Aapna Pind Bajwa Kalan

22/06/2024

ਪਿੰਡ ਚੱਲੀਏ ਯਾਰਾ !

ਪਿੰਡ ਜਾਣ ਦੇ ਖਿਆਲ ਨਾਲ ਈ ਕਿਵੇਂ ਰੋਮ ਰੋਮ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਂਦੈ ਕਿ ਗੱਲ ਕੀ ਹੋ ਰਹੀ ਆ…

ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ, ਮੁਹੱਲੇ, ਰੁੱਖ, ਬੂਟੇ, ਖੂਹ, ਖੇਤ, ਵਾਹਣ, ਡੰਡੀਆਂ, ਰਾਹ, ਪਹੀਆਂ, ਬਲਦ, ਵੈੜ੍ਹਕੇ, ਰੇੜੀਆਂ, ਗੱਡੇ, ਪਸ਼ੂ, ਛੱਪੜ, ਰੂੜੀਆਂ, ਵਾੜੇ, ਹਵੇਲੀਆਂ, ਬੂਹਿਆਂ ਦੇ ਰੰਗ ਢੰਗ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵੀ ਉਵੇਂ ਯਾਦ ਆ… ਕਿਵੇਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ-ਵਿਹੜੇ ਚ ਬਣੇ ਚੁਲੇ-ਚੌਂਤੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਕੀਆਂ ਰੋਜ਼-ਮਰ੍ਹਾ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ‘ਤੇ ਈ ਰਲ ਮਿਲ ਠਹਾਕੇ ਲਾ ਹੱਸੀ ਜਾਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਯਰ…

ਘਰ ਦੇ ਦਰਾਂ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਦੀਆ ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ ‘ਚ ਮਣਾਂ ਮੂੰਹੀ ਚਾਹ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨੂੰ “ਕੌਰੂਆਂ” ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਹਨੇ ਅੱਜ ਲਾਲੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਖ਼ਰੀਦ ਲਿਆਉਣੀ ਆ… ਉਹ ਜਾਂਦੇ ਦਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਲਾਂ ਕਰਦਾ, ਮਨਿਆਰੀ ਤੋਂ ਭਾਅ ਪੁੱਛਦਾ, ਡਾਕੂ-ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵੱਲ ਟੇਢੀ ਜਹੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ, ਫਿਰ ਕਾਮੇ, ਵਿਹਲੜ, ਵੈਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਦਾੜ੍ਹੀਆਂ, ਪੱਗਾਂ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼, ਬੁੱਢੀਆਂ ਦੇ ਚੁੰਨੀ ਲੈਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤੋਰਾਂ, ਸਾਇਕਲ ਦੀਆਂ ਟੱਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਮੌਟਰ-ਸਾਇਕਲ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ ਕੱਢਦਾ… ਟਰਰਰਰਰਰ… ਸਲੂਣੀ ਜਹੀ “ਰਾਮਾ ਟੋਫ਼ੀ” ਦੀਆਂ ਚੁਸਕੀਆਂ ਲੈੰਦੇ ਸਾਹੋ ਸਾਹੀ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਘਰ ਆਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਆਮ ਜਹੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ, ਬੜੇ ਨਾਟਕੀ ਅੰਦਾਜ਼ ‘ਚ ਚਸਕੇ ਲੈ ਲੈ ਕੇ ਸੁਣਾਉਂਦਾ… ਮੰਮੀ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ… ਹਨਾ… ਹਨਾ… ਹਨਾ…

ਬੱਚੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਸੁਣਦੀ ਮਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਲ ਮਲ ਕੇ ਨਵਾਉਂਦੀ ਤੇ ਆਂਹਦੀ… “ਵੇ ਤੈਨੂੰ ਘਰੇ ਟੇਕ ਨੀ ਆਉਂਦੀ… ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਧੁੱਪ ‘ਚ ਸੜਦਾ ਫਿਰਦਾਂ”… “ਉਹ ਮੰਮੀ…” ਕਹਿ ਕੇ ਫਿਰ ਐਸੀ ਗਾਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਦੋਹੇਂ ਇਕ ਸੁਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਆ, ਸਭ ਸਾਂਝਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਬੱਚਾ ਛਾਂਵੇਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ… ਤੇ ਠੰਡੀ ਮਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ…
ਜਿਵੇਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਇਕ ਮਾਂ ਜਾਣਦੀ ਹੁੰਦੀ ਆ, ਏਦਾਂ ਈ ਤਾਂ ਆਵਦੇ ‘ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਰ ਵਸਨੀਕ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਪਿੰਡ ਜਾਣਦਾ ਹੁੰਦਾ।
ਕਿਉਂ, ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਨਹੀਂ ! ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸੁਭਾਵਾਂ ਦਾ ? ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ‘ਕੱਲੇ ‘ਕੱਲੇ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਪਿੰਡੇ (ਸਰੀਰ) ਈ ਤੁਰੇ ਫਿਰਦੇ ਆਂ ਯਰ, ਜਦੋਂ ਮਿਲਦੇ ਆਂ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਬਣ ਜਾਣੇ, ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਪਿੰਡੇ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਪੁਰਾਣਾ… ਇਹ ਪਿੰਡਾ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਲਾਦ ਆ… ਤੇ ਸਾਡਾ ਪਿੰਡ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਉਡੀਕਦਾ ਹੁੰਦਾ… ਜਿਵੇਂ ਮੂੰਹੋਂ ਮਾਂ ਨਿਕਲਦਾ, ਉਵੇਂ ਈ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਮੂੰਹੋਂ ਪਿੰਡ ਨਿਕਲਦਾ, ਪਿੰਡ ਆਖਦਿਆਂ ਕਿਵੇਂ ਰੋਮ ਰੋਮ ਨੱਚਣ ਲਗਦਾ… ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਸਭ ਜਗਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੱਖ ਸੋਹਣੇ ਹੋਣਗੇ, ਪਰ ਪਿੰਡ ਸ਼ਬਦ ਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਆ, ਸਾਡੀ ਭਾਵਨਾ ਐ, ਮਾਂ ਐ, ਪਿਉ ਐ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਐ, ਸਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਪਿਆਰ ਐ…
ਚੱਲ ਪਿੰਡ ਚਲੀਏ ਯਾਰਾ…
-ਇੰਦਰ ਬਾਜਵਾ

Pinda Ale
ਸਾਡਾ ਪਿੰਡ sada pind
Aapna Pind Bajwa Kalan

24/03/2024

ਸ਼ਿਵਮ
“ਹੀਰੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੋਣ, ਚਮਕਣਾ ਉੱਨਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਸੁਭਾਅ ਹੈ।”
ਆਵਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਇਨਸਾਨ ਵੀ ਹੀਰੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਗਦਾ ਹੁੰਦਾ। ਹਰ ਉਹ ਇਨਸਾਨ ਜੋ ਹੱਥੀਂ ਲਏ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੀਰਾ ਹੈ।
ਏਸੇ ਤਰਾਂ ਦੇ ਹੀਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਗ੍ਹਾ ਪਈ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਨੇ ਉੱਨਾਂ ‘ਤੇ ਹੀਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਮੋਹਰ ਲਾਈ… ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਵਦਾ ਮੁਰੀਦ ਬਣਾ ਲਿਆ।
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਯਾਦ ਆ ਗਈਆਂ;

ਬਈ !
ਆਸ਼ਕ ਹੋਵੈਂ ਤਾਂ ਇਸ਼ਕ ਕਮਾਵੈਂ ।ਰਹਾਉ।
ਰਾਹ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਸੂਈ ਦਾ ਨੱਕਾ,�ਤਾਗਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜਾਵੈਂ।

ਉਹ ਆਵਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੂਈ ਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਧਾਗਾ ਬਣਾ, ਹੱਥੀਂ ਲਏ ਕੰਮ ਨੂੰ ਏਨੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਆ, ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਇਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਕੰਮ ਹੋਵੇ। ਜਮਾਂ ਕਰੌਸ਼ੀਏ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਬੁਣਨ ਆਲਾ ‘ਸਾਬ ਈ ਆ ਉਹਨਾਂ ਦਾ…
ਚੌਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾ ਮੁਤਾਬਿਕ ਵਧਣ ਫੁਲਣ ਦਾ ਮਹੌਲ ਤੇ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਪੰਜਵੇਂ ‘ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਹਾਲੇ ਵੀ ਘਾਸਾ ਲਾ ਰਹੀ ਆ।

ਇਹ ਪੰਜਵਾਂ ਹੈ ਸਾਡੀ ਫ਼ਿਲਮ HUMBA ‘ਚ Support Boy ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸਤਾਰਾਂ ਕੁ ਸਾਲਾਂ ਦਾ “ਸ਼ਿਵਮ”…
ਸ਼ਿਵਮ ਮੈਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਸੈਟ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਜੁੜਿਆ ਲਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸੈਟ ਦੀ ਮਾਂ ਹੋਵੇ… ਸਿਰਫ਼ ਏਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹਨੇ ਏਨੇ ਦਿਨ ਉਹਨੇ ਪੂਰੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਸਭ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ… ਬਲਕਿ ਮੇਰੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦਾ ਸਿਰਾ ਉਦਣ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਸਾਡਾ ਸੈਟ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਲਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਤੰਬੂ ਕੋਲ ਹੱਥ ਧੋਣ ਲੱਗਾ, ਤੇ ਸ਼ਿਵਮ ਦੇ ਹੱਥ ‘ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੋਤਲ ਸੀ, ਉਹ ਬੋਤਲ ਖੋਲਦਾ ਬੋਲਿਆ, ਕਿ ਪਾਅ-ਜੀ ਹੋ ਸਕਤਾ ਕਿ ਯੇ ਜਗ੍ਹਾ ਵਾਇਡ ਸ਼ੌਟ ਮੇਂ ਆਏ, ਆਪ ਥੋੜਾ ਓਧਰ ਆ ਕਰ ਹਾਥ ਧੋ ਲੇਂਗੇ… ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਜ਼ਰੂਰ… ਮੈਂ ਉਹਦੀ ਸਮਝ, ਸਾਦਗੀ, ਦੂਰ-ਅੰਦੇਸ਼ੀ ‘ਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦਾ ਕਾਇਲ ਹੋ ਗਿਆ… ਉਹਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੋਟਿਸ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹਨੂੰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਲਗਿਆ… ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਉਹਦੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਸਹੀ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਆਵਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਆਵਦੀ ਹੱਥੀਂ ਲਏ ਹਰ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਨਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਐਸੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦਾ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਕਦਰਦਾਨ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਗਰ ਮੈਂ ਏਨਾ ਤੋਂ ਥੋੜੇ ਜਹੇ ਗੁਣ ਤੇ ਅਦਬ ਸਿੱਖ ਲਵਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਇਕ ਬੇਹਤਰ ਇਨਸਾਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵਮ ਨਾਲ ਗਲ ਬਾਤ ਕਰਦਾ ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਂ ਉਹਦੇ ਘਰ ਬਾਹਰ ਤੇ ਉਹਦੇ ਰਹਿਣ ਸਹਿਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣਿਆ। ਦਿਲ ਤਾਂ ਕਰਦਾ ਕੇ ਉਹਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਵਾਂ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਪੜ੍ਹਣ ਲਾਵਾਂ। ਉਹਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਰਾਹ ਦਾ ਹਰ ਕੰਢਾ ਚੁਗ ਦੇਵਾਂ, ਹਰ ਦੀਵਾਰ ਢਾਹ ਦੇਵਾਂ, ਪਰ ਡਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਤੇ ਤਿਤਲੀ ਨੂੰ ਉਹਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਿਆਂ ਬਿਨਾ, ਕੱਚੀ ਨੂੰ ਈ ਖੋਲ ਚੋਂ ਨਾ ਕੱਢ ਦੇਵਾਂ… ਉਹਨੂੰ ਆਵਦੇ ਪਰਾਂ ਤੇ ਉਡਦੇ ਦੇਖਣਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਊਗਾ…
ਹਾਂ ਖੁਸ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਊਗਾ, ਆਸ-ਪਾਸ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵੰਡਦਾ ਹੋਊਗਾ, ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਪੂਰੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੋਊਗਾ...
ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਜਿਹੜੀ ਚਮਕ ਮੈਂ ਦੇਖੀ ਆ, ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਕਿ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਉਸ ਚਮਕ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਐ…

ਸ਼ਿਵਮ ਦੇ ਸਿਰ 1,50,000/ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਜ਼ਾ, ਮਾਂ, ਪਿਓ ਅਪਾਹਜ ਹੋਇਆ ਬੈਠਾ, ਵਿਧਵਾ ਭਾਬੀ ਤੇ ਉਹਦੀ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਹੀ ਭਤੀਜੀ ਬਿਹਾਰ ‘ਚ ਬੈਠੀਆਂ ਸ਼ਿਵਮ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਜੀਅ ਰਹੀਆਂ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਵਿਆਹੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਏਸੇ ਤੇ ਈ ਆ।
ਸਕੂਲ ‘ਚ ਉਹ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਸੀ, ਕਦੇ ਕੁੱਟ ਨਹੀਂ ਖਾਦੀ, ਗਰੀਬੀ ਕਾਰਨ ਸਕੂਲੋਂ ਹਟਣਾ ਪਿਆ।
ਸ਼ਾਇਦ ਸ਼ਿਵਮ ਨੂੰ ਇਹ ਕਰਜ਼ਾ ਲਾਉਂਦਿਆਂ ਕਈ ਸਾਲ ਲਗ ਜਾਣ…
ਸ਼ਾਇਦ ਪੜ੍ਹ ਲਿਖ ਕੇ ਉਡਣ ਦਾ ਸਪਨਾ…
ਸ਼ਾਇਦ ਤਦ ਵੀ ਇਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੇ…
ਸ਼ਾਇਦ ਕੁਦਰਤ ਕੋਈ ਫਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣ ਕੇ ਇਸ ਤਿਤਲੀ ਖੰਭ ਨੂੰ ਬਲ ਦੇਵੇ…
ਏਨਾ ਪਕਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਹੀਰੇ ਦੀ ਚਮਕ ਆਵਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਏਸੇ ਤਰਾਂ ਇਕਸਾਰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ।

14/02/2024

2008 ‘ਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੁਣਾ ਤਾਂ ਕਿਉਂ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਭੱਜ ਜਾਣਾ ਵਾਂ ?

ਉਸ ਵਖਤ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਤਾ… ਤੇ ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਕਰ ਜਾਂਦਾ।

ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਗਿਆ ਤੇ ਵਾਪਸ ਹੀ ਨਾ ਮੁੜਿਆ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਆਵਦੇ ਆਵਦੇ ਲਹਿਜੇ ‘ਚ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਪਿੰਡ ਕਿਉਂ ਆ ਗਿਆਂ ?
ਉਦੋਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਘੜਿਆ ਘੜਿਆ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤਾਂ ਹੈਨੀ ਸੀ…

ਜਦੋਂ ਕਈ ਪੀੜਾਂ ਝੁੰਡਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਬਣਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਣ ਖੜਦੀਆਂ… ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉੱਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਕੱਲੇ ‘ਕੱਲੇ ਕਰ ਕੇ ਸੁਣਦਾ ਤਾਂ ਸਭ ਪੀੜਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪਿੰਡ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ…
ਜਿਵੇਂ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਗਵਾਚਾ ਹੋਵੇ… ਅਗਰ ਕੁਝ ਗਵਾਚਾ ਪਿੰਡ ਆ ਤਾਂ ਲੱਭਣ ਲਈ ਉੱਥੇ ਜਾਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਸੀ…

ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਗਦਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿੱਦਾਂ ਦੱਸਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ‘ਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਆ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਵਦਾ ਆਪ ਪੂਰਾ ਲਗਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ‘ਦੇੜ ਕੇ, ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਬੁਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਆ।

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਭੁਲ ਗਿਆ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿੱਦਾਂ ਦਾਂ ਵਾਂ, ਮੇਰਾ ਮੂਲ ਕੀ ਆ…
ਫਿਰ ‘ਦੇੜਦਾ ‘ਦੇੜਦਾ ਮੈਂ ਆਵਦੇ ਬਚਪਨ ‘ਚ ਪਹੁੰਚਿਆ…
ਮੈਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਅੰਕਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੀ, ਉਥੇ ਜੰਝ-ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੜ੍ਹੇ ਬਰਾਤ ਨਾਲ ਗਏ ਟੈਂਪੂ ਤੇ ਕਿਸੇ ਉੱਚੀ ਕਰਕੇ ਡੈਕ ਤੇ ਗਾਣੇ ਲਾ ਤੇ ਗਾਣਾ ਚਲੇ ਤੇ ਮੈਂ ਬੈਠਾ ਰਹਾਂ ਰਹਾਂ ਇਹ ਤਾਂ ਹੋ ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦਾ… ਮੈਂ ਜੰਝ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਨੱਚਣ ਲਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਬਰਾਤੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਬਾਪੂ ਦੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦਿਨ ਦੇ ਪੈਸੇ ਮੈਂ ਖੁਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਾਇਦ ਡਾਂਸ ਕਲਾਸ ਜਾਣ ਲਈ; ਪਰ ਓਸੇ ਦਿਨ ਡੈਡੀ ਕਹਿੰਦਾ
“ਓਏ ਜੇ ਨੱਚਣਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਚੱਜ ਨਾਲ ਨੱਚਿਆ ਕਰ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਐਵੇਂ ਲਤਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਜਹੀਆਂ ਮਾਰੀ ਜਾਇਆ ਕਰ”… ਇਸ ਗੱਲ ਨੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਐਸੀ ਛਾਪ ਛੱਡੀ ਕੇ ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸਟੇਜ ਤੇ ਵੀ ਨੱਚਿਆ… ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੈਸੇ ਵੀ ਵਾਰੇ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰਾ ਨਾਚ ਲਤਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਮਾਰਨਾ ਹੀ ਲਗਦਾ ਰਿਹਾ…
ਫਿਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਡੈਡੀ ਨਾਲ ਗਲ ਕੀਤੀ, ਉਹਨੂੰ ਵਰ੍ਹੇ ਲਗੇ ਮੇਰੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੜਪ ਸਮਝ ਲਗਣ ਲਈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹਨੂੰ ਸਮਝ ਲਗੀ ਉਹਨੇ ਬਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗੀ ਤੇ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਇਕ ਵਾਰੀ ਆਵਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕਹਿ ਦੇ ਕਿ ਜਾ ਪੁੱਤ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਨੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਨੱਚਣਾ ਨੱਚ…

ਏਸੇ ਤਰਾਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਬਚਪਨ ‘ਚ ਲਗੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ‘ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਮਲ਼ਮ ਪੱਟੀ ਕੀਤੀ… ਮੇਰੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ‘ਚ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਸਗੋਂ ਪਿਆਰ, ਪਰਵਾਹ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸਿੰਜਿਆ… ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਲਗੇ ਤੇ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਦੀ ਮਹਿਬੂਬਾ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।

ਹੁਣ ਆਵਦੀ ਮਹਿਬੂਬ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਬੁੱਕਲ਼ ‘ਚ ਬੈਠਾਂ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਉਸ ਛੋਹਰ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸੁਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਦਿੱਤਾ ਵਾ…
ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਅਕਸਰ ਜਾਨਾਂ ਰਹਿਣਾ। ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਾਈਕਲ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਪੰਜਾਬ ਈ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ ਲਗਦਾ।
ਸੋ ਪੰਜਾਬ ਵਾਲਿਓ, ਮਿਲਦੇ ਗਿਲਦੇ ਰਹਿਓ…
ਯਾਰ ਮੈਂ ਵੀ ਤਾਡੇ ਅਰਗਾ ਦੇਸੜ ਜਿਆ ਈ ਆਂ।
ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਉੱਥੇ ਆ ਕੇ ਓਪਰਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੁਣਾ… ਜਦੋਂ ਵੀ ਗੇੜਾ ਮਾਰਾਂ ਤਾਂ ਹਾਕ ਮਾਰ ਕੇ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਕਰਿਓ…
ਤੇ ਜੇ ਬੋਰਾ ਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਮਿਲਾਂ ਤਾਂ ਸਮਝਿਓ ਇਸ਼ਕ ‘ਚ ਆਂ, ਉਹ ਛੋਹਰ ਆਵਦੀ ਤੋਤਲੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ‘ਚ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕਹਾਣੀ ਛੇੜੀ ਬੈਠਾ ਹੁੰਦਾ, ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੁਣਨਾ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ…
ਉਹਦੇ ਸੁਪਨੇ, ਕਹਾਣੀਆਂ, ਤੇ ਉਹਦੀਆਂ ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਰੱਖਦੀਆਂ…
ਉਹਦੇ ਇਕ ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਰੰਗ ਅੱਜ ਤਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਵਾਂ।
ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਮੇਰੇ ‘ਕੱਲੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਆ…
ਬਾਹਲ਼ਾ ਸਾਰਾ ਪਿਆਰ।
ਹੱਸਦੇ ਖੇਡਦੇ ਰਹੋ ਜਿਉਂਦੇ ਵਸਦੇ ਰਹੋ…













Gurpal Singh
Narinderpal Singh Chandok
Anmol Dhaliwal

18/02/2023

31/12/2022

Let’s be kind to everyone and gentle to ourselves.
Sleep Well, Eat Well, Play Well, and Learn Something NEW…
I know You are courageous enough to take care of the rest.
Happy New Year 🥳
❤️

#2023

20/08/2021

*ਤੀਰਥ ਬਾਜਵਾ ਯਾਦਗਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ* ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ| *21-8-21 ਸ਼ਨੀਵਾਰ* ਇਸ ਮੌਕੇ ਸੈਮੁਅਲ ਜੌਹਨ ਜੀ ਦੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਨਾਟਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ| ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ| ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ| ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ, ਗੀਤ, ਨਾਟਕ ਆਦਿ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਓ| ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਨਣ ਲਈ ਵੀ ਆ ਸਕਦੇ ਹੋ| ਜੇ ਰਾਤ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਰੁਕਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅੱਜ ਦੱਸਣ ਦੀ ਖੇਚਲ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਸਕੀਏ|

30/04/2021

ਇੱਕ ਥੰਮ ਹੋਰ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਛੱਤ ਹੇਠੋਂ!
ਚੰਨੀ ਅੰਕਲ ਦੇਵਾ ਨੰਦ ਸੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ! ਓਹੋ ਜਿਹੀ ਟੋਪੀ ਅਤੇ ਰੰਗਦਾਰ ਕੱਪੜੇ ਜਦ ਕੋਈ ਸੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਓਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੰਦਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਖੁ਼ਦ ਨਾਲ਼ ਪਹਿਲੇ ਇਸ਼ਕ ਵਾਗੂੰ ਵਰਤੀਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੰਨੀ ਅੰਕਲ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਸਦਾ ਮੁਸਕਾਨ ਹੀ ਦੇਖੀ ਸੀ। 45ਕੁ ਵਰਿਆਂ ਦੇ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਬਹੁਤ ਕੌੜੇ ਮਿੱਠੇ ਤਜਰਬੇ ਖੱਟ ਕੇ,ਪਿੰਡ ਮੁੜ ਆ ਕੇ ਘਰ ਵਸਾ ਲਿਆ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਸੀਲੇ ਵਸੀਲੇ ਲਈ ਕਈ ਟੱਕਰਾਂ ਮਾਰੀਆਂ, ਤੇ ਫਿਰ ਟੈਂਟ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਆਪ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਚ ਖੇਡੀ ਕਬੱਡੀ ਦੇ ਚਰਚੇ ਆਮ ਸੁਣੇ ਸਨ ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦਿਆਂ। ਚੰਨੀ ਅੰਕਲ ਨੇ ਪਿੰਡ ਮੁੜਦਿਆਂ ਸਾਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕਈ ਖੇਡ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਆਪ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕੱਪੜੇ ਲਾਹ ਕੇ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਖਿਡਾਓਣ ਲੱਗਿਆ।
ਭਾਵੇਂ ਉਸਦੀ ਉਮਰ 50 ਸਾਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੀ ਤੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ 15-20 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ,ਪਰ ਨਿਆਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪ ਵੀ ਨਿਆਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਓਹਦੇ ਖਿਡਾਏ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ 70kg ਚ ਮੱਲਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਖਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਾਲ਼ੀ ਕੱਢ ਓਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ| ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਆਇਆ ਤਾਂ ਓਸਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਸਾਥ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਡੀ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਓਸਨੇ ਹੱਥ ਰੱਖਿਆ।
ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਓਸਨੂੰ ਸਭ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਦੇਖਿਆ।
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਓਸਦੇ ਸੁਫ਼ਨੇ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਸਾਡਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ। ਅਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਲਈ ਓਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਾਦਿਲੀ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਹੈ।ਆਪਾਂ ਸਭਨਾ ਨੇ ਓਹਨਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਦਾ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਖੜਨਾ ਹੈ।,
ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਚੰਨੀ ਅੰਕਲ।
ਤੁਹਾਡੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ...
ਇੰਦਰ ਬਾਜਵਾ