ امتیاز به مرحلهٔ بعدی این رقابتها راه بافت. گلهای این بازی را جواد نکونام در دقیقهٔ ۱۷ که اولین گل او در رقابتهای جام جهانی ۲۰۱۰ بود و غلامرضا رضایی در دقیقهٔ ۹۰+۲ به ثمر رسیدند. ایران در پایان این مرحله با ۱۲ امتیاز در رده اول این گروه قرار گرفت و به همراه امارات به مرحلهٔ بعدی مسابقات مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۰ صعود کرد.
ایران در مرحله دوم رقابتها در یک گروه پنج تیمی که شامل تیمهای امارات، کرهٔ شمالی و جنوبی و همچنین عربستان بود قرار گرفت. دو تیم اول این گروه به طور مستقیم و تیم سوم پس از برد در برابر تیم سوم گروه دیگر و بعد از آن در برابر نماینده اقیانوسیه به جام جهانی صعود میکردند. ایران در بازی اول در ریاض ۱-۱ با تیم عربستان مساوی کرد. تک گل ایران را جواد نکونام به ثمر رساند. در بازی دوم ایران موفق شد ۲-۱ با گلهای مهدوی کیا و نکونام کره شمالی را با شکست از تهران بدرقه کرد. در بازی سوم ایران که باید امارات را شکست میداد در یک بازی پر اشتباه در ورزشگاه آل مکتوم ۱-۱ مقابل این تیم مساوی کرد. تنها گل ایران را کریم باقری به ثمر رساند. در این مسابقه سید مهدی رحمتی دروازه بان ایران بهترین بازیکن میدان شناخته شد. در بازی بعدی ایران در ورزشگاه آزادی در حضور ۸۰٬۰۰۰ هوادار در برابر تیم کره جنوبی بازی کرد که در آن بازی ابتدا ایران توسط جواد نکونام به گل رسید اما در دقایق پایانی بازی پارک جی سونگ نتیجه را مساوی کرد. تیم ملی ایران در ۸ فروردین ۱۳۸۸ و در حضور ۱۰۰ هزار تماشاگر و رییس جمهور وقت، محمود احمدی نژاد، مقابل عربستان با نتیجه ۲ بر یک شکست خورد. در روز ۹ فروردین ۱۳۸۸ فدراسیون فوتبال طی بیانیهای رسماً علی دایی را از سمت خود برکنار کرد و محمد مایلی کهن به عنوان سرمربی انتخاب شد اما بدون انجام حتی یک بازی در پی اتفاقاتی که بعد از بازی استقلال - سایپا روی داد و بیانیهٔ توهین آمیزش، وی در تاریخ ۱ اردیبهشت ۱۳۸۸ با صدور بیانیهای دیگر از ادامه مربیگری تیم ملی فوتبال ایران استعفا کرد. او در این بیانیه با سخره گرفتن انتقاداتی که از وی شده وضعیت فوتبال ایران را با زبان کنایه زیر سوال برد. فدراسیون فوتبال نیز بلافاصله با این استعفا موافقت نمود. بعد از مایلی کهن نوبت افشین قطبی بود تا هدایت تیم ایران را در دست بگیرد.
نخستین بازی تیم ملی با هدایت افشین قطبی مقابل کره شمالی در کشور کره شمالی بود که این بازی با تساوی بدون گل به پایان رسید. بازی بعدی مقابل امارات بود در ورزشگاه آزادی که این بازی با تک گل علی کریمی به سود ایران به پایان رسید. بازی آخر در شهر سئول مقابل تیم کره جنوبی بود. تیم ایران در صورت پیروزی میتواست به جام جهانی صعود کند. تیم ملی ایران ابتدا با گل دقیقه ۵۲ مسعود شجاعی از حریف پیش افتاد اما مانند بازی رفت پارک جی سونگ در دقیقه ۸۲ بازی را به تساوی کشاند و با توجه به تساوی بدون گل تیمهای عربستان و کره شمالی، تیم ملی ایران از رسیدن به جام جهانی بازماند.
جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل: تیم ملی ایران برای حضور در رقابتهای جام جهانی ۲۰۱۴ با هدایت کارلوس کیروش در نخستین مرحله در دو بازی رفت و برگشت به مصاف تیم مالدیو رفت.
در بازی رفت تیم ایران موفق شد با گلهای کریم انصاریفرد در دقایق ۴ و ۶۱، علی کریمی در دقیقه ۶۸ و سعید دقیقی در دقیقه ۸۶ تیم مالدیو را در ورزشگاه آزادی با نتیجه ۴ بر صفر شکست دهد.
در بازی برگشت که به میزبانی مالدیو برگزار میشد ایران با ارائه یک بازی ضعیف با نتیجه دور از انتظار ۱-۰ و تک گل محمدرضا خلعتبری در دقیقه ۴۵ تیم مالدیو را شکست دهد و در مجموع با نتیجه ۵-۰ به مرحله بعد راه یابد.
مرحله اول گروهی: در مرحله بعد تیم ایران با تیمهای قطر، بحرین و اندونزی همگروه شد در این مرحله که تیم ملی با قدرت حاضر شد توانست در ۵ بازی خود با ۳ برد و ۲ تساوی صعودش را قطعی کند تا بازی آخر با قطر در ورزشگاه آزادی در روز ۱۰ اسفند به یک بازی تشریفاتی تبدیل شود. در نهایت ایران با ۱۱ امتیاز قطر با ۹ امتیاز بحرین با ۶ امتیاز و اندونزی با ۰ امتیاز در ردههای ۱ تا ۴ قرار گرفتند. ایران در اولین بازی گروهی در استادیوم خانگی اش در شبی که به نظر میامد مردان کیروش کار سختی در مقابل اندونزیاییها ندارند با دو گل جواد نکونام و تک گل آندرانیک تیموریان توانست اندونزی را که تماما به دفاع پرداخته بود و به تساوی قانع بود را با نتیجه ۳-۰ شکست دهد. بازی با قطر که در نیمه نخست بی حرکت بود با تساوی به پایان رسید تا تمام چشمها به نیمه آخری بسته شود که بلکه فوتبال بهتری از دو تیم فوتبال آسیا ببینند. نیمه دوم هم ناگهان با حملات ایران شروع شد تا در همان اوایل بازی ایران یک گل از حریف جلو بیافتد ولی قطریها که راضی به باخت خانگی نبودند بیمحابا شروع به حملات طوفانی از قلب دفاع ایران کردند تا بالاخره گل مساوی را بزنند. گرچه به نظر میرسید حق ایران برد بود ولی طرفین به تساوی قانع شدند. ایران در روز سوم این مسابقات میزبان بحرین بود که در صورت پیروزی راه را برای صعود به مرحله بعد هموار میساخت. تیم ملی ایران در این بازی با شش گل جلال حسینی، هادی عقیلی، آندرانیک تیموریان، کریم انصاریفرد، غلامرضا رضایی و مجتبی جباری بحرین را در هم کوبید. ایران در چهارمین بازی خود و در اولین بازی برگشت در منامه به مصاف بحرین رفت و درپایان دو تیم به تساوی ۱-۱ رضایت دادند. بحرین در آخرین دقایق نیمه اول روی ضربه آزاد و دفع ناقص مهدی رحمتی به گل رسید و در مقابل در دقیقه ۹۳ روی ارسال جواد نکونام و ضربه سر قاضی به تیر و در برگشت مجتبی جباری گل تساوی را وارد دروازه بحرین کرد. ایران در ۴ روز بعد در جاکارتا رو در روی اندونزی قرار گرفت و در پایان ایران با نتیجه ۴-۱ اندونزی را شکست داد گلهای ایران را میلاد میداوودی مجتبی جباری غلامرضا رضایی و جواد نکونام از روی نقطه پنالتی به ثمر رساندند ایران در اخرین بازی خود در ۱۰ اسفند ۱۳۹۰ با قطر به تساوی ۲-۲ رسید و به مرحله بعد صعود کرد. هر دو گل ایران در این بازی توسط اشکان دژاگه، هافبک فعلی تیم فولام انگلیس به ثمر رسید و در نتیجه ایران راهی مرحله دوم گشت.
مرحله دوم گروهی: ایران بازی نخست خود را در این مرحله، مقابل تیم ازبکستان در تاشکند با پیروزی ۱-۰ به پایان رساند اما در بازی دوم خود در ورزشگاه آزادی در مقابل قطر با نتیجه ۰-۰ متوقف شد. سپس ایران یک بازی باورنکردنی در مقابل لبنان انجام داد و در بیروت با حساب ۰-۱ نتیجه را به این تیم واگذار کرد. تیم ایران بازی بعدی خود در آزادی با حساب ۱-۰ کره جنوبی را شکست داد؛ اما در بازی بعدی خود در دور برگشت این رقابتها با حساب ۰-۱ بازی را به ازبکستان در ورزشگاه آزادی واگذار کرد. در خرداد ماه سال ۹۲، تیم ایران در بازی برگشت خود مقابل قطر موفق شد با گل دقیقه ۶۵ رضا قوچاننژاد میزبان خود را در ورزشگاه السد با نتیجه ۱-۰ شکست دهد. در بازی بعد، در روز ۲۱ خرداد سال ۹۲ تیم ایران موفق شد در ورزشگاه آزادی تیم لبنان را با نتیجه 4-0 شکست دهد تا بدین ترتیب گام بلندی برای صعود به جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل برداشته باشد. آخرین بازی ایران در این رقابتها در روز ۲۸ خرداد ۹۲ در شهر اولسان کره جنوبی مقابل این تیم برگزار شد. در این مسابقه، تیم ایران با تک گل رضا قوچان نژاد و با حساب ۱-۰ مقابل این تیم به برتری رسید و به عنوان سرگروه در گروه خود به جام جهانی صعود کرد.
قرعه کشی: تیم ملی ایران در این تورنمنت با تیمهای آرژانتین , نیجریه و بوسنی و هرزگوین دیدار خواهد کرد. نخستین بازی تیم ملی ایران با نیجریه خواهد بود.
ایران تا به حال یک بار با تیمملی نیجریه بازی داشتهاست، که نتیجهٔ آن نیز شکستِ ایران از این تیم (تیم ملی کشور نیجریه) بودهاست. همچنین ایران پیشتر توانسته در بازیای که در مقابل تیمملی کشور آرژانتین داشته، یک تساوی یکبریک از این تیم (تیم کشور آرژانتین) بگیرد، در مقابل تیم بوسنیوهرزگوین نیز تیم ایران تا بهحال ۵ بازی انجام داده، که در چهار بازی آن پیروز میدان بوده و در یکیاز آنها نیز این دو تیم بهتساوی رسیدند، در مجموع تیمملی ایران تا کنون شانزدهگل به تیمملی بوسنی زده است. تیم ملی کشور بوسنی در پنج بازی خود مقابل ایران تا به حال نتوانستهاست به پیروزیای دستیابد.
جام ملتهای آسیا:
جام ملتهای آسیا ۱۹۶۸: ایران در سه دوره نخست جام ملتهای آسیا (۱۹۵۶، ۱۹۶۰ و ۱۹۶۴) غایب بود. اما در جام ملتهای آسیا ۱۹۶۸ نخستین حضور خود را تجربه کرد و البته میزبانی بازیها را نیز بر عهده گرفت. همه بازیها در ورزشگاه امجدیه برگزار شد. ایران در این دوره که دوره چهارم جام بود به همراه ۴ تیم دیگر رقابت میکرد: اسرائیل، برمه، تایوان، هنگ کنگ. ایران با ترکیبی از جوانان جویای نام و برخی ستارگان قدیمی با مربیگری محمود بیاتی به این مسابقات پا گذاشته بود. در بازی نخست به تاریخ ۲۰ اردیبهشت سال ۱۳۴۷ خورشیدی برابر هنگ کنگ، ایران با نتیجه ۲ - ۰ و گلهای همایون بهزادی و علی جباری به پیروزی رسید. ۲۰۰۰۰ تماشاگر از این بازی دیدن کردند. سه روز بعد ایران به مصاف تایوان رفت و این تیم را با حساب ۴ - ۰ در حضور ۳۰۰۰۰ تماشاگر شکست داد، گلهای ایران را همایون بهزادی، حسین کلانی، اکبر افتخاری و حسین فرزامی به ثمر رساندند. ۲۶ اردیبهشت ایران با برمه دیدار کرد و توانست این بازی را هم با نتیجه ۳ - ۱ و گلهای حسین کلانی، اکبر افتخاری و همایون بهزادی در حضور ۳۰۰۰۰ تماشاگر شکست دهد. ایران بازی پایانی را در ۲۹ اردیبهشت و مقابل اسرائیل برگزار کرد. این بازی در حضور ۳۰۰۰۰ تماشاگر برگزار شد و ایران توانست با گلهای بهزادی و قلیچخانی پیروز و فاتح جام شود. بدین ترتیب ایران در همه بازیهای خود پیروز شد. پس از این قهرمانی تهران غرق در شادی شد و برای نخستین بار فوتبال مردم ایران را به خیابانها کشاند.
جام ملتهای آسیا ۱۹۷۲: در پنجمین دوره جام ملتها ایران مدافع عنوان قهرمانی بود. تیمهای بیشتری در این دوره شرکت کرده بودند و بنا بر این دوره مقدماتی بازیها نیز برگزار شد. رقابتهای نهایی در کشور تایلند و شهر بانکوک برگزار میشد. تیمها به دو گروه ۴ تیمی تقسیم شدند. ایران با مربیگری محمد رنجبر در این رقابتها حاضر شده بود و در بازی نخست که روز ۱۷ اردیبهشت سال ۱۳۵۱ خورشیدی و در حضور ۲۰۰۰ تماشاگر برگزار شد به مصاف کامبوج رفت. این بازی که در ورزشگاه ملی بانکوک انجام شد با دو گل حسین کلانی و صفر ایرانپاک و با نتیجه ۲ - ۰ به سود ایران خاتمه یافت. روز ۱۹ اردیبهشت ایران در حضور ۵۰۰۰ نفر به دیدار عراق رفت و این بازی را نیز با هتتریک حسین کلانی با نتیجه ۳ - ۰ به سود خود پایان بخشید. روز ۲۳ اردیبهشت ایران به مصاف میزبان بازیها یعنی تایلند رفت. این بازی با استقبال تماشاگران تایلندی برگزار شد و حدود ۲۰۰۰۰ نفر از این بازی دیدن کردند. ایران با دو پیروزی پیشین از گروه خود صعود کرده بود و این بازی در حقیقت تشریفاتی محسوب میشد، به همین دلیل تیم ملی ایران از بازیکنان ذخیره خود استفاده کرد. بازی زیر باران شدید آغاز شد و تا دقیقه ۸۰ با نتیجه ۲ - ۰ به سود میزبان ادامه یافت. در دقایق پایانی علی جباری موفق شد ۳ بار پیاپی دروازه تیم تایلندی را باز کند تا نتیجه ۳ - ۲ به سود ایران خاتمه یابد. روز ۲۶ اردیبهشت ایران بار دیگر برای انجام دیدار نیمهپایانی به مصاف کامبوج رفت و توانست این بار هم با نتیجه ۲ - ۱ و گلهای صفر ایرانپاک و پرویز قلیچخانی (پنالتی) به پیروزی دست یابد و راهی بازی فینال شود. بازی پایانی برابر کره جنوبی روز ۲۹ اردیبهشت سال ۱۳۵۱ خورشیدی در حضور ۱۵۰۰۰ تماشاگر در ورزشگاه ملی بانکوک برگزار شد و در خاتمه با نتیجه ۲ - ۱ به سود ایران پایان یافت. گلهای ایران را علی جباری و حسین کلانی (در وقت اضافی) به ثمر رساندند. این بازی در تهران به صورت زنده از تلویزیون دولتی پخش شد.
جام ملتهای آسیا ۱۹۷۶: ششمین دوره جام ملتهای آسیا در سال ۱۹۷۶ به میزبانی ایران برگزار شد. تیم ایران در گروه دوم بازیها با دو تیم عراق و یمن جنوبی همگروه بود. در دیدار نخست تیم ایران موفق شد با گلهای ناصر نورایی و حسن روشن در دقایق ۴۵ و ۵۸ تیم عراق را با دو گل شکست بدهد. در بازی دوم تیم ایران با نتیجهٔ پرگل ۸ بر صفر تیم یمن جنوبی را در هم کوبید. گلهای این بازی را غلامحسین مظلومی در دقایق ۶۳ و ۷۴ و ۸۰، علیرضا عزیزی در دقایق ۱۷ و ۷۳، ناصر نورایی در دقایق ۴۰ و ۴۲ و علیرضا خورشیدی در دقیقه ۴۵ به ثمر رساندند.
در مرحله نیمه نهایی تیم ایران به مصاف چین رفت که این بازی در وقتهای قانونی گلی در بر نداشت. در وقتهای اضافی این تیم ایران بود که با گلهای علیرضا خورشیدی در دقیقه ۱۰۰ و حسن روشن در دقیقه ۱۱۹ موفق شد دو بر صفر چین را شکست داده و به فینال صعود کند.
در دیدار فینال ایران به مصاف تیم کویت رفت که موفق شد این تیم را با تک گل علی پروین شکست داده و برای سومین بار پیاپی قهرمان آسیا شود. تیم ایران در این دوره منصور رشیدی را درون دروازه داشت و با زدن ۱۳ گل حتی یک گل دریافت نکرد. در این دوره از بازیها مربیگری تیم ملی فوتبال ایران را حشمت مهاجرانی بر عهده داشت.
ورزشگاه:
ورزشگاه آزادی تهران: ایران بازیهای خانگی خود را در ورزشگاه آزادی برگزار میکند. اگر چه آزادی را استادیوم صد هزار نفری مینامند، گنجایش آن ۹۰۰۰۰ نفر است.
ورزشگاه آزادی که تا پیش از انقلاب آریامهر نامیده میشد در آغاز برای میزبانی بازیهای آسیایی ۱۹۷۴ ساخته شد. در قسمت شمالی ورزشگاه اسکوربورد رنگی نصب شدهاست که بیش از ۱۰۴ متر مربع مساحت دارد و یکی از بزرگترین صفحههای نمایش جهان به شمار میرود. تا پیش از ساخته شدن آزادی، بازیهای تیم ملی در استادیوم امجدیه (شهید شیرودی) برگزار میشد.
تیم ملی ایران چند بازی را نیز در شهر تبریز و در ورزشگاههای تختی و یادگار امام برگزار کردهاست، که از جمله میتوان به رقابتهای دور نخست مقدماتی جام جهانی ۲۰۰۲ و تورنمنت چهار جانبه الجی در سال ۲۰۰۲ اشاره کرد. نکته شایان یادآوری این است که پرگلترین بازی تیم ملی ایران که در برابر گوام و با نتیجه ۰-۱۹ به پایان رسید، در ورزشگاه تختی تبریز انجام شدهاست.
