«Շիրակ» Գյումրի. Հիմնադրումից մինչև 2000-ականներ
«Շիրակ» ՖԱ հիմնադրվել է 1958 թվականին՝ Լենինականի (Գյումրի) քաղխորհրդի կողմից: Եվս մեկ ակումբ ստեղծելու գաղափարը արդարացված էր, թե՝ ոչ, ցույց էր տալու ժամանակը: Չէ որ Լենինականն արդեն ուներ իր ակումբը՝ ի դեմս «Սպարտակի», որը տարիների ընթացքում հասցրել էր մի քանի անգամ փոխել անվանումը («Դինամո», «Շինարար», «Կարմիր դրոշ»): «Շիրակի» հիմնադրումից անցել
է կես դարից ավելի, անվանումը փոխել է մեկ անգամ («Օլիմպիա»՝ 1987-ից մինչև 1988 թ.): Այս ընթացքում քաղաքում շատ ակումբներ են ստեղծվել ու լուծարվել, սակայն հենց «Շիրակին» էր վիճակված դառնալու միակը, որը շարունակում է մրցելույթները մինչ օրս:
Խորհրդային տարիներին թիմը հանդես է եկել երկրորդ լիգայում: Միակ հաջողությունը գրանցել է 1959/60 թթ. մրցաշրջանում: Մինչև անկախացումը ակումբի ֆինանսավորմամբ զբաղվել է քաղաքի ղեկավարությունը, սակայն պատկերը փոխվել է ԽՍՀՄ փլուզումից հետո, երբ «Շիրակի» ֆուտբոլային ակումբի նախագահ է դարձել Գառնիկ Խաչատրյանը: Վերջինիս ջանքերի շնորհիվ «Շիրակը» պահպանում է գոյությունն ու տարիներ անց դառնում նորանկախ Հայաստանի ֆուտբոլային դարբնոցներից մեկը: Հենց Խաչատրյանի անվան հետ են կապված «Շիրակի» հետագա հաջողությունները: Սա այն դեպքում, երբ քաղաքը դեռ ուշքի չէր եկել 88-ի երկրաշարժից հետո:
Երկրաշարժից ամիսներ անց «Շիրակը» վերսկսում է մարզումներն «Արցախ» թաղամասի մարզադաշտում: Խաղացողները սկսում են ապրել ֆուտբոլային կյանքով՝ չունենալով մարզահագուստ, լողանալու հնարավորություն, հանդերձարաններ, տրանսպորտ: Չնայած դրան չեն ընկճվում ու շարունակում են մարզվել: 1992 թվականից սկսած «Շիրակը», ակումբի նախագահ Գառնիկ Խաչատրյանի ղեկավարությամբ, շարունակում է մրցելույթներն արդեն Հայաստանի առաջնությունում: Թիմի կազմում էին հանդես գալիս Ս. Նիկոլյանը, Ս. Կարապետյանը, Ա. Ղուկասյանը, Գ. Մկրտչյանը, Գ. Ժամակոչյանը, որոնց կողքին փորձ էին ձեռք բերում երիտասարդ ֆուտբոլիստներ` Հ. Թահմազյանը, Հ. Վարդանյանը, Ա. Պետրոսյանը և այլն:
Նորեկները կարողացան արժանիորեն փոխարինել վետերաններին ու շարունակել նրանց գործը: 1993-1994 թվականներից սկսած մինչև 2000-ականների սկիզբը «Շիրակը» իսկական ահ ու սարսափ էր մրցակիցների համար: Կայուն մրցելույթների շնորհիվ թիմը միշտ պայքարել է ամենաբարձր տեղերի համար: «Շիրակի» կազմում խաղում էին բացառապես գյումրեցիներ: Այստեղ մեծ էր նաև մարզչական շտաբի դերը Անդրանիկ Ադամյանի գլխավորությամբ, որը մշակել էր մարտավարություն՝ ելնելով խաղացողների ֆուտբոլային ընդունակություններից: Հաջողվել էր ստանալ ոսկե միջինն ու թիմը հավասար պայքար էր մղում երևանյան թիմերի հետ, որոնք գրեթե ամեն ինչով գերազանցում էին գյումրեցիներին:
«Շիրակն» արագուժային ֆուտբոլ էր խաղում՝ հետզհետե փորձելով կատարելագործել մնացած որակները: Այդ տարիներին մերօրյա պայմանները չկային, մարզվում էին ինչպես կարող էին, չկային խաղադաշտեր, ենթակառուցվածքներ, բայց, ի զարմանս շատերի, գյումրեցի ֆուտբոլասերը սիրելի ֆուտբոլիստների գործողություններում ցանկության պակաս երբեք չի զգացել: Ֆուտբոլի ծարավ էին, խաղադաշտ էին դուրս գալիս ֆուտբոլ խաղալու ու հաղթելու համար՝ հանուն քաղաքի ու թիմի: 2000-ականների սկզբին թիմը կրկին կանգնեց սերնդափոխության խնդրի առաջ, սակայն ի տարբերություն 90-ականների, ամեն ինչ սահուն չընթացավ և դա իր բացասական ազդեցությունն
ունեցավ «Շիրակի» հետագա մրցելույթների վրա:
2000-ականներից մինչև մեր օրեր
2003 թվականից հետո «Շիրակը» կտրուկ զիջեց դիրքերն առաջնությունում, փոփոխություն տեցի ունեցավ մարզչական շտաբում: Անդրանիկ Ադամյանին փոխարինեց Ժորա Բարսեղյանը: Վերջինիս գլխավորությամբ թիմը զգալի հաջողությունների չհասավ: Կադրային հարցերից բացի, ակումբը լուրջ ֆինանսական խնդիրների առաջ կանգնեց և այդպես շարունակվեց մինչև 2010 թվականը: Անհրաժեշտ էին կտրուկ քայլեր՝ իրավիճակը դեպի լավը փոխելու համար և այդ ժամանակ «Շիրակին» օգնության ձեռք մեկնեց Արման Սահակյանը՝ դառնալով ակումբի սեփականտերը:
Դրանից հետո «Շիրակը» մշտապես պայքարել է ամենաբարձր տեղերի համար և մշտապես տեղ զբաղեցրել լավագույնների թվում՝ շնորհիվ կայուն մրցելույթների, տրանսֆերային ճիշտ քաղաքականության՝ չնայած կազմում տեղի ունեցած ու ունեցող հաճախակի փոփոխություններին: Այստեղ մեծ էր մարզչական շտաբի դերը՝ Վարդան Բիչախչյանի գլխավորությամբ, որին օգնում էին Ֆ. Խոջոյանը, Հ. Թահմազյանը և Ա. Հովհաննիսյանը: Ակումբը վերջերս կրկին փոխեց իր զարգացման վեկտորն ու ունի նոր նախագահ՝ ի դեմս Տիգրան Վիրաբյանի: Նպատակը՝ գլխավոր թիմը հնարավորինս համալրել սեփական կադրերով ու հենց նրանց օգնությամբ պայքարել ամենաբարձր տեղերի համար:
